SpaceX hisseleri Amazon’u geride bıraktı: 85,7 milyar dolarlık halka arz rallisinin arkasında ne var?

15 Haziran’da halka arzın lider kuruluşları Goldman Sachs ve Morgan Stanley, ek hisse satma hakkı olarak bilinen greenshoe seçeneğini kullandı. Bu işlemle yaklaşık 83,3 milyon ek hisse satın alındı ve toplam gelir 85,7 milyar dolara yükseldi .

SpaceX’in halka arz yöntemi de alışılmışın dışındaydı. Şirket, yatırımcı toplantıları sonrasında belirlenecek bir fiyat aralığı sunmak yerine, hisse başına 135 dolarlık sabit fiyatı haftalar öncesinden açıkladı. Bu tercih, yönetime olan güvenin ve talep beklentisinin yüksek olduğuna işaret ediyordu .

Ralliyi hızlandıran kritik ayrıntı: halka açık pay oranı

SpaceX halka arzının en dikkat çekici rakamı 85,7 milyar dolar değil, yaklaşık yüzde 4,9’luk halka açık pay oranı oldu. Greenshoe işleminin ardından bile şirket hisselerinin yalnızca küçük bir bölümü yatırımcıların alım satımına açıldı .

Halka arz fiyatı üzerinden yaklaşık 1,77 trilyon dolar değer biçilen bir şirket için piyasada işlem gören pay miktarının bu kadar düşük olması, arz ve talep arasındaki gerilimi artırdı. Talep tarafında ise şu gelişmeler öne çıktı:

• Bireysel yatırımcılardan gelen toplam talep 70 milyar doları aştı .
• Japon bireysel yatırımcılar 1 trilyon yenin, yani yaklaşık 6,2 milyar doların üzerinde hisse talep etti. Ancak kendilerine yalnızca 2,2 milyar dolarlık pay ayrıldı; bu da küresel arzın yaklaşık yüzde 3’üne karşılık geldi .
• SpaceX, Japonya’dan başlangıçta 2 milyar dolar toplamayı hedeflerken yoğun talep sonrasında bu hedefi 2,5 milyar dolara çıkardı .
• Robinhood, Charles Schwab, Fidelity ve SoFi gibi ABD merkezli bireysel yatırım platformlarında, şartları karşılayıp talepte bulunan müşterilerin tamamına en az bir hisse verildiği bildirildi. Bu durum, hissenin ne kadar kıt olduğunu ortaya koydu .

Bu tablo, klasik arz-talep mekanizmasının güçlü bir örneğini oluşturdu: Alınabilecek hisse sayısı azaldıkça, yatırımcıların aynı sınırlı pay havuzuna yönelmesi fiyatı daha hızlı yukarı taşıdı.

SPCX hisseleri birkaç günde Amazon’u geçti

SpaceX hisseleri ilk işlem gününde 150 dolardan açıldı ve günü 160,95 dolardan tamamladı. Şirketin piyasa değeri böylece yaklaşık 2,1 trilyon dolara ulaştı .

Sonraki günlerde yükseliş hızlandı:

• 12 Haziran: Hisse 150 dolar civarında açıldı, 160,95 dolardan kapandı ve piyasa değeri yaklaşık 2,1 trilyon dolara çıktı .
• 15 Haziran: Hisse yaklaşık yüzde 19 yükseldi. SpaceX; Meta, Tesla ve Broadcom’u geride bırakarak yaklaşık 2,5 trilyon dolarlık değere ulaştı .
• 16 Haziran: Erken işlemlerde yüzde 10’un üzerinde yükselen SPCX, 211,80 doların üzerine çıktı. Bu seviye yaklaşık 2,8 trilyon dolarlık piyasa değerine işaret ediyordu .

SpaceX’in değeri gün içinde kısa süreli olarak 2,95 trilyon dolara kadar çıktı ve Microsoft’un gün içi rekoruna da yaklaştı . Günün ilerleyen bölümünde kazanımların bir kısmı geri verilse de şirket, yaklaşık 2,8 trilyon dolarlık değeriyle Amazon’un önünde kaldı.

Amazon’un piyasa değeri yaklaşık 2,65-2,68 trilyon dolar seviyesindeyken, SpaceX yalnızca dört işlem gününün ardından dünyanın beşinci en değerli halka açık şirketi konumuna yükseldi .

İşlem hacmi de rallinin boyutunu gösterdi. 16 Haziran’da 1,16 milyar doların üzerinde SPCX hissesi el değiştirdi. Bazı platformlarda piyasa öncesi işlem hacminin, en aktif ikinci hisseye kıyasla birkaç kat daha yüksek olduğu aktarıldı .

Analistler neden “Sat” diyor?

Piyasa fiyatı SpaceX için iyimser bir hikâye anlatırken, bazı analistler şirketin finansal temelleriyle mevcut değerleme arasında büyük fark bulunduğunu savunuyor.

CFRA analisti Keith Snyder, 12 Haziran’da SPCX için “Sat” notuyla ve 115 dolarlık hedef fiyatla izlemeye başladı. Bu hedef, 135 dolarlık halka arz fiyatının altında kalıyor ve hafta içinde ulaşılan seviyelere kıyasla yüzde 46’ya varan bir düşüş ihtimaline işaret ediyordu . Snyder, gerekçeleri arasında “fazlasıyla iddialı bir büyüme stratejisi, yüksek sermaye gereksinimi ve yükseltilmiş değerleme beklentilerini” gösterdi .

Snyder’ın parça toplamı analizinde, fırlatma faaliyetlerine yaklaşık 188 milyar dolar, Starlink’e yaklaşık 700 milyar dolar değer biçildi; diğer faaliyetlerin toplam değeri ise piyasanın ima ettiği seviyenin oldukça altında kaldı .

