Öte yandan Japonya, özellikle Çin ile artan gerilimler ve Kuzey Kore’nin füze tehdidi karşısında güvenlik ortamının dramatik biçimde kötüleştiğini ve daha güçlü bir savunma duruşuna ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.

Çin’in Tepkisi: “Yeniden Silahlanma” Suçlaması

Çinli yetkililer, Japonya’nın savunma yapılanmasını kamuoyu önünde sert bir dille kınayarak, Tokyo’nun politikalarının İkinci Dünya Savaşı sonrası askeri kısıtlamalardan sonra militarizmi canlandırma girişimi olduğunu öne sürüyor. Çin Dışişleri Bakanlığı açıklamaları, artan savunma bütçelerinin “Japonya’yı yeniden silahlandırma ve militarizmi diriltme güdüsünü” ortaya koyduğunu belirterek, bu tür adımların savaş sonrası uluslararası düzeni baltalayabileceği ve Asya-Pasifik bölgesini istikrarsızlaştırabileceği uyarısında bulunuyor .

Beijing ayrıca Japon politikasında kullanılan “savunma” ve “misilleme kabiliyeti” gibi kavramları da eleştiriyor ve bu kavramların daha büyük ve daha iddialı bir askeri rolü meşrulaştırmak için kullanıldığını savunuyor .

Japonya’nın Asya’daki savaş zamanı geçmişi nedeniyle, Çin’in mesajları sıklıkla bölge ülkelerini Japon “yeni-militarizmi”nin canlanmasına karşı tetikte olmaya ve direnmeye çağırıyor. Bu eleştiri, Beijing’in Japonya’nın ABD liderliğindeki bölgesel güvenlik yapılarına entegre, daha geleneksel bir askeri güç haline gelmesine yönelik stratejik kaygısını yansıtıyor .

Japonya’nın Yükselen Savunma Harcamaları

Japonya, tarihsel olarak İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra onlarca yıl boyunca GSYİH’nin yaklaşık %1’i civarında oldukça düşük bir askeri harcama seviyesini korudu, ancak bu eğilim son yıllarda önemli ölçüde değişti .

Son veriler, artışın boyutunu gözler önüne seriyor:

• 2024’te Japonya savunmaya SIPRI verilerine göre yaklaşık 55,3 milyar dolar harcadı .
• Bu harcama, 2023’e göre %21 ve 2015’e göre %49 daha yüksekti; 1952’den bu yana görülen en büyük yıllık artıştı .
• 2025’te ise harcama yaklaşık 62,2 milyar dolara ulaşarak hızlı yükseliş trendini sürdürdü .

Tokyo halihazırda toplam güvenlik harcamalarını savaş sonrası geleneksel sınırın neredeyse iki katına çıkararak 2027 yılına kadar GSYİH’nin yaklaşık %2’sine çıkarmayı planlıyor .

Japonya’nın iktidardaki Liberal Demokrat Partisi (LDP), harcamaların daha da artırılıp artırılmayacağını incelemeye başladı; bu artış potansiyel olarak GSYİH’nin %3-5’ine kadar çıkabilir ve bu durum kısmen NATO üyeleri ve müttefik ülkeler arasındaki savunma harcaması tartışmalarına bir yanıt niteliği taşıyor .

Silah İthalatı ve Kapasite Genişlemesi

Japonya ayrıca askeri kapasitelerini ve tedarik programlarını da genişletiyor. SIPRI analizlerine atıfta bulunulan verilere göre, Japonya’nın silah ithalatı 2019-2023 döneminde, 2014-2018 dönemine kıyasla yaklaşık %155 arttı ve bu da Japonya’yı dünyanın en büyük silah ithalatçılarından biri haline getirdi .

Harcamaların büyük bir kısmı şu gibi yeni kabiliyetlere yönelik:

• uzun menzilli “misilleme” füze sistemleri
• gelişmiş füze savunması
• insansız sistemler ve ileri düzey gözetleme

Bu programlar, artan bölgesel gerilimler ortamında caydırıcılığı güçlendirmeyi ve Japonya’nın güneybatı adaları ile çevre sularını korumayı amaçlıyor .

ABD’nin Rolü ve İttifak Baskısı

ABD politikası da bu tartışmada önemli bir rol oynuyor. Washington uzun süredir müttefiklerini kendi savunmalarına daha fazla harcama yapmaya teşvik ediyor ve Batı güvenlik tartışmalarındaki son öneriler (NATO harcama hedefleri dahil), Tokyo’da harcama seviyelerinin %2’nin üzerine çıkıp çıkmaması gerektiği yönündeki görüşmeleri şekillendirmeye yardımcı oldu .

