Solana Vakfı, Yeni Nesil Zincir Üstü Vadeli İşlem Borsaları İçin Geliştiricilere Fon Sağlıyor

Solana Vakfı, bir şampiyonun kendiliğinden ortaya çıkmasını beklemekten vazgeçti. 1 Haziran 2026'da, yeni nesil tamamen zincir üstü (on-chain) sürekli vadeli işlem borsaları geliştirmek isteyen ekipleri finanse etmek için resmi bir çağrı başlattı. Amaç, hızla büyüyen bu pazarda mevcut dev Hyperliquid ile rekabet etmek ve daha büyük bir pay kapmak. “Build Fully Onchain Perps on Solana” başlıklı bu girişim, Solana'yı “dünyanın en güçlü zincir üstü finansal türev altyapısı” haline getirmeyi hedefleyen doğrudan bir sermaye, teknik destek ve dağıtım hamlesi .

Bu strateji, neyi kucakladığı kadar neyi reddettiğiyle de tanımlanıyor. Çağrı, zincir dışı (off-chain) eşleştirme motorları ve sıralayıcılara dayanan hibrit mimarileri açıkça reddediyor. Vakfa göre bu tür tavizler, güven gerektirmeyen (trustless) yapıyı zedeliyor ve kalıcı bir durumdan ziyade bir geçiş aşamasını temsil ediyor . Solana bunun yerine, emirden mutabakata kadar her adımı zincir üzerinde doğrulanabilen, gerçek fiyat keşfi ve iki yönlü likiditeye dayalı protokollerin inşa edilmesini istiyor.

Vakfın Sundukları

Vakıf, seçilecek ekiplere üç somut destek biçimi sunuyor :

• Sermaye: Birincil teşvik doğrudan finansman.
• Teknik Destek: Solana üzerinde geliştirme yapan ekipler için mühendislik ve mimari rehberlik.
• Dağıtım: Kullanıcı erişimi, tanıtım ve ağ etkileri için Solana ekosistemine erişim.

Doğrudan desteğe ek olarak, ekipler vakfın mevcut programları aracılığıyla solana.org/grants-funding adresinden veya yerel Superteam grupları üzerinden de hibe başvurusunda bulunabiliyor .

Altı Seçim Kriteri

Girişim, hangi projelerin destekleneceğini belirleyecek altı net kriter ortaya koyuyor. Bunların bir kısmı teknik olsa da, liste stratejik ve topluluk odaklı gereklilikleri de içeriyor :

1. Tamamen Zincir Üstü Yürütme: Her bir emir iletimi, oracle (harici veri sağlayıcı) güncellemesi, eşleşme, iptal ve mutabakat Solana blok zincirinde gerçekleşmeli. Hibrit zincir dışı bileşenlere yer yok.
2. Gerçek Fiyat Keşfiyle Rekabetçi Fiyatlandırma: Fiyatlar, iki yönlü emir akışından oluşmalı. Emir defterlerinden, rekabetçi piyasa yapıcıların olduğu RFQ (fiyat talep etme) sistemlerine kadar çeşitli tasarımlar kabul edilebilir. Havuz tabanlı veya yatır-fonksiyon modelleri uygun değil.
3. Önce Solana Tasarımı: Protokol, Solana için özel olarak inşa edilmeli ve altyapısı için optimize edilmeli; uygulama geliri ilk günden itibaren blok zincire yönlendirilmeli.
4. İnovasyon: Vakıf sadece var olanı kopyalamak istemiyor. Zincir üstü bir sermaye piyasası vizyonunu ilerletebilecek yeni mimariler ve fikirler aranıyor.
5. Deneyimli Ekipler: Ürün çıkarma konusunda sicili olan, zincir dışı veya hibrit modellerden geçiş yapan ekipler tercih ediliyor.
6. Açık Kaynak: Temel akıllı kontratlar ve yürütme mantığı kamuya açık olarak doğrulanabilir olmalı.

