Aisel Health’in psikiyatri yapay zekâsı, not tutmanın ötesine geçiyor

Kopenhag merkezli sağlık teknolojisi girişimi Aisel Health, psikiyatri ve ruh sağlığı klinikleri için geliştirdiği yapay zekâ destekli işletim sistemini büyütmek üzere 1,7 milyon avroluk pre-seed yatırım aldı.

Şirketin iddiası, yalnızca görüşmeleri yazıya döken bir yapay zekâ asistanı sunmaktan daha geniş: bakım sürecinin farklı aşamalarında toplanan bilgileri düzenlemek, klinisyenlerin ihtiyaç duyduğu bağlamı hızla bulmasını sağlamak ve dokümantasyon yükünü azaltmak.

Psikiyatride çözülmek istenen sorun

Psikiyatrik bakım, çoğu zaman tek bir görüşmeden ibaret değil. Klinisyenler sevk belgelerini, önceki notları, hasta öyküsünü, görüşme kayıtlarını ve hastanın yakınları, okulu ya da diğer hizmet sağlayıcılar tarafından aktarılan bilgileri birlikte değerlendirmek zorunda kalabiliyor. Aynı zamanda ayrıntılı klinik notlar ve raporlar hazırlamaları gerekiyor.

Aisel’in çıkış noktası şu: Tek bir görüşmenin notunu daha hızlı yazmak, dağınık bir hasta kaydındaki bilgiyi bulma, kaynaklar arasındaki farklılıkları değerlendirme ve doğru bağlamı zamanında kullanma sorununu tek başına çözmüyor.

Bu parçalı yapı pratikte hastaların öykülerini tekrar tekrar anlatmasına, klinisyenlerin randevuya eksik bir tabloyla başlamasına ve bakım ekiplerinin vaka hakkında ortak bir güncel görünüm oluşturamamasına yol açabiliyor. Aisel, hem idari iş yükünü hem de bilgi sürekliliği sorununu hedefliyor.

Geleneksel yapay zekâ asistanından farkı ne?

Klasik bir yapay zekâ asistanı genellikle görüşme kaydına ve bu kayıttan oluşturulan nota odaklanır. Aisel ise randevu öncesini, görüşme anını ve görüşme sonrasındaki iş akışını birbirine bağlayan bir sistem tasarlıyor.

Randevu öncesi: yapılandırılmış hasta kabulü

Platform, uyarlanabilir hasta kabul formları ve anketlerle hastanın kendi bildirdiği öykü ve belirtileri topluyor. İlgili ölçekleri puanlayarak sonuçları klinik kayda yapılandırılmış biçimde aktarmayı amaçlıyor. Şirket, aktif olarak çalıştığı kliniklerde hastaların yüzde 85’inin ilk randevudan önce hasta kabul sürecini tamamladığını belirtiyor.

Görüşme sırasında: kayıt ve klinik kontrol

Hastanın onayıyla görüşmeler yazıya dökülebiliyor ve yapılandırılmış klinik bilgilere dönüştürülebiliyor. Aisel, sesin anlaşılmadığı bölümlerde tahminde bulunmak yerine bu kısımları işaretlediğini; oluşturulan çıktının ise klinisyen tarafından incelenip onaylandığını söylüyor.

Kayıt genelinde: farklı kaynaklardan bağlam

Sistem; sevkleri, önceki notları, taburcu özetlerini ve diğer belgeleri, hastanın ve yakınları, okullar ya da kurumlar gibi katkı sunan tarafların aktardığı bilgilerle birlikte işleyebiliyor. Amaç, önemli bilgilerin kaynak belgelerin içinde kaybolması yerine klinisyenin ihtiyaç duyduğu anda karşısına çıkarılması.

Görüşme sonrasında: dokümantasyon ve operasyon

Platformun görüşme notları, raporlar ve özetler hazırlaması; faturalandırma kodları önermesi ve elektronik sağlık kaydıyla (EHR) senkronize olması planlanıyor. Şirketin belge iş akışı, ifadeleri kaynaklarına geri bağlamayı, çelişkileri ve eksikleri işaretlemeyi ve içeriğin kayda girmesinden önce klinisyen onayını zorunlu kılmayı hedefliyor.

