Yapay zekâ ve bulut teknolojisi patentleri Çin’deki geçerli buluş patentlerinin %16,5’ine ulaştı

Veri, Çin Devlet Konseyi Enformasyon Ofisi’nin 29 Temmuz 2026’da düzenlediği ve 15. Beş Yıllık Plan döneminin başlangıcına ilişkin basın toplantısında açıklandı. Çin Ulusal Fikri Mülkiyet İdaresi (CNIPA) Başkan Yardımcısı ve sözcüsü Rui Wenbiao, öncü teknoloji alanlarında patentlerin hızla birikmesinin “yeni ekonomik büyüme noktalarının oluşturulmasına güç ve verim kazandırdığını” söyledi.

Öne çıkan oran: %16,5

CNIPA’nın “yeni nesil bilgi teknolojileri” kategorisi; yapay zekâ, internet, bulut bilişim ve büyük veriyi kapsıyor. Bu alanlardaki geçerli buluş patentlerinin toplam patent stoku içindeki payı, Haziran 2026 sonunda %16,5 olarak ölçüldü.

Oran, Çin’in patent politikasında hızlı gelişen teknoloji başlıklarının ağırlığının arttığına işaret ediyor. Çinli yetkililer, öncü alanlarda patent birikiminin hızlanmasını yeni ekonomik büyüme kaynaklarının desteklenmesiyle ilişkilendiriyor.

Çin’in patent portföyünde genel tablo

Açıklama yalnızca yapay zekâ ve bulut teknolojilerine ilişkin oranla sınırlı değildi. CNIPA’nın paylaştığı diğer göstergeler şöyle:

• Çin’deki yüksek değerli buluş patentlerinin sayısı Haziran 2026 sonu itibarıyla 2,36 milyona ulaştı.
• Her 10 bin kişiye düşen yüksek değerli buluş patenti sayısı 16,8 oldu.
• Stratejik gelişmekte olan sektörlerin, yüksek değerli buluş patentleri içindeki payı %70’in üzerinde kaldı. Bu geniş kategori; bilgi teknolojilerinin yanı sıra yenilenebilir enerji, biyoteknoloji ve ileri imalat gibi alanları da içeriyor.
• Çin ana karasındaki geçerli buluş patentlerine sahip yerli işletmelerin sayısı 574 bine, bu işletmelerin elindeki geçerli buluş patentlerinin sayısı ise 4,254 milyona ulaştı. Bu patentler, yerli toplamın %74,8’ini oluşturdu.

Bu veriler, Çin’in fikri mülkiyet politikalarının 15. Beş Yıllık Plan çerçevesinde teknoloji geliştirme ve ekonomik büyümeyle birlikte ele alındığı bir dönemde açıklandı. Fikri Mülkiyetin Korunması ve Kullanımına İlişkin 15. Beş Yıllık Plan’ın kısa süre içinde yayımlanması bekleniyor.

CNIPA sözcüsü trendin önemini nasıl açıkladı?

Rui Wenbiao, yapay zekâ ve diğer öncü teknoloji alanlarında patentlerin hızla artmasını, yeni büyüme alanlarının oluşturulmasına katkı sağlayan bir gelişme olarak tanımladı. Açıklamanın Çince aslı, “öncü teknoloji parkurlarında patentlerin hızla birikmesi, yeni ekonomik büyüme noktalarının oluşturulmasına güç ve verim kazandırıyor” anlamına geliyor.

Aynı toplantıda CNIPA Stratejik Planlama Departmanı Direktörü Liang Xinxin de 15. Beş Yıllık Plan kapsamında 2030 yılı için her 10 bin kişiye 22’den fazla yüksek değerli buluş patenti hedeflendiğini belirtti. Bu, 2025 sonundaki seviyeye kıyasla 6’dan fazla artış anlamına geliyor. Liang ayrıca stratejik gelişmekte olan sektörlerin yüksek değerli patentler içindeki payının plan dönemi boyunca artmayı sürdürmesini beklediğini söyledi.

Bu veri neden önemli?

%16,5’lik pay, Çin’in fikri mülkiyet stratejisinde yapay zekâ ve diğer hızlı gelişen teknolojilerin merkezi bir konuma yerleştiğini gösteriyor. CNIPA, yeni ve hızlı ilerleyen alanların ihtiyaçlarına uyum sağlamak amacıyla patent inceleme süreçlerinin kalitesini ve verimliliğini artırmaya, ayrıca yapay zekâ alanında patent havuzlarının oluşturulmasını desteklemeye odaklanıyor.

Şirketler ve araştırmacılar açısından temel mesaj şu: Çin’de patent portföyünün önemli bir bölümü artık yapay zekâ, bulut bilişim ve büyük veri gibi stratejik teknoloji başlıklarında yoğunlaşıyor. CNIPA’nın “hızlanan birikim” vurgusu ve 15. Beş Yıllık Plan’ın stratejik ve gelişmekte olan sektörlere verdiği öncelik, bu alanların patent stokundaki ağırlığının ilerleyen yıllarda daha da artabileceğine işaret ediyor.