Circle Arc ana ağı: Kurumlar için USDC odaklı blokzincir ne vadediyor?

Arc nedir, ne zaman açılacak?

Circle’ın Arc adlı projesi; ödemeler, döviz işlemleri, sermaye piyasaları ve tokenleştirilmiş varlıklar gibi stablecoin temelli finansal faaliyetler için tasarlanmış açık bir Katman 1 blokzinciridir. Circle, özel ana ağ aşamasında 100’ü aşkın kurumsal ve ekosistem geliştiricisinin yer aldığını; halka açık ana ağın ise 16 Eylül 2026 tarihinde açılmasının planlandığını duyurdu. 524

Arc’ın temel yaklaşımı, geleneksel blokzincir önceliklerinden biri olan herkese açık doğrulayıcılık yerine, finans kuruluşlarının işlettiği seçilmiş bir doğrulayıcı kümesine dayanması. Circle; öngörülebilir, dolar bazlı ücretler; bir saniyenin altında kesinleşme hedefi ve isteğe bağlı gizlilik özellikleriyle kredi, sermaye piyasası, döviz ve küresel ödeme uygulamalarını hedefliyor. 2429

Kurucu doğrulayıcılar: Finans kurumları blok üretiminde

Arc, başlangıçta açık token stake modelinden ziyade izinli bir doğrulayıcı seti ile çalışacak. Bu modelde blokların doğrulanması, teknik ve ekonomik koşulları karşılayan herkesin katılımına açık değil; önceden belirlenmiş kuruluşlarla sınırlı. 8

Circle’ın açıkladığı 11 üçüncü taraf kurucu doğrulayıcı şunlar:

• BlackRock
• The Depository Trust & Clearing Corporation (DTCC)
• Galaxy
• Global Payments
• ICE
• Mastercard
• MoneyGram
• SBI Group
• Standard Chartered
• Sumitomo Corporation
• Visa

Circle da ağın doğrulama faaliyetinde yer alıyor. 21

Bu liste, Arc’ın hedef kitlesini açıkça gösteriyor: varlık yöneticileri, piyasa altyapısı işletmecileri, bankalar ve ödeme şirketleri. Öte yandan büyük kurumların doğrulayıcı olması, ağın otomatik olarak merkeziyetsiz olduğu ya da bu şirketlerin Arc’a şimdiden büyük ölçekli işlem hacmi taşıdığı anlamına gelmiyor. İzinli yapı, kurumsal denetim ve operasyonel güvenilirlik açısından avantaj sunabilir; ancak yönetişimde yoğunlaşma ve Circle’a bağımlılık riskini de gündeme getirir.

İşlem ücretleri neden USDC ile ödenecek?

Çoğu blokzincirde kullanıcıların işlem ücretleri için zincire özgü bir yerel varlık —örneğin ETH— tutması gerekir. Arc’ın tasarımında ise ücret varlığı olarak stablecoin, başlangıçta da USDC, kullanılması planlanıyor. Circle, Arc için ayrıca edinilmesi veya yönetilmesi gereken ayrı bir yerel gas tokenı bulunmadığını belirtiyor. 27

USDC ile ödeme, özellikle bakiyesini ve mutabakatını zaten USDC üzerinden yöneten işletmeler açısından cüzdan ve hazine operasyonlarını sadeleştirebilir. Circle’ın ERC-4337 standardıyla uyumlu cüzdanlar için sunduğu Paymaster araçları da uygun cüzdanların ağ ücretlerini yerel token yerine USDC ile ödemesine imkân tanıyor. 19

Bununla birlikte, ücretlerin USDC cinsinden olması her işlemin sabit bir maliyete sahip olacağı anlamına gelmiyor. Blokzincir ücretleri işlem karmaşıklığına, ağ yoğunluğuna ve seçilen öncelik düzeyine göre değişebilir. Zincirler arası Gateway transferlerinde ayrıca transfer, gas ve yönlendirme ücretleri uygulanabilir; Circle, geçerli zincirler arası transferler için transfer tutarının %0,005’i oranında ücret belgeliyor. 1817

BUIDL ve DTCC: Tokenleştirme tezinin sınavı

Arc’ın kurumsal iddiası, tokenleştirilmiş fonların ve mutabakat süreçlerinin gerçekten ağ üzerinde çalışıp çalışmayacağına bağlı olacak.

