Bitcoin madenciliğinde büyük dönüşüm: Zorluk neden %19,9 geriledi?

Bu gerileme, ASIC cihazların sektörün temel donanımı hâline geldiği dönemden bu yana görülen üçüncü en derin düşüş olarak kayda geçti . Daha dikkat çekici gelişme ise zorluğun Bitcoin ağının 2009'daki kuruluşundan bu yana ilk kez bir takvim yılı bazında düşüş göstermesi. Bu yönüyle 2021'deki Çin madencilik yasağı sonrasında yaşanan düşüşten ayrılıyor: Çin vakası tek seferde daha sert bir darbe yaratmıştı, ancak tam bir yıllık düşüş değildi .

Nicel analist PlanB'nin paylaştığı verilere göre zorluk, 2025 sonundaki yaklaşık 148,3 trilyonluk seviyeye kıyasla 2026'da yaklaşık %15 yıllık düşüş yolunda ilerliyor .

Hash oranı dalgalı, ancak dipten toparlanıyor

Bitcoin ağının yedi günlük ortalama hash oranı temmuz ortasında yaklaşık 880–894 EH/s seviyesine indi. Hashrate Index verilerine göre bu ölçüm, temmuz sonunda hızlı bir toparlanmayla 937–938 EH/s civarına yükseldi .

Bazı haberlerde yer alan 868 EH/s rakamı ise ay sonundaki genel seviyeden çok, ay içinde görülen geçici bir dip noktayı yansıtıyor gibi görünüyor . Ağın hash oranı tüm zamanların en yüksek seviyesinden sonra uzun süreli bir daralma yaşadı; bu süreç bir noktada 287 günden fazla kesintisiz gerileme olarak kaydedildi .

Bununla birlikte, 11 Temmuz'daki %5'lik zorluk indirimi madencilik ekonomisini kısa vadede rahatlattı. Bu nedenle bazı sınırdaki kapasitenin yeniden devreye girmesi, temmuz sonundaki toparlanmayı açıklayabilir .

Madencilerin kârlılığı: Baskı yüksek, sektör henüz çökmüş değil

Temmuz sonu itibarıyla madencilerin finansal tablosu zorlayıcı olmaya devam ediyor:

• Bitcoin fiyatı: Yaklaşık 63.040–63.100 dolar .
• Hashprice: Petahash/saniye başına günlük yaklaşık 32,34 dolar. Bu değer önceki haftadaki 30,88 doların üzerinde olsa da VanEck, hashprice'ı yaklaşık 30,6 dolar ve günlük ortalama madenci gelirini 28,5 milyon dolar olarak hesapladı. Günlük gelir, yıllık bazda %39,5 geriledi .
• BTC cinsinden hashprice: Yaklaşık 0,00049705 BTC/PH/s/gün ile neredeyse yatay kaldı . Bu da dolar bazındaki gelir artışının madenciliğe özgü bir iyileşmeden değil, Bitcoin'in dolar fiyatından kaynaklandığını gösteriyor.
• Blok ödülü: Nisan 2024'teki yarılanmadan bu yana 3,125 BTC seviyesinde. Bu durum, madencilerin bir bloktan elde ettiği geliri daha da sınırlıyor .

Hashprice'ın 32 dolar civarında olması, elektrik maliyetine ve cihaz verimliliğine bağlı olarak birçok işletmeyi başa baş noktasına yaklaştırıyor . Enerji maliyeti 0,06 dolar/kWh'nin üzerinde olan ve 25 J/TH'den daha verimsiz eski nesil cihazlar kullanan operasyonlar zarar ediyor veya son derece dar marjlarla çalışıyor. Buna karşılık 0,04 dolar/kWh'nin altında elektrik sağlayabilen ve yeni nesil ASIC cihazlara sahip işletmeler kârlılığını koruyor .

Halka açık madenciler ilk çeyrekte rekor BTC sattı

Halka açık Bitcoin madenciliği şirketleri 2026'nın ilk çeyreğinde 32.000'den fazla BTC sattı. Bu miktar, 2025'in tüm çeyreklerindeki toplam net satışları geride bıraktı ve Terra-Luna çöküşünün yaşandığı 2022'nin ikinci çeyreğinde satılan yaklaşık 20.000 BTC'yi aştı .