Daha Geniş Ekosistem Hamlesi

Vakfın hedefi sadece çekirdek bir vadeli işlem protokolüyle sınırlı değil. Aynı zamanda, zincir üstü türevler konusundaki hedeflerinin tek bir merkeziyetsiz borsadan çok daha büyük olduğunu gösteren şekilde, ekosistemin yapı taşlarını inşa edecek ekipleri de bünyesine katmak istiyor :

• Kullanıcı arayüzleri ve gelişmiş ticaret arayüzleri
• Varlık yönetim kasaları ve yapılandırılmış ürünler
• Likidite toplayıcılar ve yönlendirme katmanları
• Piyasa yapıcılık operasyonları
• Sosyal ticaret uygulamaları

6,7 Trilyon Dolarlık Pazar ve Baskın Bir Rakip

Neden bu acele? Rakamlar durumu net bir şekilde açıklıyor. Merkeziyetsiz sürekli vadeli işlem borsalarının hacmi 2025'te %346 artarak yıllık yaklaşık 6,7 trilyon dolara ulaştı . 2026'nın başlarında, merkeziyetsiz borsalar (DEX'ler) küresel kripto vadeli işlem piyasasının yaklaşık %19-20'sini ele geçirmiş durumda .

Bu alanın tartışmasız lideri ise, tüm zincir üstü vadeli işlem hacminin düzenli olarak %70'inden fazlasını elinde tutan Hyperliquid. Platform, 2025 yılında 2,95 trilyon doları aşan kümülatif işlem hacminden 844 milyon dolar gelir elde etti . Buna karşılık, Solana tabanlı tüm vadeli işlem DEX'lerinin toplam hacmi bunun çok küçük bir kısmıydı; Nisan 2026'da yaklaşık 30 milyar dolar seviyesindeydi .

Solana'nın kurucu ortağı Anatoly Yakovenko, kullanıcıları ve işlem hacmini zincirde tutmak için atomik birleştirilebilirliğe sahip yerel bir vadeli işlem DEX'ine ihtiyaç duyulduğunu açıkça belirtmişti . Bu girişim, ekosistemin rekabet edebilmesi için ihtiyaç duyduğu platformları doğrudan yetiştirerek bu açığı kapatmayı amaçlıyor.

Düzenleyici Gelişmeler ve CFTC'nin Dönüşü

Girişim, dikkatle seçilmiş bir zamanda geldi. Vakfın duyurusundan sadece günler önce, 29 Mayıs 2026'da, ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC), kripto sürekli vadeli işlemlerine yönelik yeni bir açıklık sinyali verdi. Kurumun Takas ve Risk Bölümü, Piyasa Gözetimi Bölümü ve Piyasa Katılımcıları Bölümü, 7/24 türev ticaretinin risklerini ele alan bir personel tavsiyesi yayınladı. Bu, ürün sınıfına verilmiş bir tür düzenleyici onay olarak yorumlandı .

Hemen ardından Coinbase ve Kalshi, ABD'li yatırımcılar için kendi düzenlenmiş borsalarında kripto sürekli vadeli işlemlerini listeleyeceklerini duyurdu. Bu, söz konusu enstrümanlara ilk yurt içi, düzenlenmiş erişim anlamına geliyordu . Bu gelişme, Solana'nın zincir üstü vizyonu için önemli bir itici güç. Bir yandan sürekli vadeli işlemleri ABD'de meşru bir varlık sınıfı olarak onaylarken, diğer yandan piyasaya giren yeni merkezi ürünlere karşı şeffaf, zincir üstü alternatiflere olan talebi de artırıyor.

Vakfın mesajı net: Hacim açısından bugün merkezi ve hibrit borsalar kazanıyor olabilir, ancak izin gerektirmeyen küresel bir sermaye piyasasının uzun vadeli vizyonu blok zincirlere ait. Solana Vakfı şimdi, Solana'yı bu vizyonun merkezi yapmak için finansal gücünü ve mühendislik kaynaklarını ortaya koyuyor.