Apple’a ATT kuralları nedeniyle İngiltere’de 2 milyar sterlinlik toplu dava

Apple, iPhone ve iPad’lerdeki App Tracking Transparency (ATT) sistemi nedeniyle Londra’da önerilen 2 milyar sterlinlik toplu davayla karşı karşıya. Dava, kullanıcıların takip üzerinde söz sahibi olmasına değil; Apple’ın bu gizlilik mekanizmasını kendi hizmetleri ile diğer uygulama geliştiricilerine eşit uygulayıp uygulamadığına odaklanıyor. Henüz Apple’ın hukuku ihlal ettiğine ilişkin verilmiş bir karar yok. 1

Dava neyi iddia ediyor?

Dava, 3 Eylül 2026’da İngiltere Rekabet Temyiz Mahkemesi’ne (Competition Appeal Tribunal) ATT Collective Action Limited tarafından, binlerce Birleşik Krallık uygulama geliştiricisi adına sunuldu. Kuruluşun yöneticisi, İngiltere Rekabet ve Piyasalar Otoritesi’nin (CMA) eski kıdemli antitröst yöneticisi Ann Pope; davacı grubu Hausfeld temsil ediyor. 14

Apple’ın 2021’de kullanıma sunduğu ATT, uygulamaların hedefli reklam amacıyla kullanıcıların başka şirketlerin uygulamaları ve internet sitelerindeki faaliyetlerini izlemeden önce Apple’ın sunduğu izin penceresini göstermesini gerektiriyor. Davacılar, Apple’ın üçüncü taraf geliştiricilere daha sıkı ya da ek onay koşulları dayattığını; kendi hizmetleri için ise daha hafif bir düzenleme kullandığını öne sürüyor. 14

İddiaya göre bu fark, reklam geliriyle çalışan uygulamaların hedefli reklam için kullandığı veriye erişimini ve veriyi kullanma kapasitesini azalttı. Bu durumun reklam gelirlerini etkilediği, kullanıcı edinmeyi daha zor veya maliyetli hâle getirdiği ve Apple’ın reklam faaliyetlerine haksız avantaj sağladığı savunuluyor. Bunlar davacıların iddialarıdır; Apple bunlara karşı çıkabilir ve mahkeme henüz esasa ilişkin bir hüküm vermedi. 14

Tartışmanın merkezindeki “çifte onay” meselesi

Rekabet hukuku bakımından soru, ATT’nin takibi sınırlamasından ibaret değil. Asıl tartışma, iOS platformunun işletmecisi olan Apple’ın üçüncü taraf yayıncılara Apple tasarımı ek bir takip izni süreci uygularken, kendi hizmetleri için farklı bir yaklaşım benimseyip benimsemediği.

ATT, iPhone ve iPad’de uygulama yayıncılarının reklam amacıyla uygulamalar ve şirketler arasında veri kullanmasının koşullarını belirliyor. Almanya Federal Kartel Ofisi’ne göre üçüncü taraf sağlayıcılar, belirli reklam verilerine erişebilmek için ek kullanıcı izni almak zorunda kalırken, ATT kapsamındaki sıkı şartlar Apple’ın kendisi için geçerli değildi. 21

Kullanıcının izni reddetmesi, uygulamaların hedefli reklamda yararlanılan verilere erişimini kısıtlayabiliyor. İngiltere’deki dava da gizliliğin korunmasına ilke olarak itiraz etmiyor; zarar doğuran unsurun izin akışının tasarımı ve taraflar arasındaki bu iddia edilen asimetri olduğunu savunuyor. 14

Apple ne diyor?

Apple, ATT’nin tüketici gizliliğine yönelik bir özellik olduğunu ve insanların uygulamaların uygulamalar ile internet siteleri arasındaki faaliyetlerini takip etmesine izin verip vermeyecekleri konusunda açık bir seçim yapmasını sağladığını belirtiyor. 1

Şirket, çerçevenin rekabet hukukuna uygun olduğu görüşünü de koruyor. Apple, Almanya’daki süreçte izin pencerelerinin metnini ve biçimini değiştirmeyi kabul etti; ancak mevcut ATT ekranının açık, kolay anlaşılır ve kullanıcıların verileri üzerindeki denetimini korumada etkili olduğunu savundu. 2047

Davayı belirleyecek temel gerilim burada: Davacılar uygulamanın ayrımcı olduğunu ileri sürerken, Apple bunun meşru ve gerekli bir gizlilik önlemi olduğunu söylüyor.

Almanya’daki gelişme neden önemli?

İngiltere’deki dava, Almanya’da ATT hakkında yürütülen önemli bir rekabet sürecinin hemen ardından geldi. Almanya Federal Kartel Ofisi (Bundeskartellamt), Apple’ın sunduğu taahhütleri bağlayıcı hâle getirerek soruşturmasını Ağustos 2026’da kapattı. Kurum, Apple’ın kendi hizmetleri ile üçüncü taraf uygulamalar için tasarladığı izin taleplerindeki farklılıklara itiraz etmişti. 20

Kurumun incelemesi, Apple’ın kurallarının kendi hizmetlerini kayırıp kayırmadığı veya diğer şirketlerin faaliyetlerini engelleyip engellemediği şüphesi üzerine yürütüldü. Apple ise kurallarının rekabet hukukuyla uyumlu olduğunu değerlendirdiğini kayda geçirdi. 2021

Almanya’daki sonuç, İngiltere’deki tazminat davasının sonucunu belirlemiyor. Yine de, izin mimarisinin Apple ile üçüncü taraf geliştiricilere rekabet açısından adil davranıp davranmadığına ilişkin benzer bir sorunu ele aldığı için önemli bir düzenleyici arka plan sunuyor.

Avrupa’daki daha geniş inceleme

ATT, Almanya dışında da rekabet otoritelerinin dikkatini çekti. Fransa rekabet otoritesi, Mart 2025’te ATT’nin uygulanması nedeniyle Apple’a 150 milyon avro ceza verdi. Otorite, uygulamanın Apple’ın veri koruma hedefi açısından ne gerekli ne de orantılı olduğunu ve üçüncü taraf yayıncıları dezavantajlı bıraktığını açıkladı. Apple karardan hayal kırıklığı duyduğunu bildirdi. 55

İtalya, Polonya ve Romanya da ATT’nin rekabet incelemesi veya soruşturmasıyla gündeme geldiği ülkeler arasında. 4552 Bu gelişmeler, ortak bir soruya işaret ediyor: Gizlilik denetimi kullanıcılara yarar sağlayabilir; ancak bir platform bu denetimi kendi hizmetleri ve rakipleri için eşit olmayan biçimde tasarlarsa, rekabet sorunları da doğabilir.

Bundan sonra ne olacak?

İngiltere’deki toplu dava, geliştiricilerin uğradığı iddia edilen zararlar için tazminat talep ediyor; ancak süreç erken aşamada. Rekabet Temyiz Mahkemesi, herhangi bir tazminata hükmedilmeden önce davanın hukuki ve delile dayalı temelini değerlendirecek.

Temel soru, Apple’ın ATT uygulamasının üçüncü taraf yayıncılara orantısız bir yük getirip getirmediği ve Apple’ın kendi reklam ekosistemi açısından bir avantajı koruyup korumadığı olacak. Apple’ın gizlilik gerekçesi, izin ekranlarındaki iddia edilen farklılıklar ve bunların geliştiriciler üzerindeki ekonomik etkisi incelemenin merkezinde yer alacak. 120