BM, İsrail ve Rusya'yı Çatışmalarda Cinsel Şiddet Nedeniyle Kara Listeye Aldı

Birleşmiş Milletler'in 2026 yılı çatışma kaynaklı cinsel şiddet raporu, İsrail ve Rusya güvenlik güçlerini ilk kez söz konusu 'kara listeye' ekleyerek şiddetli bir diplomatik krizi tetikledi. Raporda, 2024 yılına kıyasla doğrulanmış vakalarda sert bir artış yaşandığı, 'aşırı vahşet'le karakterize edilen bu eylemlerin ezici bir çoğunlukla kadınları ve kız çocuklarını hedef aldığı belgeleniyor. Raporda, bu tür şiddetin bir örüntüsünden sorumlu görülen 62'si devlet dışı aktör olmak üzere toplam 77 taraf yer alıyor .

Raporun Bulguları Ne?

29 Mayıs 2026'da resmi olarak yayımlanan 35 sayfalık rapor, İsrail askeri ve hapishane servislerinin gözetiminde tutulan Filistinli tutuklulara yönelik tecavüz ve cinsel istismar iddialarını, ayrıca Rus işgali altındaki bölgelerde Ukraynalı savaş esirlerine ve sivillere karşı işlenen sistematik cinsel şiddet örüntülerini detaylandırıyor . Her iki devlet aktörü de, BM Genel Sekreteri Guterres'in Ağustos 2025'te yaptığı ön uyarıya rağmen, BM monitörleri tarafından belgelenen istismar örüntülerinin devam etmesi üzerine listeye eklendi .

Raporda ayrıca, Sudan, Haiti, Myanmar, Suriye ve Mali gibi ülkelerden düzinelerce devlet ve devlet dışı oluşumun yanı sıra, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren üç devlet dışı silahlı grup da sistematik cinsel şiddetten makul şüpheli olarak listeye yeni katılanlar arasında yer aldı .

İsrail'in Yanıtı: BM Şefiyle Tüm Bağlar Koparıldı

İsrail'in tepkisi hızlı ve çok sert oldu. İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, 28 Mayıs 2026'da ülkesinin "BM Genel Sekreteri António Guterres'in ofisi ile tüm bağlarını koparacağını" duyurdu ve kara listeye alınmayı "çirkin" ve "ahlaki bir rezalet" olarak nitelendirdi . Danon, X platformunda yayınladığı bir videoda şu ifadeleri kullandı: "Bu BM Genel Sekreteri ile işimiz bitti" ve İsrail'in yeni bir Genel Sekreter atanana kadar teması yeniden başlatmayacağını belirtti . Guterres'in görev süresi 31 Aralık 2026'da sona eriyor.

İsrail hükümeti ayrıca, BM yetkililerinin gözaltı tesislerine erişimini kısıtladı ve Gazze'ye seyahatlerini yasakladı . İsrail Dışişleri Bakanlığı, özellikle de Ağustos 2025'te listeye eklenen Hamas ile aynı listeye konulmasına itiraz ederek kararı "utanç verici ve absürt" olarak nitelendirdi . Hem İsrail hem de Rusya iddiaları reddediyor; Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia, basına yaptığı açıklamada bu kara listeye alınmayı "açıkça taraflı ve siyasallaştırılmış bir karar" olarak değerlendirdi .

Ukrayna'nın Çağrısı: Rusya Barış Gücünden Men Edilsin

9 Haziran 2026'da Ukrayna'nın BM Daimi Temsilcisi Andrii Melnyk, Güvenlik Konseyi'ne hitaben yaptığı konuşmada, Rus silahlı kuvvetlerinin cinsel şiddet kara listesine alınmasının, ülkenin BM barış gücü misyonlarına katılımını diskalifiye etmesi gerektiğini savundu . Melnyk, bu tür suçların "sadece uluslararası hukukun ihlali değil", aynı zamanda bir devleti BM bayrağı altında hizmet etmekten men eden bir durum olduğunu belirtti .

Melnyk, raporun kendisinin de, ekinde tekrar tekrar listelenen devlet aktörlerinin BM barış gücü operasyonlarına katılmasını yasaklayan 2242 (2015) sayılı Güvenlik Konseyi kararına atıfta bulunduğunu kaydetti . Ayrıca Rusya'yı BM'de sistematik olarak aldatma ve sorumluluğu reddetme politikası izlemekle suçlayan Melnyk, "Moskova'nın çekilme zamanı geldi" ifadesini kullandı .

Bu kara listeye alınma, otomatik olarak yaptırımları tetiklemese de, her iki ülke için de önemli itibar kaybına yol açıyor ve üzerlerindeki diplomatik baskıyı artırabilecek bir nitelik taşıyor .