Satışların arkasında operasyon giderlerini karşılamak, borç ödemek ve yapay zekâ altyapısına geçişi finanse etmek gibi nedenler bulunuyor. MARA, CleanSpark, Riot Platforms, Cango, Core Scientific ve Bitdeer, öne çıkan satıcılar arasında yer aldı . Bu yoğun satış baskısı, madencilik zorluğundaki uzun süreli daralmanın önemli unsurlarından biri oldu .

70 milyar dolarlık yapay zekâ dönüşümü

Sektördeki en önemli değişim, Bitcoin fiyatındaki döngüsel hareketlerden çok sermayenin kullanım alanının değişmesi. Halka açık madencilik şirketleri, yapay zekâ ve yüksek performanslı bilgi işlem (HPC) alanlarında toplam 70 milyar doların üzerinde sözleşme açıkladı .

Öne çıkan anlaşmalar şunlar:

• Hut 8: İki büyük yapay zekâ kampüsünde toplam 16,8 milyar dolarlık, üçlü net ve “kullan ya da öde” esaslı kira geliri. Anlaşmalar arasında, yatırım yapılabilir kredi notuna sahip bir karşı tarafla imzalanan 15 yıllık, 352 MW IT yükü kira sözleşmesi de bulunuyor .
• Core Scientific: CoreWeave ile 12 yıllık, 10,2 milyar dolarlık sözleşme ve geliştirilmekte olan ek kapasite .
• TeraWulf: Sözleşmeye bağlanan HPC ve yapay zekâ kapasitesinden 12,8 milyar dolarlık öngörülen gelir .

Bu anlaşmaların çoğu 12–20 yıl vadeli, üçlü net ve “kullan ya da öde” yapısında. Üçlü net modelde işletme, bakım ve benzeri giderlerin önemli kısmı kiracıya ait olurken “kullan ya da öde” hükmü, karşı tarafın kapasiteyi tam kullanmasa bile ödeme yapmasını gerektiriyor .

Bu nedenle yaşanan değişim yalnızca bir piyasa döngüsü olarak görülmüyor. Daha önce ASIC madencilik raflarına ayrılan elektrik kapasitesi ve sermaye, kalıcı biçimde GPU kümelerine ve veri merkezi altyapısına dönüştürülüyor. Yapay zekâ bağlantılı hizmetlerin bu şirketlerin gelirlerindeki payının 2026 sonuna kadar yaklaşık %30'dan %70'e çıkabileceği öngörülüyor . Bu anlaşmaların niteliği nedeniyle, bazı işletmelerin Bitcoin ağına yeniden anlamlı miktarda hash gücü sağlaması düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor.

9–11 Ağustos ayarlaması ne gösterecek?

30 günlük ortalama hash oranı yaklaşık 938 EH/s ve mevcut zorluk 126,23 trilyon seviyesindeyken, 9–11 Ağustos civarındaki bir sonraki ayarlamada zorlukta sınırlı bir artış görülebilir. Bunun gerçekleşmesi, hash oranındaki toparlanmanın sürmesine bağlı .

11 Temmuz'daki %5 ve 25 Temmuz'daki %0,74'lük indirimler, madencilerin kademeli olarak sistemden çıkışını yansıtıyordu. Kapanan operasyonlar artık tamamen devre dışı kaldıysa zorluk dengelenebilir veya sınırlı biçimde yükselebilir .

Ancak elektrik kapasitesinin yapay zekâ ve HPC'ye yönlendirilmesi, Bitcoin ağını geçmiş trendlerin işaret ettiğinden kalıcı olarak daha düşük bir zorluk dengesine taşıyabilir. Bitcoin fiyatı ve hashprice mevcut seviyelerini koruyamazsa bir sonraki ayarlamanın yeniden aşağı yönlü olması da mümkün .

Kısacası, Bitcoin madenciliğinde görülen tablo yalnızca verimsiz cihazların kapanmasından ibaret değil. Sektörün önemli oyuncuları, uzun vadeli veri merkezi sözleşmeleriyle kendilerini Bitcoin madenciliği şirketlerinden yapay zekâ altyapısı işletmecilerine dönüştürüyor.