EIP-8363 ve Solana'nın Enflasyon Planları: İki Dev Blockchain'in Kıyası

Nasıl çalışıyor: Teklif, validator ödüllerinin nasıl hesaplandığını değiştirmiyor. Her epoch'ta, onay, blok teklifi ve senkronizasyon komitesi ödülleri bugün olduğu gibi ödeniyor. Ardından, her bir validator'ın idealize edilmiş ödüllerinin bir kısmı yakılıyor. Yakım oranı b = (D / 60.250.000)^1,5 formülü ile hesaplanıyor, burada D toplam yatırılan ETH miktarı . Staking %50'nin altına düşerse yakım azalıyor ve getiriler yükseliyor, böylece sert kodlanmış limitler olmadan otomatik olarak yeniden stake çekiyor .

Destekleyenlerin argümanları: Destekçiler, teklifin dilüsyon riskini ele aldığını söylüyor. ETH arzının ~%33'ünün stake edildiği ve %50'ye doğru ilerlediği bir ortamda, kontrolsüz ihraç ödülleri sürekli bir satış baskısı yaratıyor ve stake etmeyenleri seyreltiyor . Ayrıca, güvenlik teşviklerini koruduğunu savunuyorlar: Validatörler hala brüt ödüller alıyor ve yürütme katmanı ipuçları ile MEV kazanabiliyor, bu nedenle dürüst doğrulama karlı olmaya devam ediyor .

Karşı çıkanların argümanları: Eleştirmenler, bugünkü %33 staking oranında bile net staking getirisinin kabaca %1,2'ye çakılacağını, bunun daha önce tartışmalı bulunan ~%1,75'lik tekliften çok daha düşük olduğunu hesaplıyor . Bu durum, küçük bireysel staker'ları ve küçük likit staking protokollerini piyasadan sürerek Lido ve büyük merkezi borsaları daha da güçlendirebilir . Bazıları, staking getirisini ortadan kaldırmanın ETH'nin getiri sağlayan bir varlık olarak Bitcoin karşısındaki en önemli avantajlarından birini yok edeceğini ve potansiyel olarak talebi azaltacağını öne sürüyor .

Zamanlama tartışması: Teklif, bir sonraki hard fork olan "Hegotá" için inceleme döngüsünden hemen önce sunuldu ve birçok paydaşı hazırlıksız yakaladı; aceleye getirilmiş olması eleştirilere yol açtı .

Solana'nın Paralel Enflasyon Düşürme Teklifleri

Solana'nın tartışması, on-chain oylamalara doğru daha da ilerlemiş olan birkaç Solana İyileştirme Belgesi'ni (SIMD) içeriyor:

• SIMD-0228 (piyasa bazlı emisyonlar): Multicoin Capital ortakları tarafından önerilen bu teklif, Solana'nın sabit düşen enflasyon programını, staking katılımı yüksek olduğunda enflasyonun düştüğü ve düşük olduğunda yükseldiği dinamik bir sistemle değiştirmeyi öngörüyor. Tahminler, staking koşullarına bağlı olarak enflasyonu ~%4,7'den %0,87-1,5'e kadar düşürebileceğini gösteriyor . 2025 başında bir doğrulayıcı oylamasına sunuldu ancak geçmedi .

• SIMD-0550 (hızlandırılmış dezenflasyon): Solana'nın yıllık dezenflasyon oranını %15'ten %30'a çıkararak %1,5'lik terminal enflasyon tabanını ~2032'den ~2029'a çekiyor ve altı yıl içinde emisyonlardan yaklaşık 18,9 milyon SOL (~1,36 milyar dolar) çıkarıyor .

• SIMD-0553 (kaynak bazlı ücret yakımı): SIMD-0550 ile eşleşen bu teklif, kaynak bazlı ücretlerin hesaplanma şeklinde yapılan ayarlamalarla günlük SOL yakımını 14 kata kadar (~47.000 dolardan ~650.000 dolara) çıkarıyor .

Ağustos 2026 itibarıyla hem SIMD-0550 hem de SIMD-0553, resmi on-chain yönetişim için gereken %15 oy eşiğine yaklaşıyor .

Nasıl Karşılaştırılıyorlar?

Temel Fark

Temel felsefi ayrım şudur: Ethereum'un teklifi, yakma işlemini bir staking denetleyicisi olarak kullanır — yakma yalnızca stake yüksek olduğunda var olur ve daha fazla staking üzerinde bir fren görevi görür. Solana'nın teklifleri ise, staking oranını doğrudan hedeflemeden, hızlandırılmış dezenflasyon programları ve artırılmış ücret yakımları yoluyla toplam enflasyonda geniş bir düşüşü amaçlar.

Her ikisi de her iki ekosistemde mevcut ihraç oranlarının düşürülmesi gerektiği konusunda artan bir fikir birliğini yansıtıyor, ancak nasıl ve staker'lara ne kadara mal olacağı konusunda keskin bir şekilde ayrışıyorlar. Ethereum tartışması en erken aşamalarındayken, Solana tartışması somut yönetişim oylamalarına yaklaşarak daha da ilerlemiş durumda.