Moskova'ya Dayanan Benzin Krizi: Ukrayna'nın İHA Seferberliği Rusya'da Hayatı Nasıl Felç Ediyor?

Haziran 2026'nın ortalarına gelindiğinde, bir zamanlar işgal altındaki Kırım'da ve Uzak Doğu'da başlayan akaryakıt krizi, Rusya'nın tam kalbine ulaşmış durumda. Moskova ve St. Petersburg'daki sürücüler, büyük benzin istasyonu zincirlerinde katı satın alma limitleriyle karşı karşıya. Bu, aylardır süren amansız Ukrayna insansız hava aracı (İHA) saldırılarıyla ağır hasar gören bir rafineri endüstrisinin en görünür semptomu. Bu kampanya, yaptırımların tek başına başaramadığını başardı: Rusya'nın ham petrolü iç pazarı için kullanılabilir yakıta dönüştürme kabiliyetini fiziksel olarak baltalamak .

Rusya Enerji Bakanlığı, güney bölgelerinde akaryakıt tedarikinde "geçici zorluklar" yaşandığını kabul etti ve bunu doğrudan enerji altyapısına yönelik hava saldırılarındaki artışa bağladı . Bu bürokratik dilin ardında çok daha sert bir gerçeklik yatıyor. Endüstri verileri, Ocak ayından bu yana ülkenin birincil rafineri kapasitesinin kabaca %40'ını kaybettiğini ve Mayıs ayında rafineri işleme hacminin 2009'dan beri görülmeyen bir seviyeye çöktüğünü gösteriyor .

Rafineri Üretimi 17 Yılın Dibinde

Üretim rakamları oldukça çarpıcı. The Moscow Times'ın aktardığı Bloomberg verilerine göre, Rus rafinerileri Mayıs 2026'da günde yalnızca 4,58 milyon varil (bpd) işledi. Bu, 17 yılın en düşük seviyesi ve yılın başına göre %14,4'lük bir düşüş anlamına geliyor . Nisan ayı zaten kötü geçmiş, Rosstat resmi olarak rafineri üretiminde bir önceki yıla göre %9,2'lik bir düşüş bildirmişti .

Hasar belirli noktalarda yoğunlaşmış durumda: Yalnızca Mayıs ayında Ukrayna tarafından Rus petrol tesislerine en az 16 saldırı düzenlendi ve ülkenin en büyük on rafinerisinden sekizi başarıyla vuruldu. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), daha önce Rusya'nın 2026 yılı işleme hacmi tahminini günde 150.000 varil düşürerek, Ukrayna'nın "giderek daha etkili hale gelen" kampanyasına dikkat çekmişti .

Rafinajdaki daralma, ham petrol üretimini de aşağı çekiyor. Rus petrol üretimi Mayıs ayında üst üste altıncı ayda da düşerek, 9,009 milyon varil/gün seviyesine geriledi — bu, OPEC+ kotasının yaklaşık 690.000 varil/gün altında bir rakam — çünkü hasar gören depolama ve taşıma altyapısı, daha yüksek akışları sürdürmeyi zorlaştırdı .

Karne Uygulaması Moskova ve St. Petersburg'da

Bir zamanlar yalnızca işgal altındaki topraklarla ve uzak doğu bölgeleriyle sınırlı olan akaryakıt satın alma sınırlamaları, Haziran başında kararlı bir şekilde Rusya'nın en büyük şehirlerine sıçradı.

Birden fazla büyük perakende zinciri artık tavan fiyat ya da miktar sınırı uyguluyor :

• Tatneft istasyonları, Moskova ve St. Petersburg'da AI-92 ve AI-95 benzin türlerini müşteri başına 20 litre gibi düşük bir miktarla, dizeli ise 40 litre ile sınırlandırıyor.
• Başkent bölgesinde düzinelerce istasyonu yöneten ORTK, kişi başına satışları 60 litre benzin ve 100 litre dizel ile kısıtlıyor.
• Gazprom, araç başına 100 ila 150 litre gibi daha geniş bir limit belirlerken, Lukoil sürücü başına benzini 100 litre ile tavanlandırıyor.
• İşgal altındaki Kırım'da durum çok daha vahim: Yetkililer akaryakıt karnesi uygulaması başlattı ve AI-95 benzini yalnızca bu karne sistemiyle satılabiliyor .

