Fujitsu MONAKA, 2027’de küresel yapay zekâ sunucusu pazarına girmeyi hedefliyor

Fujitsu, MONAKA ile veri merkezi işlemcisi pazarına yalnızca bir çip satıcısı olarak değil, sistem odaklı bir yapay zekâ altyapısı sağlayıcısı olarak dönmeye çalışıyor. Şirket işlemciyi kendisi tasarlıyor, üretimi TSMC’ye yaptırıyor ve çipin yanında MONAKA tabanlı yapay zekâ sunucuları ile geliştirme ve işletim platformları sunmayı planlıyor. Satışların 2027’den itibaren Japonya, ABD ve Asya-Pasifik pazarlarında başlaması bekleniyor. 1718

MONAKA nedir?

MONAKA; yapay zekâ, yüksek başarımlı hesaplama (HPC) ve veri merkezi iş yükleri için geliştirilen bir sunucu işlemcisi. Fujitsu’nun yayımladığı bilgilere göre işlemci, 144 çekirdekli Armv9-A tasarımını ve 256 bitlik Arm SVE2 vektör desteğini kullanıyor. Bir düğümde iki işlemci soketine kadar yapılandırma yapılabiliyor. 15

Tasarım Fujitsu’nun süper bilgisayar deneyiminden besleniyor; ancak ticari hedefi daha geniş. Şirket, 2 nm sınıfı üretim teknolojisini kendi mikro mimarisi ve düşük voltaj teknolojileriyle birleştirerek güç tüketimine karşı güçlü performans sunmayı amaçlıyor. 30

2 nm hesaplama kalıbı, 5 nm destek katmanları

MONAKA, tüm işlevleri en ileri üretim düğümünde toplamak yerine ayrık ve 3D istiflenmiş bir çiplet mimarisi kullanıyor. Hesaplama kalıbı TSMC’nin 2 nm N2P sürecinde üretilirken SRAM ve giriş/çıkış (I/O) işlevleri ayrı 5 nm kalıplara taşınıyor. İşlemcinin tüm son seviye önbelleği de hesaplama kalıbının altında yer alan özel SRAM kalıbında bulunuyor. 713

Bu yaklaşımın temelinde maliyet ve verimlilik dengesi var. En ileri üretim düğümündeki silikon alanı pahalı olduğundan Fujitsu, 2 nm kapasiteyi hesaplama için ayırıp önbellek ve I/O tarafında 5 nm kullanarak performans, enerji tüketimi ve üretim maliyetini dengelemeyi hedefliyor. 67

Veri merkezlerinin soğutma koşullarına göre iki model

Fujitsu, ikisi de 144 çekirdekli olan iki MONAKA sürümü açıkladı:

• Yüksek verimlilik modeli: 350 W güç sınırı, hava soğutma ve bildirilen 2,1 GHz temel saat hızı.
• Yüksek performans modeli: 500 W güç sınırı, sıvı soğutma ve bildirilen 2,9 GHz temel saat hızı. 716

Bu ayrım, veri merkezi kurulumu açısından doğrudan önem taşıyor. Hava soğutmalı model, soğutma kapasitesi sınırlı tesislerde daha kolay devreye alınabilir. Sıvı soğutmalı sürüm ise daha yüksek güç bütçesini ve altyapı gereksinimini kabul eden müşterilere daha fazla performans sunmayı hedefliyor. Hacimli üretim 2027 için planlanıyor. 7

Fujitsu’nun hedefi yalnızca CPU satmak değil

Pazara çıkış planının odağında entegre sistemler var. Fujitsu’nun, yalnızca bağımsız işlemci satışına yaslanmak yerine MONAKA tabanlı yapay zekâ sunucularını ve yapay zekâ geliştirme ile işletim platformlarını birlikte sunmayı planladığı bildiriliyor. 17

Şirketin ticari hedefleri de iddialı: 2030 mali yılına kadar CPU ile bağlantılı işlerden kümülatif 250 milyar yen gelir ve 60 bin yapay zekâ sunucusu satışı hedefleniyor. Bunlar gerçekleşmiş satışlar değil, Fujitsu’nun açıkladığı hedeflerdir. 1718

Haberlere göre Fujitsu’nun Super Micro Computer’a tedarik sağlaması kesinleşti; şirket ayrıca büyük ABD bulut hizmeti sağlayıcılarını müşteri olarak kazanmayı amaçlıyor. Finans ve telekomünikasyon dahil çeşitli alanlardan 24 şirketin test ekipmanlarıyla doğrulama yaptığı, 40’tan fazla şirketle de olası kullanım için görüşmeler yürütüldüğü belirtiliyor. Bu sayılar canlı bir müşteri hattına işaret etse de henüz kesinleşmiş seri kurulum veya satış taahhüdü olarak okunmamalı. 1819

2029 sonrası için Rapidus seçeneği

MONAKA’nın üretimi TSMC’ye dayanıyor. Fujitsu’nun daha uzun vadeli planındaysa, 2029 civarında 1,4 nm sınıfında bir MONAKA-X halefi ve olası üretim ortağı olarak Rapidus gündemde. 1718

Ancak bu senaryo, MONAKA’nın TSMC tabanlı üretim yolundan daha belirsiz. Rapidus’un ticari ölçekte ileri üretim kapasitesine ulaşmasına ve Fujitsu’nun halef ürünü rekabetçi bir çözüme dönüştürmesine bağlı. Bu nedenle şimdilik kesinleşmiş bir üretim sonucu değil, stratejik bir tedarik zinciri hedefi olarak değerlendirmek daha doğru olur. 27

Neden önemli?

MONAKA, sıradan bir yeni CPU duyurusu değil. Fujitsu’nun, yerleşik x86 tedarikçilerinin güçlü olduğu ve yapay zekâ nedeniyle enerji ile soğutma kısıtlarının belirleyici hâle geldiği veri merkezi pazarında fabless, yani üretimi dışarıdan yaptıran, sistem odaklı bir oyuncu olma girişimi.

Fark yaratma iddiası üç noktada toplanıyor: 144 çekirdekli Arm tasarımı, 2 nm silikonu hesaplama kalıplarıyla sınırlayan paketleme yaklaşımı ve sunucu-artı-platform satış modeli. Bunun anlamlı bir küresel pazar payına dönüşüp dönüşmeyeceğini gerçek kullanımda watt başına performans, yazılım uyumluluğu, müşteri doğrulamaları, TSMC tedariki ve test aşamasındaki şirketleri gerçek kurulumlara dönüştürme becerisi belirleyecek. 2027’deki ticari başlangıç, süper bilgisayar kökenli bu mimarinin kalıcı bir veri merkezi işine dönüşüp dönüşemeyeceğinin ilk büyük sınavı olacak. 717