Japonya’nın savunma reformları, güvenlik stratejisinin temel taşı olmaya devam eden ABD-Japonya ittifakı ile yakından bağlantılı. Askeri kapasitelerin artırılması, kısmen ortak caydırıcılığı güçlendirmenin ve ABD’nin bölgedeki sürekli angajmanını garanti altına almanın bir yolu olarak görülüyor .

Japonya’nın Gerekçeleri: “Savunmacı” Bir Yaklaşım

Japon liderler, bu değişikliklerin savunma amaçlı olduğunu ve hızla kötüleşen bölgesel güvenlik ortamı tarafından zorunlu kılındığını savunuyor.

Hükümet strateji belgeleri, Japonya’nın “İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en ağır ve karmaşık güvenlik ortamıyla” karşı karşıya olduğunu ve savunma kabiliyetlerinde temel bir güçlendirme gerektiğini belirtiyor .

Bu değerlendirmeyi yönlendiren birkaç faktör var:

• Çin’in Tayvan ve Doğu Çin Denizi çevresinde artan askeri gücü ve baskısı
• Kuzey Kore’nin gelişen balistik füze programları
• daha geniş bölgesel istikrarsızlık ve füze savaşındaki teknolojik ilerlemeler

Japonya’nın Ulusal Güvenlik Stratejisi, Çin’i ülkenin “en büyük stratejik zorluğu” ve Kuzey Kore’yi de “ciddi ve yakın bir tehdit” olarak tanımlıyor .

Tokyo’nun bakış açısına göre, füze rampalarına karşı misilleme yapma kabiliyeti de dahil olmak üzere daha güçlü bir caydırıcılık, çatışmayı kışkırtmak yerine önlemeye yardımcı oluyor .

Genişleyen Stratejik Rekabet

Bu anlaşmazlık, Çin ve Japonya arasındaki daha geniş stratejik rekabeti gözler önüne seriyor. Beijing için Japonya’nın askeri genişlemesi hem tarihsel hem de jeopolitik endişeleri beraberinde getiriyor. Tokyo için ise savunma kabiliyetlerini güçlendirmek, artan tehditlere karşı gerekli bir yanıt olarak görülüyor.

Her iki ülke de askeri kapasitelerini genişletmeye devam ederken, Japonya’nın savunma harcamalarına ilişkin tartışma, Asya-Pasifik genelindeki güç dengesindeki daha derin değişimleri yansıtıyor.

Öte yandan Japonya, özellikle Çin ile artan gerilimler ve Kuzey Kore’nin füze tehdidi karşısında güvenlik ortamının dramatik biçimde kötüleştiğini ve daha güçlü bir savunma duruşuna ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.

Çin’in Tepkisi: “Yeniden Silahlanma” Suçlaması

Çinli yetkililer, Japonya’nın savunma yapılanmasını kamuoyu önünde sert bir dille kınayarak, Tokyo’nun politikalarının İkinci Dünya Savaşı sonrası askeri kısıtlamalardan sonra militarizmi canlandırma girişimi olduğunu öne sürüyor. Çin Dışişleri Bakanlığı açıklamaları, artan savunma bütçelerinin “Japonya’yı yeniden silahlandırma ve militarizmi diriltme güdüsünü” ortaya koyduğunu belirterek, bu tür adımların savaş sonrası uluslararası düzeni baltalayabileceği ve Asya-Pasifik bölgesini istikrarsızlaştırabileceği uyarısında bulunuyor .

Beijing ayrıca Japon politikasında kullanılan “savunma” ve “misilleme kabiliyeti” gibi kavramları da eleştiriyor ve bu kavramların daha büyük ve daha iddialı bir askeri rolü meşrulaştırmak için kullanıldığını savunuyor .

Japonya’nın Asya’daki savaş zamanı geçmişi nedeniyle, Çin’in mesajları sıklıkla bölge ülkelerini Japon “yeni-militarizmi”nin canlanmasına karşı tetikte olmaya ve direnmeye çağırıyor. Bu eleştiri, Beijing’in Japonya’nın ABD liderliğindeki bölgesel güvenlik yapılarına entegre, daha geleneksel bir askeri güç haline gelmesine yönelik stratejik kaygısını yansıtıyor .

Japonya’nın Yükselen Savunma Harcamaları

Japonya, tarihsel olarak İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra onlarca yıl boyunca GSYİH’nin yaklaşık %1’i civarında oldukça düşük bir askeri harcama seviyesini korudu, ancak bu eğilim son yıllarda önemli ölçüde değişti .