Morningstar analisti Nicolas Owens ise halka arz öncesinde SpaceX için yalnızca 63 dolarlık adil değer tahmini yayımladı . Morningstar, bu tahminin “şüphecilikten çok matematiğin sonucu” olduğunu belirtti . Hisse fiyatı halka arz sonrasında 200 doların üzerine çıkınca, bu görüş ile piyasa fiyatı arasındaki fark daha da açıldı.

New Street Research ise daha dengeli bir yaklaşım benimseyerek 165 dolarlık hedef fiyat belirledi. Ancak bu rakam bile hisselerin 15 Haziran’daki işlem seviyelerinin altında kaldı .

Küçük halka açıklık oranı, düşüş riskini de büyütüyor

SpaceX rallisini mümkün kılan temel mekanizma, aynı zamanda en büyük risklerden birini oluşturuyor. Piyasada işlem gören hisse sayısı az olduğu için güçlü alımlar fiyatı hızla yukarı taşıyabildi. Fakat yatırımcı algısı tersine döner ve satış dalgası başlarsa, aynı sınırlı arz yapısı düşüşü de hızlandırabilir .

Başka bir ifadeyle, fiyatın şirketin gerçek finansal performansından çok kıtlık, beklenti ve “fırsatı kaçırma korkusu” tarafından şekillendiği bir ortamda oynaklık olağanüstü yüksek olabilir.

Japonya’da olağanüstü bireysel yatırımcı talebi

SpaceX çılgınlığının en görünür olduğu pazarlardan biri Japonya oldu. Ülkedeki hanehalklarının finansal varlıklarının toplamı yaklaşık 15 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Ayrıca SoftBank Corp.’un 2018’deki halka arzından bu yana Japonya’da bu ölçekte az sayıda büyük halka arz gerçekleşti .

Japonya’daki arz için:

• SpaceX ilk olarak 2 milyar dolar toplamayı planladı, ardından hedefi yüzde 25 artırarak 2,5 milyar dolara çıkardı .
• Son dağıtımda Japon yatırımcılara 2,2 milyar dolarlık hisse verildi ve 16,3 milyon A sınıfı hisse ayrıldı. Bu miktar küresel arzın yaklaşık yüzde 3’üne denk geliyordu .
• Binden fazla bireysel yatırımcı, ayrı ayrı 624.500 doların üzerinde hisse talebinde bulundu . Yerel dağıtım sürecini Mizuho Securities USA yürüttü .

Japonya’dan gelen 6,2 milyar doların üzerindeki talebe karşılık yalnızca 2,2 milyar dolarlık tahsis yapılması, bireysel yatırımcı iştahının mevcut hisse arzını ne kadar aştığını gösterdi .

Endeks beklentisi ve diğer piyasa etkileri

SpaceX’in Nasdaq 100’e hızlı biçimde dahil edilmesi bekleniyor. FTSE Russell ve MSCI endekslerine eklenmesi de gündemde; ancak mevcut kaynaklarda kesin tarihler doğrulanmış değil . Böyle bir dahil edilme, endeksleri takip eden pasif fonların alım yapmasını gerektirebilir ve zaten kıt olan hisseler üzerindeki talebi artırabilir.

IPO belgeleriyle ilgili medya haberlerinde, xAI ile birleşme sonrasında SpaceX için yaklaşık 18,67 milyar dolar gelir ve 4,94 milyar dolar net zarar bildirildi. Bu rakamlar, şirketin yüksek büyüme beklentilerinin yanında önemli sermaye ihtiyacının da bulunduğuna işaret ediyor.

Halka arz, kripto para piyasasında da paralel bir hareketlilik yarattı. SpaceX temalı sürekli vadeli işlemler, merkeziyetsiz borsalardaki tokenlaştırılmış SpaceX hisseleri ve SPCX fiyatı üzerine bahis oynanan tahmin piyasaları ilgi gördü. Musk bağlantılı yatırımcı duyarlılığıyla Dogecoin’de de eş zamanlı bir yükseliş yaşandı; ancak mevcut kaynak setinde bu hareket için kesin fiyat ve işlem hacmi verileri yer almıyor.

Çin ana karası ve Hong Kong’daki yatırımcıların ise halka arz tanıtım materyallerine ve hisse tahsislerine erişimi, izahnamede belirtilen düzenleyici ve lisans kısıtları nedeniyle engellendi.

Bundan sonra ne olacak?

SpaceX’in borsa macerası, nadiren aynı anda görülen üç gücü bir araya getirdi: teknolojik varlıkları ve büyüme potansiyeli bulunan bir şirket, dünya çapında güçlü bir bireysel yatırımcı kitlesine sahip bir kurucu ve halka açık pay oranı son derece düşük bir hisse.

Yükseliş senaryosuna göre fırlatma hizmetleri, Starlink ve yapay zekâ faaliyetleri birlikte değerlendirildiğinde SpaceX’in trilyonlarca dolarlık piyasa değerini destekleyebilir. Düşüş senaryosuna göre ise mevcut fiyat, henüz gerçekleşmemiş ve yüksek miktarda sermaye gerektiren planların kusursuz biçimde hayata geçmesini şimdiden fiyatlıyor.

Yatırımcılar açısından temel soru, arz kıtlığıyla beslenen bu rallinin kalıcı bir değerleme seviyesini mi, yoksa geçici bir piyasa bozulmasını mı temsil ettiği. CFRA ve Morningstar’ın uyarıları, beklentiler tersine döndüğünde yükselişi hızlandıran aynı dar halka açıklık oranının düşüşü de sertleştirebileceğini gösteriyor .