2026-2027 El Niño'su rekor kırabilir: Tahminler ve küresel etkiler

Ancak önemli bir ayrım var: "1950'den bu yana en güçlü" veya "en az 150 yılın en büyüğü" ifadeleri doğrudan ölçümlere ve model projeksiyonlarına dayanırken, 500-1.000 yıllık karşılaştırmalar paleoklimatolojik yeniden yapılandırmalara dayanıyor ve belirsizlik payı daha yüksek.

El Niño'nun mevcut durumu

Avustralya Meteoroloji Bürosu (BoM), El Niño'nun başladığını 16 Haziran 2026'da ilan etti. O tarihten bu yana Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklıkları ve atmosferik göstergeler olayın güçlendiğine işaret ediyor . Gelişimin hızı da dikkat çekiyor: Bu, 1900'den bu yana en hızlı güçlenen El Niño olarak değerlendiriliyor .

Öne çıkan göstergeler şöyle:

• Niño3.4 endeksi: 26 Temmuz 2026'da sona eren hafta için +1,94°C ölçüldü. Bu değer, El Niño eşiği olan +0,8°C'nin oldukça üzerinde ve yalnızca iki haftada yaklaşık 0,5°C'lik artış anlamına geliyor .
• Güney Salınım İndeksi (SOI): -29,1 seviyesinde. Bu değer, okyanus ile atmosfer arasındaki bağlantının güçlü biçimde kurulduğunu gösteriyor.
• Çok güçlü El Niño eşiği: Niño3.4 endeksi +2°C seviyesini aşarak bu sınıfa girdi. Bu eşik, on yılı aşkın süredir ilk kez aşılmış oldu .

Niño3.4 endeksi, ekvator çevresindeki orta Pasifik'te deniz yüzeyi sıcaklıklarının uzun dönem ortalamasından ne kadar saptığını ölçüyor. El Niño'nun gücü ve muhtemel hava etkileri değerlendirilirken kullanılan temel göstergelerden biri bu.

Tahminler ne söylüyor?

Mevcut projeksiyonlara göre El Niño'nun 2026'nın sonlarına doğru zirve yapması ve 2027'nin ilk aylarına kadar sürmesi bekleniyor . Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), olayın özellikle Ağustos-Ekim 2026 döneminde küresel iklim düzenlerine hâkim olacağını öngörüyor .

BoM'un ACCESS-S modeli, Niño3.4 endeksinin ekim ayında +2,9°C'ye ulaşabileceğini öngörmüştü . Daha geniş bir model topluluğunun sonuçları ise daha da çarpıcı: 14 mevsimsel tahmin modelindeki 667 senaryo bir araya getirildiğinde, zirve değerinin yaklaşık +3,6°C olması bekleniyor. Bu, son 149 yıldaki önceki rekorun yaklaşık 1°C üzerinde olurdu .

Avrupa Birliği Ortak Araştırma Merkezi, Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine dayanan analizinde El Niño'nun ortaya çıkmasını "neredeyse kesin" görüyor; olayın çok güçlü, hatta eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaşma ihtimalini de çok yüksek olarak değerlendiriyor .

Küresel sıcaklık rekoru ihtimali

El Niño'nun Pasifik'ten atmosfere taşıdığı ek ısı, insan kaynaklı küresel ısınmanın üzerine ekleniyor. Bu nedenle 2027'nin, kayıtlardaki en sıcak yıl olma ihtimali yükselmiş durumda . 2026'nın rekor sıcak yıl olma ihtimali ise Carbon Brief analizine göre yüzde 35'e çıktı; mevcut değerlendirmelerde 2027, yeni rekor için daha güçlü aday olarak öne çıkıyor .

Birleşmiş Milletler yetkilileri, El Niño'nun etkisini zaten aşırı ısınmış bir gezegene "daha fazla yakıt eklemek" olarak nitelendirerek erken hazırlık çağrısı yaptı . WMO da dünya genelinde karaların büyük bölümünde normalin üzerinde sıcaklıklar bekliyor .

Hangi bölgeler nasıl etkilenebilir?