Krizin coğrafyası artık Moskova, St. Petersburg, Belgorod, Kursk, Tataristan ve Kırım ile Luhansk Oblastı'nın bazı bölgeleri gibi yasa dışı olarak işgal edilmiş Ukrayna toprakları da dahil olmak üzere en az 20 federal bölgeyi kapsıyor . İşgal altındaki Luhansk'ta, 2 Haziran'da 20 litrelik bir tavan sınırı getirildi ve bu, Kırım'da halihazırda yürürlükte olan kısıtlamaları yansıtıyor .

Sıradan Ruslar için kıtlık, özellikle ana otoyollar boyunca benzin istasyonlarında uzun kuyruklar anlamına geliyor. BBC Verify, Moskova-St. Petersburg otoyolu koridoru boyunca kilometrelerce uzayan kuyrukları belgeledi . Bazı bölgelerde ise istasyonlar tamamen kurumuş durumda .

Tamanneftegaz Terminaline Doğrudan Darbe

Son büyük saldırı, 12-13 Haziran gecesi Ukrayna kuvvetlerinin Krasnodar Krayı'ndaki Tamanneftegaz petrol ve gaz terminalini vurmasıyla gerçekleşti . Ukraynalı askeri yetkililer, tesisteki beş petrol ürünü tankının, iki petrol tankerinin ve hava savunma sistemlerinin hasar gördüğünü doğruladı . NASA'nın FIRMS uydu verileri, saldırının ardından terminaldeki ısı anomalilerini doğruladı .

Tamanneftegaz, Rusya'nın güney ihracat altyapısının kritik bir parçasıdır. Karadeniz kıyısındaki Taman Limanı yakınında bulunan tesis, yılda 20 milyon tona kadar petrol ve petrol ürünü elleçleme kapasitesine sahiptir . Sıvılaştırılmış hidrokarbonlar için büyük bir aktarma merkezi olan bu tesise yönelik tekrarlanan saldırılar — Şubat ayında depolama ve ambar altyapısına zarar veren daha önceki bir saldırı da dahil — hem ihracat akışını hem de iç dağıtım yollarını sekteye uğrattı .

Bu münferit bir olay değildi. Haziran başında Ukrayna İHA'ları, Baltık bölgesindeki en büyük akaryakıt ihracat komplekslerinden biri olan ve yıllık 10 milyon ton aktarma kapasitesine sahip St. Petersburg petrol terminalini vurmuştu . 12 Haziran'da saldırılar ayrıca Tataristan ve Samara Oblastı'ndaki rafinerileri ve petrokimya tesislerini de hedef aldı .

İhracat Yasakları ve Savaş Ekonomisi Üzerindeki Baskı

İç piyasada tedarik daralırken, Moskova ihracat kısıtlamalarına başvuruyor. Hükümet, Interfax'ın haberine göre, bir ila iki aylığına jet yakıtı ihracatını yasaklamaya hazırlanıyor . Bu, 2025'ten bu yana tekrar tekrar uzatılan benzin ihracat yasaklarını takip ediyor .

Kriz, Batı yaptırımlarının halihazırda uyguladığı ekonomik baskıya yeni bir boyut katıyor. Fortune'un Haziran başında bildirdiği gibi, Moskova ve kilit bölgelerdeki akaryakıt karne uygulaması, hem askeri hem de sivil operasyonları destekleyen lojistiği sıkıştırarak Rusya'nın savaş ekonomisi üzerindeki gerilimi artırıyor .

Durumun geçici bir aksama mı yoksa kronik bir durum mu olduğu belirsizliğini koruyor. Bazı analistler, yerel kıtlıkların gerçek anlamda ülke çapında bir krize dönüşmesi için Ukrayna kuvvetlerinin kampanyalarını daha da yoğunlaştırması gerektiği konusunda uyarıyor . Diğerleri ise daha az iyimser. IEA'nın halihazırda aşağı yönlü revize edilmiş modelleri, hasarlı tesislerin yaptırımlar altında yedek parça bulmakta ve onarımları tamamlamakta zorlanması nedeniyle, rafineri işleme oranlarının en azından 2026'nın ortalarına kadar baskılanmış kalacağını öne sürüyor .

Şimdilik, krizin en net işareti Rus benzin istasyonlarındaki rakamlarda yazıyor: 20 litre, 40 litre, 50 litre. Dünyanın en büyük üç petrol üreticisinden biri olan bir ülke için bu limitler, Ukrayna'nın İHA savaşının enerji güvenliği kurallarını ne kadar etkili bir şekilde yeniden yazdığının bir ölçüsüdür.