Zapin’de dansçılar, müziğin ritmini izleyen ayak hareketleriyle birlikte dans eder; gösteriye kimi zaman şarkı da eşlik eder. Güneydoğu Asya’daki Malay topluluklarının yaşattığı bu gelenek, dört ülkenin planladığı ortak UNESCO adaylığının odağında.
1
4
10
Zapin nasıl icra ediliyor?
Zapin genellikle ikili ya da grup hâlindeki dansçılar tarafından, birbiriyle uyumlu adımlarla icra ediliyor. Anlatımlarda zarif, ifadeli hareketler ve geleneksel müzik eşliği öne çıkıyor. Bazı figürler hayvanlardan ve doğadan esinleniyor.
1
6
10
Zapin’i her yerde aynı biçimde yapılan tek bir koreografi olarak düşünmemek gerekiyor. Ortak adaylık, geleneği yaşatan dört ülkedeki toplulukları bir araya getirirken icradaki farklılıklara da yer açıyor.
3
10
Singapur’daki Malay dans topluluğu için önemi ne?
Zapin, Singapur’daki Malay gösteri sanatları pratiğinin bir parçası olmayı sürdürüyor. Yerel icracılar dansı sahneleyip yeni kuşaklara aktarıyor. UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras yaklaşımında önemli olan da yalnızca geçmişten kalan bir eser değil, toplulukların bugün yaşattığı bilgi ve uygulamalar.
4
10
23
Ortak başvuru ne zaman yapılacak?
Singapur, Brunei, Endonezya ve Malezya, zapin’i UNESCO’nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne ortaklaşa aday göstermeyi planlıyor. Singapur Ulusal Miras Kurulu planı 24 Eylül 2026’da duyurdu. Malezya’nın açıklamasına göre adaylık dosyasının en geç 31 Mart 2027’de sunulması ve 2028/2029 değerlendirme döneminde ele alınması öngörülüyor.
3
4
Adaylık, listeye kabul anlamına gelmiyor. Dört ülke başvuru niyetini açıkladı; UNESCO zapin’in listeye alınıp alınmayacağına henüz karar vermedi.
3
4
Singapur’un önceki adaylıklarından farkı ne?
Zapin, Singapur’un Temsili Liste’ye dördüncü adaylığı, bir gösteri sanatı için ilk adaylığı olacak.
7 Önceki başvurular, adaylık ile listeye kabul arasındaki farkı da gösteriyor:
- Singapur’un seyyar yemek satıcılığı kültürü 2020’de listeye alındı.
19
- Kebaya, Singapur’un Brunei, Endonezya, Malezya ve Tayland’la ortak adaylığının ardından 2024’te listeye alındı.
18
21
- Chingay için Singapur ve Malezya Mart 2025’te ortak dosya sundu. Bu bir adaylıktı; UNESCO’nun Singapur adına kaydettiği iki kabulden biri değil.
15
21
Aralık 2025’te Temsili Liste’de kaç unsur vardı?
Sağlanan kaynaklar, yalnızca Temsili Liste’nin Aralık 2025’teki unsur sayısını güvenilir biçimde belirlemeye yetmiyor. UNESCO’nun liste tarama sayfasında görünen 849 unsur, somut olmayan kültürel miras listelerinin genelini kapsıyor; bu sayı Aralık 2025’teki Temsili Liste toplamı olarak kullanılamaz.
17