El Niño, dünyanın her yerinde aynı sonucu doğurmuyor. Bazı bölgelerde yağış azalırken bazı bölgelerde aşırı yağış ve sel riski artıyor.

• Afrika: Doğu ve güney kesimlerde ciddi kuraklık; Afrika Boynuzu'nda ise sel riski artabilir .
• Avustralya ve Güneydoğu Asya: Kuraklık, sıcak hava dalgaları ve orman yangını riski öne çıkıyor. BoM, 2026 ilkbaharında Avustralya'nın güney ve doğu kesimlerinin önemli bölümünde yağışların ortalamanın altında kalabileceğini belirtiyor .
• ABD'nin batısı ve Kaliforniya: Atmosferik nehir adı verilen, dar ve yoğun nem taşıyan hava akımları ile aşırı yağış olaylarının görülme ihtimali artabilir.
• Güney Amerika: Kıtanın batı kıyılarında sel, Amazon havzasında ise kuraklık riski gündeme geliyor.
• Asya-Pasifik, Karayipler, Orta Asya ve Güneybatı Asya: Temmuz-Aralık 2026 dönemi için kurak koşulların görülebileceği bölgeler arasında sıralanıyor .

Bu etkiler kesin bir hava durumu takvimi anlamına gelmiyor. El Niño, bölgesel hava düzenlerinin olasılıklarını değiştiriyor; sonuçlar yerel koşullara ve diğer iklim sistemlerine göre farklılaşabiliyor.

Tarım, enerji ve insani yardım açısından riskler

Avrupa Birliği Ortak Araştırma Merkezi, olayın farklı şiddet senaryolarında bile 2026-2027 boyunca birçok bölgede insani etkiler yaratabileceğini ve bazı etkilerin El Niño'nun zirvesinden sonra da sürebileceğini belirtiyor . Aşırı sıcaklıkların yanı sıra yağış düzenlerindeki değişim, tarımsal üretimi ve su kaynaklarını baskılayabilir.

Kuraklık tarımsal verimi düşürürken, sel ve aşırı yağışlar ekili alanlara, ulaşım ağlarına ve depolama tesislerine zarar verebilir. Enerji altyapısı da hem su kıtlığı hem de aşırı hava olayları nedeniyle risk altında. WMO, yağış düzenlerinde "önemli değişimler" bekliyor ve erken insani müdahale çağrısı yapıyor .

Bu zincirleme etkiler gıda güvenliği, çalışma koşulları ve ekonomik istikrar üzerinde de baskı oluşturabilir. Özellikle zaten kırılgan olan bölgelerde erken uyarı sistemleri, su yönetimi ve insani yardım planlaması kritik önem taşıyor.

500-1.000 yıllık rekor iddiası ne kadar kesin?

Nature'da yayımlanan değerlendirmede araştırmacılar, mevcut El Niño'nun en az 150 yılın en büyüğü olabileceğini belirtiyor . Berkeley Earth araştırmacısı Zeke Hausfather ise olayın güvenilir kayıtların başladığı dönemden bu yana en güçlüsü olmasının çok muhtemel olduğunu ve farkın "akıl almaz" ölçüde açılabileceğini ifade ediyor .

Buna karşılık, olayın 500 ila 1.000 yılın en aşırısı olabileceği yönündeki değerlendirmeler doğrudan gözlemlere değil, ağaç halkaları, mercanlar ve diğer paleoklimatolojik göstergelerden elde edilen geçmiş iklim tahminlerine dayanıyor. Bu nedenle bu uzun dönemli karşılaştırmalar, modern ölçüm kayıtlarına dayanan rekor iddialarından daha ihtiyatlı ele alınmalı.

Sonuç olarak: WMO, BoM, Avrupa Birliği Ortak Araştırma Merkezi ve farklı akademik araştırmacıların ortaklaştığı ana tablo, 2026-2027 El Niño'sunun çok güçlü ve küresel ölçekte ciddi sonuçlar doğurabilecek bir olay olduğu yönünde. Etkinin hangi bölgelerde ne kadar şiddetli hissedileceği ise önümüzdeki aylardaki okyanus sıcaklıklarına ve atmosferik gelişmelere bağlı olacak.