Son veriler, artışın boyutunu gözler önüne seriyor:

• 2024’te Japonya savunmaya SIPRI verilerine göre yaklaşık 55,3 milyar dolar harcadı .
• Bu harcama, 2023’e göre %21 ve 2015’e göre %49 daha yüksekti; 1952’den bu yana görülen en büyük yıllık artıştı .
• 2025’te ise harcama yaklaşık 62,2 milyar dolara ulaşarak hızlı yükseliş trendini sürdürdü .

Tokyo halihazırda toplam güvenlik harcamalarını savaş sonrası geleneksel sınırın neredeyse iki katına çıkararak 2027 yılına kadar GSYİH’nin yaklaşık %2’sine çıkarmayı planlıyor .

Japonya’nın iktidardaki Liberal Demokrat Partisi (LDP), harcamaların daha da artırılıp artırılmayacağını incelemeye başladı; bu artış potansiyel olarak GSYİH’nin %3-5’ine kadar çıkabilir ve bu durum kısmen NATO üyeleri ve müttefik ülkeler arasındaki savunma harcaması tartışmalarına bir yanıt niteliği taşıyor .

Silah İthalatı ve Kapasite Genişlemesi

Japonya ayrıca askeri kapasitelerini ve tedarik programlarını da genişletiyor. SIPRI analizlerine atıfta bulunulan verilere göre, Japonya’nın silah ithalatı 2019-2023 döneminde, 2014-2018 dönemine kıyasla yaklaşık %155 arttı ve bu da Japonya’yı dünyanın en büyük silah ithalatçılarından biri haline getirdi .

Harcamaların büyük bir kısmı şu gibi yeni kabiliyetlere yönelik:

• uzun menzilli “misilleme” füze sistemleri
• gelişmiş füze savunması
• insansız sistemler ve ileri düzey gözetleme

Bu programlar, artan bölgesel gerilimler ortamında caydırıcılığı güçlendirmeyi ve Japonya’nın güneybatı adaları ile çevre sularını korumayı amaçlıyor .

ABD’nin Rolü ve İttifak Baskısı

ABD politikası da bu tartışmada önemli bir rol oynuyor. Washington uzun süredir müttefiklerini kendi savunmalarına daha fazla harcama yapmaya teşvik ediyor ve Batı güvenlik tartışmalarındaki son öneriler (NATO harcama hedefleri dahil), Tokyo’da harcama seviyelerinin %2’nin üzerine çıkıp çıkmaması gerektiği yönündeki görüşmeleri şekillendirmeye yardımcı oldu .

Japonya’nın savunma reformları, güvenlik stratejisinin temel taşı olmaya devam eden ABD-Japonya ittifakı ile yakından bağlantılı. Askeri kapasitelerin artırılması, kısmen ortak caydırıcılığı güçlendirmenin ve ABD’nin bölgedeki sürekli angajmanını garanti altına almanın bir yolu olarak görülüyor .

Japonya’nın Gerekçeleri: “Savunmacı” Bir Yaklaşım

Japon liderler, bu değişikliklerin savunma amaçlı olduğunu ve hızla kötüleşen bölgesel güvenlik ortamı tarafından zorunlu kılındığını savunuyor.

Hükümet strateji belgeleri, Japonya’nın “İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en ağır ve karmaşık güvenlik ortamıyla” karşı karşıya olduğunu ve savunma kabiliyetlerinde temel bir güçlendirme gerektiğini belirtiyor .

Bu değerlendirmeyi yönlendiren birkaç faktör var:

• Çin’in Tayvan ve Doğu Çin Denizi çevresinde artan askeri gücü ve baskısı
• Kuzey Kore’nin gelişen balistik füze programları
• daha geniş bölgesel istikrarsızlık ve füze savaşındaki teknolojik ilerlemeler

Japonya’nın Ulusal Güvenlik Stratejisi, Çin’i ülkenin “en büyük stratejik zorluğu” ve Kuzey Kore’yi de “ciddi ve yakın bir tehdit” olarak tanımlıyor .

Tokyo’nun bakış açısına göre, füze rampalarına karşı misilleme yapma kabiliyeti de dahil olmak üzere daha güçlü bir caydırıcılık, çatışmayı kışkırtmak yerine önlemeye yardımcı oluyor .

Genişleyen Stratejik Rekabet

Bu anlaşmazlık, Çin ve Japonya arasındaki daha geniş stratejik rekabeti gözler önüne seriyor. Beijing için Japonya’nın askeri genişlemesi hem tarihsel hem de jeopolitik endişeleri beraberinde getiriyor. Tokyo için ise savunma kabiliyetlerini güçlendirmek, artan tehditlere karşı gerekli bir yanıt olarak görülüyor.

Her iki ülke de askeri kapasitelerini genişletmeye devam ederken, Japonya’nın savunma harcamalarına ilişkin tartışma, Asya-Pasifik genelindeki güç dengesindeki daha derin değişimleri yansıtıyor.