Singapur merkezli bulut bilişim şirketi Megaspeed hakkındaki ABD soruşturması, kısıtlamalara tabi Nvidia çiplerinin ihracat denetimleri ihlal edilerek Çin’e yönlendirilmiş olabileceği şüphesiyle ilgili. Ticaret ve Adalet bakanlıklarının 16 Kasım 2026 tarihli ortak açıklaması, sürecin 2024’te başladığını ortaya koydu. Bu, soruşturmaya ilişkin önemli bir kamuoyu bilgilendirmesiydi; ancak federal soruşturmanın ilk kez duyurulması değildi: Adalet Bakanlığı 11 Kasım’daki basın toplantısında da bir soruşturma yürütüldüğünü söylemişti.
18
58
Önemli ayrım şu: Bu, devam eden bir soruşturma; Megaspeed’in, Nvidia’nın ya da herhangi bir kişinin yasaları çiğnediğine dair bir hüküm değil. Kamuya açık bilgiler, yetkililerin şirket tesislerinde yaptığı incelemede ne bulduğunu veya ceza davası açılıp açılmayacağını da açıklamıyor.
Soruşturmanın zaman çizelgesi
- 2024: Ticaret Bakanlığı soruşturmayı başlattı. Bakanlık, hassas yarı iletkenlerin olası yönlendirilmesine ilişkin şüpheli faaliyetleri proaktif izleme sırasında belirledikten sonra Megaspeed’i incelemeye aldığını söylüyor. Soruşturma, olası ihracat denetimi ihlallerine odaklanıyor.
17
18
- Mayıs 2025: Nvidia’dan kayıtlar istendi. Ortak açıklamaya göre yetkililer, Megaspeed’e doğrudan veya dolaylı satışlarla ilgili kayıtları Nvidia’dan talep etti.
18
- Haziran 2025: Nvidia satışları durdurdu. Bakanlıkların açıklamasına göre Nvidia, Megaspeed’i kendi “satış yapılmayacaklar” listesine aldı.
18
- Haziran 2025: Megaspeed’de inceleme ve Alice Huang’la görüşme. Kurumların açıklamasını aktaran haberlerde, ABD yetkilileriyle Singapur polisinin şirket tesislerinde inceleme yaptığı ve o sırada Megaspeed yöneticisi olan Alice Huang’la görüştüğü bildirildi.
20
30
- Kasım 2026: Ceza soruşturmasını Adalet Bakanlığı yürütüyor. Bakanlıkların güncellemesinde, ceza soruşturmasında lider rolün Adalet Bakanlığına geçtiği belirtildi. Kamuya açık bilgiler dosyanın sürdüğünü gösteriyor; suçluluk kararı ortaya koymuyor.
17
23
Zaman çizelgesi, önceki haberlerde soruşturmanın Eylül 2025’te başladığının yazılmış olması nedeniyle de önem taşıyor. Bakanlıkların sonraki açıklamasına göre Ticaret Bakanlığının ilk incelemesi 2024’te başladı. Mevcut kaynaklar bu tarih farkını veya önceki haberlerde Eylül 2025’le neyin kastedildiğini açıklamıyor.
2
17
Soruşturma neyi gösteriyor, neyi göstermiyor?
Temel şüphe, Megaspeed’in kısıtlı Nvidia çiplerinin Çin’e yönlendirilmesine yardımcı olmuş olabileceği. Kurumlar olası ihracat denetimi ihlallerinden ve şüpheli faaliyetlerden söz ediyor; kanıtlanmış bir kaçakçılık düzeninden değil.
17
18
Kamuoyuna açıklananlar arasında Nvidia’dan kayıt istenmesi, şirketin Megaspeed’e satışları durdurması, bir tesis incelemesi ve Alice Huang’la görüşme var. Ancak yetkililer incelemede ne bulduklarını açıklamadı ve çiplerin yasaklı bir varış noktasına ulaştığını kanıtlamış değil. Bu bilgiler, Nvidia’nın yasa dışı bir sevkiyata bilerek yardım ettiğini de göstermiyor. Satış kayıtlarının istenmesi, tek başına yanlış yapıldığına dair kanıt sayılmaz.
Megaspeed, yürürlükteki yasalara uyduğunu belirtti ve dış hukuk danışmanlarının yöneteceği bir iç inceleme başlattığını duyurdu. Şirket ayrıca Alice Huang’ın Ağustos 2025’te ayrıldığını ve artık Megaspeed’de görevi bulunmadığını söyledi.
