Zelenskiy’den Almanya’nın ‘AB Ortak Üyeliği’ Planına Sert Tepki: ‘Avrupa Birliği’nde Olmak Ama Sessiz Kalmak Haksızlık’

Öneriye göre Ukraynalı yetkililer:

• AB zirvelerine ve bakanlar düzeyindeki toplantılara katılabilecek,
• Avrupa Komisyonu veya Avrupa Parlamentosu gibi kurumlarda temsil edilebilecek,
• Ancak oy kullanma hakkına sahip olmayacak.

Merz, bu planı Ukrayna’yı AB’ye yakın tutacak pragmatik bir çözüm olarak sunarken, Rusya’nın işgalinin yol açtığı savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabalara da katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Zelenskiy’in ‘Haksız’ Sertifikası

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, AB liderlerine gönderdiği bir mektupta bu öneriyi sert bir dille eleştirdi.

Zelenskiy’e göre plan, Ukrayna’yı ‘Avrupa Birliği’nde var ama söz hakkı olmayan’ bir konuma düşürecek. Ana itiraz noktaları şunlar:

• Oy hakkı yok: Ukrayna, karar alma mekanizmalarının dışında kalacak.
• Kalıcı ara statü riski: Bu durum, Ukrayna’nın tam üyelik yolunda süresiz olarak bekleme salonunda kalmasına neden olabilir.
• Müzakere gücünü zayıflatma: AB’nin daha düşük bir statü sunması, Ukrayna’nın elini zayıflatabilir.

Kiev yönetimi, sürecin uzun sürmesi ve zorlu reformlar gerektirse bile, standart tam üyelik yolunda ilerlemekte kararlı.

‘Ortak Üyelik’ Pratikte Ne Anlama Geliyor?

Öneri kapsamında Ukrayna’nın elde edebileceği haklar:

• AB liderler zirvelerine katılım,
• Bakanlar toplantılarına katılım,
• Avrupa Komisyonu ve Parlamentosu’nda sınırlı temsil.

Ancak kapsam dışı kalan önemli unsurlar:

• AB yasaları ve politikaları üzerinde oy hakkı yok,
• Tam kurumsal yetki yok,
• Resmi AB üyesi statüsü yok.

AB Kurumlarının Tepkisi: Temkinli Bir Bekleyiş

Avrupa Komisyonu, Merz’in mektubunu aldığını doğruladı ancak resmi olarak desteklemedi. Yetkililer, AB genişlemesinin liyakate dayalı bir süreç olduğunu ve aday ülkelerin tam üyelik öncesinde birçok alanda reform yapması gerektiğini vurguladı.

Komisyon sözcüsü, bu fikrin Avrupa Konseyi (AB üyesi ülkelerin hükümet başkanları düzeyinde) seviyesinde tartışılması gerektiğini belirtti.

Avrupa Ülkeleri Arasında Bölünmüş Tepkiler

• Almanya: Planın ana destekçisi. Merz, bunu Ukrayna’yı AB’ye entegre etmenin pratik bir yolu olarak görüyor.
• İtalya: Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Ukrayna’nın da tıpkı diğer aday ülkeler gibi tam üyelik prosedürünü tamamlaması ve gerekli yasal, demokratik ve ekonomik reformları yapması gerektiğini söyledi.

Bu farklı yaklaşımlar, Avrupa içinde savaş zamanı esnek çözümler arayanlarla, AB kurallarının değiştirilmemesi konusunda ısrarcı olanlar arasındaki bölünmeyi gözler önüne seriyor.

Daha Büyük Siyasi Soru: Avrupa’nın Geleceği

Bu tartışma, Avrupa siyasetindeki daha derin bir gerilimi ortaya koyuyor. Bir yanda, savaş devam ederken Ukrayna’yı destekleme ve AB kurumlarına daha yakın entegre etme aciliyeti var. Diğer yanda ise AB’nin, aday ülkelerin katı siyasi, hukuki ve ekonomik kriterleri karşılamasını gerektiren köklü genişleme sistemi bulunuyor.

Almanya’nın önerisi bu iki gerçeği birleştirmeye çalışıyor. Ancak Ukrayna yönetimi, bu uzlaşmanın ülkeyi ortaklık ve üyelik arasında sıkışıp bırakacağından korkuyor.

Şu an için bu fikir bir AB politikası değil, sadece bir öneri. Önümüzdeki dönemde Avrupa hükümetleri arasında yapılacak tartışmalar, bu kavramın genişleme gündeminde ilerleyip ilerlemeyeceğini belirleyecek.