ABD’li otomotiv üreticileri Çin bağlantılı akıllı araçlar için kalıcı yasak talep ediyor

ABD otomotiv sektörü, Çin bağlantılı akıllı araçlara ilişkin mevcut idari kısıtların Kongre tarafından kalıcı bir yasaya dönüştürülmesini istiyor. Tartışma yalnızca bir otomobilin nerede üretildiğiyle ilgili değil: Güncel araçlar yazılım, kablosuz bağlantı, veri sistemleri ve donanım bileşenlerine dayanıyor. Sektöre göre bu unsurlar hem güvenlik riski hem de ABD pazarına giriş kanalı oluşturabilir. 129

Otomotiv şirketleri Kongre’den ne istiyor?

General Motors, Ford, Toyota, Volkswagen, Hyundai, Honda ve Stellantis gibi büyük üreticileri temsil eden Alliance for Automotive Innovation, Kongre liderlerine Çin bağlantılı akıllı araçların ABD’de satışının, ithalatının ve üretiminin kalıcı olarak yasaklanması çağrısı yaptı. Grup, Çin bağlantılı araç yazılımı ve donanımına da kısıtlama getirilmesini talep ediyor. 19

Sektör, mevcut Kongre dönemi bitmeden harekete geçilmesini istiyor. Gerekçe, bugünkü kuralların yalnızca yürütme organının düzenlemelerine dayanması; dolayısıyla sonraki bir yönetim tarafından değiştirilebilmesi. Yasa yoluyla getirilecek bir düzenleme, bu yaklaşımı daha kalıcı hâle getirecek. 122

Neden acil görüyorlar?

Otomotiv şirketleri konuyu hem sanayi rekabeti hem de ulusal güvenlik başlığı altında ele alıyor. Birliğin Kongre’ye gönderdiği mektuba göre Çinli üreticiler, bağlantılı yazılım ve donanıma sahip, devlet desteğiyle sübvanse edilmiş araçları dünya pazarlarına sunuyor. Grup, bu genişlemenin henüz ABD içinde yaşanmadığını, ancak araçlar veya teknoloji yoluyla ABD pazarında bir dayanak oluşturabileceğini savunuyor. 1

Güvenlik kaygısının merkezinde bağlantılı araç sistemleri bulunuyor. Bu sistemler veri toplama, kablosuz bağlantı ve hassas kabul edilen araç donanımlarını kapsayabiliyor. Ocak 2025’te kabul edilen mevcut ABD kuralları, belirli Çin bağlantılı bağlantı yazılımlarını 2027 model yılı araçlarında; belirli donanımları ise 2030 model yılından itibaren yasaklıyor. 29

Kalıcı bir yasa, bir yandan bu düzenleyici çerçevenin devamını güvenceye alırken diğer yandan Çin ve diğer “yabancı hasım” ülkelerle bağlantılı araçlar ile teknolojilere daha açık ve kalıcı bir yasak getirebilir. 2227

Senato’daki taslak: Daha geniş kapsamlı yasal sınırlama

ABD Senatosu Ticaret Komitesi, mevcut kısıtları güçlendirmeyi hedefleyen iki partili bir düzenlemeyi onayladı. Senatörler Bernie Moreno ve Elissa Slotkin tarafından sunulan Connected Vehicle Security Act, Çin veya diğer yabancı hasımlarla bağlantılı akıllı araçların, yazılımların ve donanımların ithalatını, üretimini, satışını ve yeniden satışını yasaklamayı öngörüyor. Taslak, belirli ortak girişimleri ve bu ülkelerin kontrolündeki kuruluşları da kapsıyor. 227

Teklif, Çinli otomobil üreticilerinin ve Çin’de geliştirilmiş bağlantılı araç teknolojilerinin ABD yollarına ulaşmasını engellemeyi amaçlıyor. Sektör temsilcileri ayrıca Kongre’den Ticaret Bakanlığı’nın BYD, Chery ve SAIC Motor gibi Çinli üreticilere özel izin vermesini açıkça engellemesini istedi. 6

İlgili yasama metinlerinde kapsama alınacak araçlar için geniş bir test yer alıyor: Araç, kapsanan bir ülkede üretilmiş veya tasarlanmışsa ya da üreticisi doğrudan veya dolaylı biçimde yüzde 15’ten fazla Çin sermayesi, oy hakkı, yönetim kurulu temsili ya da başka bir kontrol göstergesine sahip ortak girişim, bağlı ortaklık veya kuruluşsa yasak kapsamına girebilir. 2628

Yüzde 15 eşiği ve Mercedes-Benz sorunu

Önerilen ortaklık eşiği, düzenlemenin Çin markalarının ötesine geçebileceğini gösteriyor. Senato Ticaret Komitesi Başkanı Ted Cruz, Çinli yatırımcıların toplamda şirketin yaklaşık yüzde 20’sine sahip olması nedeniyle yüzde 15’in üzerinde Çin ortaklığı bulunan üreticileri yasaklayan bir kuralın Mercedes-Benz’i de kapsayabileceği uyarısında bulundu. 213

Bu sonuç, henüz çözülmemiş temel başlıklardan biri. Düzenleme komitede ilerlemiş olsa da, mevcut bilgiler nihai Kongre onayının verildiğini veya ortaklık maddesi konusunda kesin bir uzlaşmaya varıldığını göstermiyor. Yasalaşacak metin daraltılabilir, değiştirilebilir ya da istisna ve muafiyet mekanizmaları içerebilir. 223

Polestar örneği: Kapsam ne kadar genişleyebilir?

İsveçli elektrikli araç üreticisi Polestar, kurallar bakımından şirket sahipliği ve teknoloji bağlantılarının neden önemli olduğunu gösteren örneklerden biri. Çinli Geely Holding’in çoğunluk hissesine sahip olduğu Polestar, Ticaret Bakanlığı’nın bağlantılı araç kuralı kapsamında satış izni vermemesi üzerine ABD pazarından çekilmek zorunda kaldığını açıkladı. Kısıtlama 2027 model yılından itibaren uygulanıyor. 1720

Polestar vakası, Çin bağlantılı teknolojiye odaklanan politikanın tüketiciye Çin markası olarak sunulmayan bir şirketi de etkileyebileceğini ortaya koyuyor. Reuters’a göre Polestar araçları artık Çin’de üretilmiyor; ancak Çin menşeli yazılım ve donanım içeriyor ve şirketin çoğunluk hissesi Geely’de bulunuyor. 21

Çin’in yanıtı ne oldu?

Çin, ABD’nin Çin bağlantılı araç teknolojilerine getirdiği kısıtlamalara karşı çıkıyor. Çin Ticaret Bakanlığı, önerilen yasağın olgusal bir dayanağı olmadığını, piyasa ekonomisi ve adil rekabet ilkelerini ihlal ettiğini ve korumacılık anlamına geldiğini belirtti; Washington’a kısıtlamaları geri çekme çağrısı yaptı. 34

Tartışmanın özü de burada yatıyor. Düzenlemeyi savunanlar, bağlantılı araçların doğurabileceği güvenlik riskleri ve sübvansiyon destekli sanayi genişlemesi karşısında yasal bir yasağın gerekli olduğunu söylüyor. Pekin ise bu gerekçeyi reddediyor. ABD politikasının nihai kapsamı, Kongre’nin tasarıyı geçirip geçirmeyeceğine ve Çin yatırımı yüksek ancak Çin tüketici markası olmayan üreticileri de etkileyebilecek maddeleri nasıl düzenleyeceğine bağlı olacak. 1234