6
46
Bessent’in eleştirileri ve Nvidia hakkındaki açık sorular
Hazine Bakanı Scott Bessent, Ticaret Bakanlığının dosyayı ele alış biçimini eleştirdi ve Nvidia’dan ihracat denetimlerine uyumu konusunda yanıt istedi. Haberlere göre Bessent, şirketin yaklaşık 10 gün içinde; gelişmiş çiplerin Çin’e ulaşmasına bilerek izin verip vermediği ve paravan şirketlerin kullanılıp kullanılmadığı gibi soruları yanıtlamasını istedi. Bunlar, mevcut kanıtlarla doğrulanmış sonuçlar değil; yanıt bekleyen sorular ve iddialar.
11
35
Bessent ayrıca Megaspeed’in ticaret kara listesine alınmamasını eleştirdi. Haberlerde, şirketin listeye eklenip eklenmemesi konusunda yetkililer arasında görüş ayrılığı olduğu aktarıldı. Ancak mevcut bilgiler, Nvidia’nın soruşturmayı duraklatmak için müdahale ettiğini kanıtlamıyor.
35
36
Soruşturma, Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in ihracat denetimlerini ele alış biçimine ilişkin Kongre incelemesini de beraberinde getirdi. Haberlere göre Lutnick, iki partiden milletvekillerinin ifade vermesi yönündeki çağrılarının ardından Kongre’de dinlenmeyi kabul etti. Bu siyasi denetim, herhangi bir kişinin çiplerin yönlendirilmesine karıştığına dair kanıttan ayrı tutulmalı.
54
Nvidia yönetimindeki değişiklik ve casusluk iddiaları
Megaspeed dosyası, Nvidia yönetimindeki gelişmelerle de iç içe geçti. Jensen Huang 12 Kasım’da görevinden ayrıldı. Haberlerde, Nvidia’nın finans direktörü Colette Kress’in geçici CEO olacağı belirtildi. İstifa, Huang’ın Megaspeed’in eski yöneticilerinden Alice Huang’la ilişkisi olduğuna dair haberlerle ilişkilendirildi; Alice Huang’ın Jensen Huang’la akrabalığı yok.
2
7
ABD’li yetkililerin Alice Huang’ın Çin istihbaratıyla bağlantıları olduğundan şüphelendiği bildirildi. Ancak bu iddia doğrulanmış bir olgu değil. Adalet Bakanı Todd Blanche, bakanlığın Alice Huang’ın casus olup olmadığı konusunda bir sonuca varmadığını söyledi; mevcut kaynaklarda aktarılan haberlere göre istihbarat bilgileri de onun böyle bir faaliyette bulunduğunu kanıtlamadı.
1
3
Singapur, Megaspeed konusunda ABD ile görüşmeleri sürdürme kararı aldığını bildirdi. Buradaki kaynaklar Singapur’un tutumunu bütünüyle açıklamıyor ve Çin hükümetinin soruşturmaya yönelik belirli bir yanıtını ortaya koymuyor.
8
Yurt dışındaki veri merkezlerine yönelik daha geniş kurallar
Soruşturmayla aynı dönemde Ticaret Bakanlığı, ABD’nin gelişmiş yapay zekâ teknolojisine Çin dışındaki veri merkezleri üzerinden erişimi kısıtlamayı amaçlayan bir kural duyurdu. Haberlere göre kural, Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya’ya gelişmiş çip ihracatında ek lisans şartları getiriyor. Bazı durumlarda yurt dışındaki veri merkezlerinin son kullanıcıları belirlemesi de gerekecek.
32
37
Bu düzenleme Megaspeed dosyasından daha geniş bir soruna odaklanıyor: İşlem gücüne erişim yalnızca çiplerin doğrudan satışıyla değil, yurt dışındaki veri merkezleri aracılığıyla da sağlanabiliyor. Mevcut kaynaklar, bu kuralla bağlantılı teknoloji hisselerindeki düşüşün boyutunu ortaya koymuyor veya düşüşün yalnızca soruşturmadan kaynaklandığını göstermiyor.
Sonuç: Soruşturma sürüyor, iddialar kanıtlanmış değil
Kurumların kamuya açıkladığı ana zaman çizelgesi net: Ticaret Bakanlığı 2024’te inceleme başlattı, Mayıs 2025’te Nvidia’dan satış kayıtları istedi ve Nvidia ertesi ay Megaspeed’i satış yapılmayacaklar listesine aldı. Yetkililer Haziran 2025’te şirket tesislerinde inceleme yaptı ve Alice Huang’la görüştü. Ceza soruşturmasını ise artık Adalet Bakanlığı yürütüyor.
17
18
20
Kanıtlanmamış noktalar da en az bunlar kadar önemli. Kamuya açık bilgiler, Megaspeed’in çipleri Çin’e yönlendirdiğini, Nvidia’nın böyle bir sevkiyata bilerek yardım ettiğini veya Alice Huang’ın istihbarat adına çalıştığını ortaya koymuyor. 16 Kasım’daki açıklama devam eden dosyaya ayrıntı ekledi; bir mahkeme kararı açıklamadı.
3
18
58