Amazon'un Teksas'taki Yapay Zeka Veri Merkezi, ABD'nin En Büyük İklim Kirleticisi Olmaya Aday

Amazon'un Teksas'ın Pecos County bölgesinde planladığı yapay zeka veri merkezi, şirketin yapay zeka genişlemesi ile iklim taahhütleri arasında doğrudan ve sert bir çarpışmayı temsil ediyor. GW Ranch olarak bilinen proje, yılda 33 milyon ton CO₂ salmasına izin verilen 7,65 gigawatt'lık bir doğalgaz santrali tarafından çalıştırılacak. Bu miktar, ABD'deki mevcut herhangi bir enerji santralinden daha fazla . Sadece bu tesis, Amazon'un 2025'teki toplam küresel emisyonunun yaklaşık %41'ini oluşturacak. Şirketin emisyonları, yapay zeka altyapısına yaptığı hızlı yatırımlar nedeniyle bir yılda %16 arttı .

GW Ranch projesi: ABD tarihinin en büyük hava izni

Amazon, Pecos County'deki GW Ranch arazisini satın aldı ve Pacifico Energy tarafından geliştirilen 7,65 GW'lık doğalgaz santralinden doğrudan elektrik satın alacak. Teksas Çevre Kalitesi Komisyonu (TCEQ), Ocak 2026'da yılda 33 milyon tona kadar CO₂ emisyonuna izin veren bir hava izni yayınladı . Tesis, 35 doğalgaz türbini kullanacak ve şebekeden bağımsız çalışacak; yani eyaletin elektrik şebekesinden enerji çekmeyecek .

İzin verilen tam kapasitede, bu tek tesis, ABD'de halen faaliyette olan en kirli kömür santralinin yaklaşık iki katı CO₂ yayacak ve ülkedeki en büyük tek iklim kirliliği kaynağı haline gelecek . Bir şirket sözcüsü Amazon'un katılımını doğruladı ancak şebekeden bağımsız kampüsün "Teksaslı ailelerin elektrik maliyetlerini artırmayacağını" belirtti .

Amazon'un emisyonları zaten yanlış yönde ilerliyor

Amazon'un 2025 sürdürülebilirlik raporu, mutlak karbon emisyonlarının 2025'te %16 artarak yaklaşık 81 milyon metrik ton CO₂ eşdeğerine ulaştığını gösterdi. Bu, 2024'e göre bir artış ve 2019 taban çizgisinin %58 üzerinde . Bu, emisyonların üst üste ikinci yıl yükselmesi anlamına geliyor. Artışın temel nedenleri arasında veri merkezi inşaatı, yapay zeka iş yükleri için satın alınan elektrik ve teslimat filosu yer alıyor .

GW Ranch tesisinden kaynaklanacak yıllık 33 milyon ton CO₂, Amazon'un 2025'teki tüm küresel emisyonunun yaklaşık %41'ini oluşturacak . Bağlam vermek gerekirse, Amazon'un toplam emisyonları kabaca her yıl 19 milyon benzinli arabanın yoldan çekilmesine eşdeğer . Pecos County tesisi tek başına bu rakama yaklaşık 7 milyon daha fazla binek araç ekleyecek.

İklim Taahhüdü ile temel çelişki

Amazon, İklim Taahhüdü'nün (Climate Pledge) kurucu imzacılarından biridir. Bu taahhüt, 2040 yılına kadar net sıfır karbon emisyonuna ulaşmayı hedefliyor ve Paris Anlaşması'nın on yıl ilerisinde bir takvim öngörüyor . Pecos County'deki doğalgaz santrali, bu hedefin tam tersi yönde dev bir adım. Temel gerilimler şunlar:

Kapsam 1 ve 2'de patlama: Tesisin doğrudan emisyonları (tesis işletmecisi için Kapsam 1, güç alıcısı olarak Amazon için Kapsam 2), Amazon'un 2040 hedefini tutturması için dengelemesi veya ortadan kaldırması gereken büyük bir yeni kaynak ekleyecek .

Şebekeden bağımsız, yenilenebilir enerji yok: Kampüs şebekeden bağımsız çalıştığı için Teksas'ın şebekesindeki yenilenebilir enerji karışımına tabi değil. Amazon temiz enerji çektiğini iddia edemez; kampüs %100 doğalgazla çalışacak .

Karbon denkleştirme bağımlılığı çok büyük olacak: Bu tesisin emisyonlarını nötrlemek için Amazon'un benzeri görülmemiş ölçekte karbon kredisi veya yenilenebilir enerji sertifikası satın alması gerekecek. Yıllık 33 milyon ton, yaklaşık 7 milyon binek aracın trafikten çekilmesine eşdeğer.

Mevcut güvenilirlik zaten sorgulanıyor: Bu tesisten önce bile, Amazon'un 2025 emisyonları %16 artarak ara karbon azaltım yol haritasının inandırıcılığını zedeledi . Şirketin yalnızca satın alınan elektrikten kaynaklanan emisyonları 2025'te %34 sıçradı .

Amazon'un yapay zeka-iklim çatışması büyük teknoloji şirketlerinde yaygın bir model

Amazon'un emisyon artışı izole bir vaka değil. Büyük Teknoloji şirketlerinin sera gazı emisyonları, geleneksel bulut bilişimden çok daha fazla enerji gerektiren yapay zeka iş yüklerinin patlamasıyla birlikte fırladı. Bu enerjinin büyük kısmı hala fosil yakıtlardan sağlanıyor . Google'ın toplam karbon emisyonları 2025'te bir önceki yıla göre %25 arttı; bu artış da esas olarak veri merkezi genişlemesinden kaynaklandı .

Bloomberg, Los Angeles Times ve ESG Dive'daki analistler, hiper ölçekli şirketlerin iklim hedefleri ile yapay zeka enerji talebini bağdaştırmanın giderek zorlaştığını belirtti . Amazon CEO'su Andy Jassy, yapay zeka altyapısına 200 milyar dolar yönlendirdi ve şirketin sürdürülebilirlik şefi, emisyonların birkaç yıl daha yükselmeye devam etmesinin beklendiğini kabul etti .

Bunun Amazon'un 2040 net sıfır hedefi için anlamı

Pecos County projesi, Amazon'un emisyonları zaten hızla yanlış yönde artarken, ABD'deki mevcut herhangi bir enerji santralinden daha büyük bir yıllık CO₂ kirliliği hacmi ekleyecek. Bu, şirketin 2040 net sıfır taahhüdünü ciddi şekilde sorgulatıyor. Yılda 33 milyon ton CO₂ salan tek bir tesis, matematiği yalnızca karmaşıklaştırmakla kalmıyor; aynı zamanda 2040'a kadar net sıfır için gereken yörüngeyle temelden çelişiyor.

Amazon'un kamuoyundaki duruşu, İklim Taahhüdü'ne bağlı olduğu ve şebekeden bağımsız kampüsün Teksaslı ailelerin elektrik faturalarını artırmayacağı yönünde . Ancak rakamlar, şirketin Pecos County'de izin verilen her yeni gaz türbiniyle birlikte büyüyen bir kareyi kapatmak için büyük ölçüde karbon denkleştirmelerine ve gelecekteki teknolojiye güvendiğini açıkça gösteriyor.