iPhone klavyesinin, otomatik tamamlama ve kaydırarak yazma sırasında genellikle önermediği kelime ve ifadelerden oluşan, çok dilli ve kamuya açıklanmamış bir “gri liste” tuttuğu bildiriliyor. Bu liste, söz konusu ifadelerin mesaj veya e-postalarda elle yazılmasını engellemiyor. Bağımsız araştırmacı Derik Kauffman, Çince karakterleri hariç tuttuğunda listenin yaklaşık 100 bin öğe içerdiğini tahmin etti; Apple bu sayıyı doğrulamadı.
1
2
Gri liste ne yapıyor?
Otomatik tamamlama, yazarken kelime önerileri sunuyor. Kaydırarak yazma ise kelimeleri, klavyede tek tek tuşlara dokunmak yerine parmağı ekranda gezdirerek girmeyi sağlıyor. Reuters’ın haberine göre listedeki ifadeler çoğu durumda bu iki özellik üzerinden önerilmiyor. Bu durum bazı kelimeleri yazmayı zorlaştırabilir; ancak onları bir mesajda ya da e-postada yazmayı yasaklamıyor.
1
Kauffman, eylülde bazı ifadelerde kaydırarak yazmanın aksadığını fark ettikten sonra listeyi araştırdığını söyledi. Reuters’ın aktardığına göre araştırmasında OpenAI’ın Codex ve Anthropic’in Claude Code araçlarından yararlandı. Mevcut haberler, listeyi belirlemek için kullandığı teknik yöntemin tüm ayrıntılarını ortaya koymuyor.
3
Araştırmacının bulguları neler?
Reuters listeyi on binlerce kelime ve ifade içeriyor diye tanımlarken, Kauffman Çince karakterleri saymadan yaklaşık 100 bin öğelik temkinli bir tahminde bulundu. Bu sayı Apple’ın doğruladığı resmî bir veri değil. Kauffman’a göre işaretlenen öğelerin çoğu argo veya saldırgan ifadeler ya da uyuşturucu, cinsellik ve şiddetle ilgili terimlerdi.
1
2
Bildirilen örneklerin bir kısmı siyasi açıdan yüklü ifadeler. Bunlar arasında “dictator Trump” ve “Sleepy Joe”nun yanı sıra “Tibetan independence” ve “United Ireland” da yer alıyor.
1
9
Kauffman, benzer ifadelerin klavyede farklı sonuçlar verdiğini de bildirdi: Klavye “white man” ve “bad boy” ifadelerinde zorlanırken “black man” ve “bad girl” ifadelerinde aynı sorunu çıkarmadı. “Read smut” kaydırarak yazılabilirken “read gay smut” yazılamadı.
3
18 Bu örnekler davranışın tutarsızlığına işaret ediyor; ancak tek başlarına belirli ifadelerin listeye neden alındığını açıklamıyor.
Apple ne dedi, neler hâlâ belirsiz?
Apple, bildirilen listenin büyüklüğünü veya içeriğini doğrudan doğrulamadı; belirli siyasi ifadelerin neden listede göründüğüne ilişkin de açıklama yapmadı. Şirket, kullanıcıların istedikleri kelime ve ifadeleri yazabileceğini ve tahmin metni önerilerini geçersiz kılabileceğini söyledi. Ayrıca klavyenin uygunsuz veya saldırgan olabilecek öneriler sunmaktan kaçınacak şekilde tasarlandığını belirtti.
16
Mevcut haberlerin desteklediği temel ayrım şu: Klavye önerilerinin filtrelenmesi, kelimelerin elle yazılmasının engellenmesi anlamına gelmiyor. Öte yandan haberler, listede karma değerler bulunduğu iddiası gibi belirli bir saklama yöntemini doğrulamıyor; listede olduğu bildirilen her örneği de kesinleştirmiyor. Apple ya da başka haberler bu ayrıntıları teyit etmedikçe doğrulanmamış kabul edilmeleri gerekiyor.
Bu ayrım neden önemli?
Önerileri göstermeyen bir klavye, iletişimi tamamen engellemiyor; ancak bazı ifadeleri tahmin özellikleriyle girmeyi zorlaştırabiliyor. Apple listenin içeriğini ve seçim ölçütlerini açıklamadığı için kullanıcılar, bir ifadenin önerilmemesinin sıradan bir tahmin hatası mı yoksa bilinçli bir dışlama mı olduğunu anlayamayabilir. Bildirilen tutarsızlıklar bu belirsizliği görünür kılıyor, fakat tek tek ifadelerin neden seçildiğini kanıtlamıyor.
1
3
16