Tesla’nın Full Self-Driving (Supervised) adlı sürüş destek sistemi Avrupa’da bir ülke daha kazandı. Çekya’nın 21 Eylül kararıyla sistemin kullanımına ulusal düzeyde izin veren Avrupa Birliği (AB) üyesi sayısı yediye çıktı. Ancak bu karar 27 ülkenin tamamında geçerli bir onay değil. Ürün adındaki “tam otonom sürüş” ifadesi de yanıltmamalı: Direksiyon başındaki kişi sorumluluğunu koruyor ve gerektiğinde müdahaleye hazır olmalı.
12
37
10
Hangi ülkelerde izin var?
Mevcut yedi ülke Hollanda, Litvanya, Estonya, Danimarka, Belçika, Slovenya ve Çekya. Bağımsız onay takip sitelerine göre bu ülkeler AB nüfusunun yaklaşık %11,8’ini oluşturuyor. Bu oran, ülkelerin nüfus payını gösteriyor; AB düzeyindeki bir oylamada verilmiş ya da taahhüt edilmiş “evet” oylarını değil.
10
11
Sürecin çıkış noktası, Hollanda araç onay kurumu RDW’nin 10 Nisan 2026’da verdiği geçici AB tip onayı. Diğer ülkeler bu onayı kendi yollarında kullanım için tanıyabiliyor. Haberlere göre geçici onayın dayanağı, 2018/858 sayılı AB Tüzüğü’nün 39. maddesi. Bir ülkenin Hollanda kararını tanıması, sistemin AB genelinde onaylandığı anlamına gelmiyor.
12
4
Çekya neden önemli?
Çekya daha önce AB düzeyindeki değerlendirmeyi bekleyeceğini belirtmişti. Ulaştırma Bakanlığı 21 Eylül’de tutumunu değiştirerek RDW onayını tanıdı; böylece FSD (Supervised), geçici onayda belirtilen koşullarla Çekya’da da kullanılabilir hâle geldi. Reuters’a göre önceki çekinceler arasında hız sınırlarına uyum ve sürücünün sistemi gözetmesi vardı. Bakanlık kararını açıklarken diğer ülkelerdeki deneyime, ek Avrupa verilerine ve güvenlik önlemlerine işaret etti.
7
12
1
Tesla, Çek müşterilere sunumun “yakında başlayacağını” duyurdu. Bu açıklama, 25 Eylül itibarıyla sunumun tamamlandığını göstermiyor.
16
AB genelindeki karar ne zaman gelebilir?
AB’nin Motorlu Taşıtlar Teknik Komitesi en erken 6 Ekim’de bir oylama yapabilir. Ancak mevcut haberler, o gün mutlaka oylama yapılacağını veya üye ülkelerin nasıl oy vereceğini doğrulamıyor. Aktarılan nitelikli çoğunluk eşiği, 27 üyeden en az 15’inin ve AB nüfusunun en az %65’inin desteği. Yedi ulusal izin, bu ülkelerin tamamı lehte oy kullansa bile, tek başına iki eşiği de karşılamıyor.
37
11
42
Tartışmanın başlıca konularından biri hız sınırları. Almanya Ulaştırma Bakanlığı Parlamento Devlet Sekreteri Christian Hirte, ülkenin araç kurumu KBA’nın sistemin kendiliğinden hız sınırını aşması konusunda RDW ve Tesla ile görüştüğünü söyledi. Hirte ayrıca sistemin sürücüsüz kullanım izlenimi yaratabileceğini, oysa araçtan sürücünün sorumlu olduğunu belirtti. İsveç’te bir ulaştırma kurumu ise Tesla’nın belirlenen hız sınırının üzerine çıkmaya imkân veren Speed Offset işlevini kaldırmaması hâlinde AB çapındaki onayın reddedilmesini önerdi. Bu öneri, İsveç hükümetinin kesinleşmiş oy tercihi olarak okunmamalı; sonraki haberlerde hükümetin AB genelinde bir çözümden yana olduğu aktarıldı.
33
38
39
İrlanda ve Macaristan’da durum ne?
Tesla, İrlanda’daki 15.000’inci araç teslimatını duyururken FSD onayı için ülke makamlarıyla çalıştığını söyledi, fakat kullanıma sunulacağı bir tarih vermedi. İrlanda Ulaştırma Bakanlığı, Tesla’nın ülkenin onay kurumu NSAI dâhil yetkililerle görüştüğünü doğruladı; AB düzeyinde onay verilmesinin İrlanda’da kullanıma izin verilmesini mümkün kılabileceğini belirtti. Görüşmeler, İrlanda’nın FSD’ye onay verdiği anlamına gelmiyor.
18
19
25
İrlanda’da mart ayında yürürlüğe giren yol trafik düzenlemelerinin Seviye 2 sürüş destek sistemlerine olanak tanıdığı bildirildi. Genel bir yasal çerçeve, Tesla’nın bu sistemine verilmiş özel bir izin değil; denetimli sürüş desteğinde sorumluluk sürücüde kalıyor.
26
37
Macaristan’da ise bir Tesla sahipleri grubunun 21 Eylül’de hükümetten Hollanda’nın geçici onayını ulusal düzeyde tanımasını ve AB genelindeki tanımayı desteklemesini istediği bildirildi. Bu talep, Macaristan’ın izin verdiği veya AB oylamasında tutumunu belirlediği anlamına gelmiyor.
6
Sürücü açısından ayrım şu: Ulusal tanıma, FSD (Supervised) sisteminin hangi ülkede ve hangi koşullarla kullanılabileceğini belirliyor; AB genelindeki karar ise hâlâ bekleniyor. Her iki durumda da trafik kurallarına uyma ve gerektiğinde müdahale etme görevi sürücüde.
12
37