Agent City, yapay zekâ ajanlarının birbirinden kopuk uygulamalar olarak kalması yerine, ortak kurallar çerçevesinde kamu ve ticari hizmetler arasında görev almasını öngören bir girişim. Hanoi’de 10 Ekim 2026’da düzenlenen Future Smart City Forum’da duyuruldu. Bu, Vietnam’da yapay zekâ tarafından işletilen bir şehrin hâlihazırda kurulduğu anlamına değil, geleceğe dönük bir gelişim ve deneme yönüne işaret ediyor.
4
5
Girişimde ve forumda kimler yer aldı?
Agent City girişimi Tyr, Stamford Global Leadership Center (SGLC) ve Vietnam Institute for Innovation and Digital Transformation (VIDTI) tarafından duyuruldu. Haberlerde Tyr, yapay zekâ ajanı ekonomisi için güvenlik altyapısı geliştiren bir şirket olarak tanımlanıyor.
5
Forumun organizasyonunda ise Ulusal Dijital Dönüşüm Ajansı, VIDTI ve SGLC birlikte yer aldı. Forum, Vietnam’ın 2026 Ulusal Dijital Dönüşüm Günü etkinlikleri kapsamındaydı. Girişimin ortakları ile forumu düzenleyen kurumların rolleri birbiriyle ilişkili olsa da aynı değil.
4
8
Akıllı şehirden “ajan şehir”e geçiş ne demek?
Bu yaklaşım, şehir hizmetlerinin dijitalleştirilmesinden başlayıp verilerin izleme ve insan kararlarını destekleme amacıyla kullanılmasına, oradan da bazı görevleri insanlar veya kurumlar adına yerine getirebilen yapay zekâ ajanlarına uzanan bir geçiş öneriyor.
2
31
Buradaki hedef yalnızca şehre daha fazla yapay zekâ uygulaması eklemek değil. Ajanların farklı kurum ve hizmetlerle ortak kurallar üzerinden etkileşime girmesi; böylece tek tek, birbirinden bağımsız sistemlerin ötesine geçilmesi amaçlanıyor.
5
6
Ancak bu hedef henüz kanıtlanmış bir sonuç değil. Mevcut haberler, Agent City’nin kurumlar arası eşgüdüm sorunlarını çözdüğünü ya da ortak çerçevenin şehir ölçeğinde uygulamaya alındığını göstermiyor.
4
5
Ajanların özerkliği hangi sınırlar içinde olmalı?
Girişimde öne çıkan başlıklar; veri sahipliği ve özerkliği, yapay zekâ ajanlarının güvenli çalışması ve dijital uçurumun daraltılması. Bir ajan kişi ya da kurum adına işlem yaptığında, kim tarafından yetkilendirildiği, hangi işleri yapabildiği ve sonuçlardan kimin sorumlu olduğu da netleşmeli.
1
3
17
Pratik bir güvenlik ilkesi, ajana yalnızca üstlendiği görev için gereken erişimi vermek. Haberlerdeki örneklerden biri, faturayı inceleyebilen ancak ödeme yapma yetkisi bulunmayan bir ajan.
3 Daha geniş çerçevede de erişim düzeyinin görevle sınırlı olması ve insanların işlemleri izleyip kontrol edebilmesi önem taşıyor.
1
Faturayı kontrol etme ama ödeme yapamama gibi örnekler, yetki sınırlarının nasıl düşünülebileceğini gösteriyor. Bununla birlikte, mevcut haberler Agent City için kesinleşmiş bir teknik ya da hukuki kural seti bulunduğunu ortaya koymuyor. Ajanların kimliği, yetkileri, sorumlulukları ve insan onayının hangi durumlarda gerekeceği gibi ayrıntılar hâlâ açıklığa kavuşturulması gereken konular.
Uygulama için teknoloji kadar hazırlık da gerekiyor
Kurumlar arasında çalışan ajanlar için yalnızca yapay zekâ sistemleri yeterli olmaz. Altyapı, veri, kurumlar ve iş gücünün birlikte ele alınması; ayrıca insanların sistemleri izleyip kontrol edebilmesi gerekiyor.
1
9
Daha geniş kullanıma geçmeden önce güvenli denemeler yapmak da önemli. Agent City’nin başarısı, ajanların görevleri yerine getirebilmesinin yanı sıra, pilot uygulamaların riskleri görünür kılıp sorumlulukları netleştirmesine ve güvenlik önlemlerinin işe yaradığını göstermesine bağlı olacak.
9
Bugün Agent City’yi, kararları destekleyen sistemlerden yetkilendirilmiş işlemleri gerçekleştirebilen ajanlara geçiş için ortaya atılmış bir yönetişim ve altyapı önerisi olarak görmek daha doğru. Bu geçişin işe yarayıp yaramayacağı, ajanlara özerklik vermekten çok ortak temellerin kurulmasına, yetkilerin sınırlandırılmasına, hesap verebilirliğe ve insan denetimine bağlı.
1
2
17
SGLC’nin kurucusu ve CEO’su Tran Tue Tri’nin yeni nesil kamu hizmetleri üzerine bir oturumu yönettiği haberlerde yer alıyor. Ancak bu bilgi, soruda adı geçen “Agent City – Capacity, Institutions and Sandbox” panelini de onun yönettiğini doğrulamıyor.
20