BlackRock’ın beklenen BUIDL dağıtımı

Circle, BlackRock’ın BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund (BUIDL) fonunu Arc üzerinde, ağın yerel USDC entegrasyonundan yararlanarak kullanıma sunmasının beklendiğini söylüyor. Planlanan yapıda kurumsal yatırımcılar fon paylarına tek bir zincir üstü ortamda abone olabilecek, itfa gerçekleştirebilecek ve fon varlıklarını kullanabilecek. 5

Bu, tokenleştirilmiş bir fonu hem mutabakat hem de ağ ücreti varlığı olan USDC ile bağladığı için önemli bir kullanım senaryosu. Ancak “bekleniyor” ifadesi ileriye dönük bir planı anlatıyor; canlı, ölçekli bir uygulamanın teyidi değil.

DTCC ile iş birliği

Circle ayrıca DTCC ile Arc için bir tokenleştirme hizmeti entegrasyonu üzerinde iş birliği yaptığını açıkladı. 5 DTCC, ABD sermaye piyasalarında saklama, takas ve mutabakat altyapısında önemli rol oynayan bir kurumdur. Yine de mevcut açıklamalar; nihai teknik kapsamı, üretim ortamına geçiş takvimini veya gerçekleşmiş işlem hacmini doğrulamıyor. Arc’ın kurumsal başarısını değerlendirmek için bu ayrım kritik olacak.

ARC ön satışı: 222 milyon dolar, 3 milyar dolar tam seyreltilmiş değerleme

Circle, özel ön satışta 740 milyon ARC tokenını token başına 0,30 dolardan satmayı kabul etti. Bu işlem yaklaşık 222 milyon dolar brüt gelir ve 3 milyar dolar tam seyreltilmiş ağ değerlemesi anlamına geliyor. Sözleşmede çok yıllı kilit açılım kısıtları ile Arc ağının belirli kilometre taşlarına ulaşamaması hâlinde geri ödeme hakları da yer aldı. 37

CNBC’ye göre yatırıma a16z crypto 75 milyon dolarlık taahhütle liderlik etti; BlackRock, Apollo Funds ve Intercontinental Exchange de katılımcılar arasındaydı. 38

Ancak ön satış değerlemesi, serbest piyasada oluşmuş bir token fiyatı veya ağ talebinin kanıtı değildir. Mevcut raporlama; token üretim etkinliğini, borsa listelenmesini, dolaşımdaki arzı ya da ana ağın açıldığı gün tokenın kullanılabilir olacağını doğrulamıyor. Ana ağ tarihi ile ARC tokenının piyasa durumu birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. 34

Meme coin ilgisi neden yükseliyor?

Bazı yatırımcılar; dikkat çeken doğrulayıcı listesi, halka açık ana ağ açılışı ve olası ARC token hareketliliğini spekülatif bir katalizör olarak görüyor. Açılış öncesindeki haberlerde, ağda meme coin hareketliliği beklentileri de yer aldı. 44

Bu ilgi kısa vadede likidite ve geliştirici çekebilir. Fakat meme coin işlemleri, Arc’ın kurumsal finans misyonuna ulaştığının göstergesi sayılmaz. Bir ağda kısa süreli spekülatif hacim oluşurken fon işlemleri, ödemeler ve mutabakat süreçleri sınırlı ya da henüz kanıtlanmamış kalabilir.

Arc’ın başarısını ne belirleyecek?

16 Eylül’deki açılış yalnızca ağın erişilebilir olduğunu gösterecek. Asıl soru, Arc’ın kalıcı finansal altyapıya dönüşüp dönüşmeyeceği. İzlenecek başlıca göstergeler şunlar:

1. Sürekli ve spekülasyon dışı kullanım: Düzenli ödemeler, hazine transferleri, fon abonelikleri ve itfaları, teminat işlemleri ile mutabakat hacmi; açılış haftasındaki alım satım dalgasından daha anlamlı olacak.
2. Canlı üretim entegrasyonları: BUIDL ve DTCC ile ilgili duyuruların, anlamlı kullanıma sahip çalışan hizmetlere dönüşmesi gerekecek.
3. Operasyonel performans: Kurumlar güvenilir kesinleşme, öngörülebilir maliyet, etkili gizlilik kontrolleri, saklama ve uyum süreçleri ile mevcut sistemlerle birlikte çalışabilirlik arayacak.
4. Doğrulayıcı yönetişimi: Arc, seçilmiş doğrulayıcı modelinin kurumların istediği güvenilirliği sağlarken aşırı yoğunlaşma veya Circle’a bağımlılık yaratmadığını göstermeli.

Özetle Arc, stablecoin yerel altyapısı ile kurum liderliğindeki doğrulamanın zincir üstü finansı daha pratik hâle getirebileceği yönünde bir bahis. Bu bahsin en güçlü kanıtı; ön satışın büyüklüğü, doğrulayıcıların ünü ya da açılış günü spekülasyonu değil, ölçülebilir ve kalıcı tokenleştirme ile mutabakat faaliyeti olacak.