El Niño, El Niño-Güney Salınımı’nın (ENSO) sıcak evresidir: Ekvator çevresindeki Pasifik’in orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıkları ortalamanın üzerine çıkar. NOAA’ya göre El Niño 2026’da etkili ve güçleniyor. Pasifik’teki rekor ölçümler dikkat çekse de “tarihi” nitelemesi, belirli bir endekse dayalı tahmini anlatıyor; her ölçümde rekor kırılacağının garantisi değil.
1
3
Bu El Niño neden olağan dışı görülüyor?
Güçlü bir olaya işaret eden birkaç ölçüm var; ancak hepsi aynı şeyi ölçmüyor:
- Avustralya’nın haftalık veri serisinde rekor: Avustralya Meteoroloji Bürosu, 11 Ekim 2026’da sona eren hafta için göreli Niño 3.4 endeksini +2,81°C olarak bildirdi. Kurumun 2008’de başlayan haftalık deniz yüzeyi sıcaklığı serisinde bu en yüksek değer; Kasım 2015’teki +2,78°C’yi aşıyor. Bu, söz konusu veri serisinin rekoru; tüm tarihsel gözlemler boyunca kırılmış bir rekor olduğu anlamına gelmiyor.
22
- Günlük ölçümlerde bildirilen rekor: BBC’nin haberine göre, Orta-Doğu Pasifik’teki önemli bir bölgede deniz yüzeyi sıcaklığı 19 Eylül’de ortalamanın 3,05°C üzerine çıktı. Haberin kullandığı seride bu değer, 2015’teki 3,02°C’lik önceki rekoru geçti.
33
- Tropiklerin bazı kesimlerinde 30°C’yi aşan su: BBC, tropik Pasifik’in bazı bölgelerinde sıcaklığın ilk kez 30°C’nin üzerine çıktığını aktarıyor. Bu, suyun mutlak sıcaklığıdır; ortalamanın birkaç derece üzerindeki sıcaklık sapmasıyla aynı ölçüm değildir.
34
- Mevsimsel güç için rekor olasılığı: NOAA’nın ekim değerlendirmesine göre, Ekim-Aralık 2026 döneminin üç aylık Göreli Okyanusal Niño Endeksi (RONI) değerinin en az +2,5°C olma ihtimali yüzde 83. NOAA, bu eşiğin 1950’ye uzanan kaydındaki önceki El Niño olaylarının gücünü aşacağını belirtiyor.
3
Ekim ayındaki haberlere göre olayın zirvesinin aralık civarında görülmesi bekleniyor; yani beklenen tepe henüz geride değil. NOAA, güçlü ila çok güçlü koşulların Ocak-Mart 2027’ye kadar sürmesinin olası olduğunu da söylüyor.
1
20
“Tarihi” tahmin neden kesin sonuç demek değil?
NOAA’nın yüzde 83’lük tahmini, üç aylık RONI değeri için hesaplanmış bir olasılık. Bu, olayın şimdiden mevsimsel güç rekoru kırdığı ya da herhangi bir günlük sıcaklığın kesinlikle yeni rekor olacağı anlamına gelmiyor. NOAA’nın kullandığı tanımda “tarihi” eşik, üç aylık RONI’nin +2,5°C veya üzerine çıkması.
3
NOAA, ENSO izleme ve tahmin yönteminde 1 Şubat 2026’dan itibaren göreli deniz yüzeyi sıcaklığı sapmalarını kullanmaya başladı. RONI, Niño 3.4 bölgesindeki sıcaklık sapmasını tropik kuşak ortalamasıyla karşılaştırıyor; böylece daha geniş tropiklerdeki koşulları da hesaba katıyor. Bu nedenle günlük ölçüm, haftalık gözlem ve üç aylık RONI tahmini birbirinin yerine kullanılamaz.
1
2
Eylül ayındaki günlük rekorla ilgili haberlerde de farklı değerler yer alıyor. BBC, 19 Eylül için +3,05°C bildirirken Carbon Brief, 21 Eylül için +3,11°C aktarıyor. Mevcut haberler, farkın tarihten, ölçülen bölgeden, veri serisinden ya da sonradan yapılan düzeltmelerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını açıklamıyor; dolayısıyla bu değerleri eşdeğer ölçümler gibi sunmamak gerekir.
25
33
El Niño ne sıklıkta görülür, ne kadar sürer?
Buradaki kaynaklar, El Niño’nun güvenilir bir tekrarlanma aralığını ya da tipik süresini ortaya koymuyor. Bu kanıtlara dayanarak “birkaç yılda bir olur” veya “yaklaşık bir yıl sürer” gibi kesin bir genelleme yapılamaz. Mevcut olay için NOAA’nın tahmini daha belirgin: Güçlü ila çok güçlü koşulların Ocak-Mart 2027’ye kadar sürmesi bekleniyor. Bu, 2026-2027 olayı için bir öngörü; tüm El Niño dönemleri için geçerli genel bir kural değil.
1
Rekorlar olası etkiler hakkında ne söylüyor, ne söylemiyor?
El Niño, bazı hava tehlikelerinin olasılığını artırabilir; ancak etkileri her yerde aynı olmaz. BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), ayrı bir dönem olan 2023-2024 El Niño’sunu değerlendirirken kuraklık, sel ve fırtına gibi tehlikelerin olasılığındaki artıya dikkat çekmiş; bunların tarımsal geçim kaynakları ve gıda güvenliği üzerinde sonuçları olabileceğini belirtmişti. Dünya Sağlık Örgütü de yetersiz beslenme, sıcak stresi, hava kirliliği ve bulaşıcı hastalıklar dâhil riskleri sıralamıştı. Bu değerlendirmeler genel bağlam sunar; gelişmekte olan 2026-2027 El Niño’sunun belirli etkilerini kanıtlamaz.
46
47
Benzer şekilde UNICEF’in 2023-2024 dönemine ilişkin anlatımı, Bangladeş ve Filipinler’de aşırı sıcaklar nedeniyle okulların kapandığını bildiriyor. Geçmişte yaşanan bu etkiler, mevcut El Niño’nun aynı sonuçlara yol açtığının ya da kesinlikle açacağının kanıtı olarak gösterilmemeli.
49
Kaynakların desteklediği en net sonuç daha sınırlı: Belirli veri serilerinde Pasifik sıcaklık rekorları bildirildi ve NOAA, üç aylık RONI değerinin rekor güç eşiğine ulaşma ihtimalini yüksek görüyor. Mevsimsel rekor hâlâ bir tahmin; bölgesel sonuçlar içinse ayrıca tarihlendirilmiş kanıt gerekiyor.