Rusya'dan Apple'a Sert Hamle: Devlet Uygulamalarını Yüklemeyen iPhone ve iPad'ler İçin Rekabet Soruşturması

Apple'ın Kısmen Karşılayamadığı Özel Düzenleyici Talepler

FAS, 1 Temmuz 2026'da Apple'a iki ana talebi içeren bir uyarı yayınlamıştı. Şirket bu taleplerin tümünü yerine getirmedi:

• MAX mesajlaşma platformunun önceden yüklenmesi: Rusya'da satılan tüm iPhone ve iPad'lerde devlet destekli bu mesajlaşma uygulamasının bulunması zorunlu tutuldu .
• RuStore uygulama pazarının önceden yüklenmesi: Apple'ın App Store'una yerli bir alternatif olan RuStore'un iOS cihazlarda önceden yüklenmiş olarak gelmesi istendi .
• Ayrımcı varsayılan arama motoru ayarlarının kaldırılması: FAS, Apple'ın varsayılan olarak Rus olmayan bir arama motoru kullanmasının, kullanıcıları Yandex gibi Rus alternatiflerine manuel olarak geçmeye zorladığını ve bunun "yerli geliştiriciler için ayrımcı koşullar" yarattığını iddia etti .
• Rusya'nın 2021 tarihli "yazılım önceden yükleme" yasasına uyum: Bu yasa, Rusya'da satılan tüm akıllı telefon ve tabletlerin belirli bir Rus yapımı yazılım listesiyle birlikte gelmesini zorunlu kılıyor .

FAS'a göre Apple, bir Rus arama motorunun önceden yüklenmesine izin vererek kısmen uyum sağladı, ancak MAX mesajlaşma uygulaması ve RuStore gereksinimlerini karşılamadı .

Dava Zaman Çizelgesi

Olası Cezai Yaptırım: 4 Milyar Rubleye Kadar (~52 Milyon Dolar)

Rusya İdari Suçlar Kanunu'nun 14.31. Maddesi (Rekabet Koruma Yasası'nın bir parçası) uyarınca FAS, hakim durumunu kötüye kullanan bir şirkete 4 milyar rubleye kadar para cezası kesebiliyor. Güncel döviz kurlarıyla bu miktar yaklaşık 51,6-52 milyon dolara denk geliyor . Soruşturma devam ediyor ve nihai para cezası miktarı süreç içinde belirlenecek.

Daha Geniş Bağlam: Apple'ın Platform Politikalarına Küresel İnceleme

Bu dava, düzenleyicilerin Apple'ın kapalı ekosistemine ve kısıtlayıcı uygulama politikalarına meydan okuduğu daha geniş bir küresel modelin parçası:

• Avrupa Birliği: Dijital Piyasalar Yasası (DMA), Apple'ı alternatif uygulama mağazalarına izin vermeye (örneğin, 2024'te AB'nin üçüncü taraf uygulama pazarı gerekliliği) ve yandan yüklemeye (sideloading) zorladı. Apple'ın uyumuna ilişkin soruşturmalar halen devam ediyor .
• Amerika Birleşik Devletleri: ABD Adalet Bakanlığı (DOJ), Mart 2024'te Apple'a karşı akıllı telefon tekelini sürdürdüğü iddiasıyla önemli bir antitröst davası açtı. Dava 2025-2026 boyunca devam ediyor .
• Japonya: Japonya Adil Ticaret Komisyonu, Apple'ın App Store politikalarını ve üçüncü taraf ödeme sistemlerine yönelik kısıtlamaları soruşturdu .
• Birleşik Krallık: İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), Apple'ın mobil ekosistemini, bulut oyun kısıtlamalarını ve tarayıcı motoru sınırlamalarını inceledi .

FAS davası, Rusya'nın Apple'ın platform kontrolüne karşı şimdiye kadarki en agresif adımı olarak öne çıkıyor. Ülke, iOS'u rakip uygulamalara ve arama motorlarına açma gibi pratik hedeflere ulaşmak için DMA'dan farklı bir düzenleyici yaklaşım olan yerli yazılım önceden yükleme zorunluluklarını kullanıyor.