Bu özellikler birlikte düşünüldüğünde Aisel; hasta kabulü, yapılandırılmış veri, kayıt, dokümantasyon, kodlama ve EHR entegrasyonunu tek bir iş akışında birleştirmeye çalışıyor. “İşletim sistemi” tanımı da buradan geliyor: Şirket yalnızca transkripsiyonu değil, bakım sürecinin tamamını desteklemeyi hedefliyor.

Ürünün temel fikri: kaynakları gösterilen uzunlamasına hasta hafızası

Aisel’in asıl farkı yalnızca otomatik özetleme değil. Şirket, hastanın zaman içindeki öyküsünü kaynakları gösterilen ve klinisyen tarafından denetlenebilen bir görünüm hâline getirmeyi amaçlıyor. Bu görünümün hazırlık, görüşme, ekipler arası devir, raporlama, takip ve klinisyenler arası iş birliğinde kullanılması bekleniyor.

İlke olarak bu yaklaşım, hastanın öyküsünün tekrar tekrar alınmasını azaltabilir ve bakımın sürekliliğini artırabilir. Ancak bunun gerçekleşmesi; sistemin gerçekten ilgili bilgileri doğru biçimde bulmasına, belirsizlikleri korumasına, farklı kaynaklar arasındaki çelişkileri görünür kılmasına ve nihai kaydın kontrolünü klinisyende tutmasına bağlı. Mevcut materyal bu güvenlik ve denetim mekanizmalarını açıklıyor; fakat sistemin klinik kararları veya hasta sonuçlarını iyileştirdiğini henüz göstermiyor.

Şimdiye kadar hangi kanıtlar var?

Aisel, dokümantasyon süresini azaltmaya ilişkin erken dönem operasyonel veriler paylaşıyor. Ancak bu veriler, psikiyatrik bakımın daha iyi hâle geldiğini kanıtlayan klinik sonuç verileriyle aynı şey değil.

Şirket, Kuzey Avrupa’daki psikiyatristlerle birlikte geliştirildiğini ve doğrulanmış klinik protokollere dayandığını belirtiyor. Yayımlanan dokümantasyon süresi çalışması, 2025-2026 döneminde Danimarka ve Birleşik Krallık’taki sekiz psikiyatri ortamında 202 görevi ve 16 görev türünü kapsıyor.

Aisel’in farklı merkezleri karşılaştıran gözlemsel analizine göre klinik not hazırlama süresi 14,5 dakikadan 5,5 dakikaya düştü; şirket bu sonucu yüzde 62’lik bir azalma olarak raporluyor.

Bununla birlikte sonuçların önemli sınırlamaları var. Gözlemlerin yüzde 79’u klinisyenlerin geriye dönük tahminlerinden, yüzde 21’i ise kronometreyle yapılan ölçümlerden oluşuyor. Çalışma kontrollü değil, gözlemsel nitelikte ve değerlendirilen aracı geliştiren kuruluş da Aisel’in kendisi. Bu nedenle sonuçlar, idari verimlilik açısından dikkat çekici bir erken sinyal olarak görülebilir; nedensel etkiyi kesin biçimde kanıtlamıyor.

Şirket ayrıca kaynak gösterme, çelişki tespiti, klinisyen incelemesi ve onayı, denetim kayıtları, GDPR odaklı kontroller, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği veri yerleşimi ile ISO 27001 sertifikasına ilişkin iddialarını aktarıyor. Bu önlemler klinik yönetişim açısından önemli; ancak tek başlarına sistemin doğruluğunu veya rutin kullanımdaki güvenliğini kanıtlamıyor.

Henüz kanıtlanmamış noktalar

Mevcut veriler Aisel’in tanı doğruluğunu, hasta sonuçlarını, sağlık profesyonelleri arasındaki iş birliğini veya psikiyatride bekleme listelerinin süresini iyileştirdiğini göstermiyor. Bu tür sonuçları değerlendirmek için bağımsız, kontrollü ve daha uzun süreli araştırmalara ihtiyaç var.

Bugün için en temkinli sonuç şu: Aisel’in makul bir iş akışı modeli ve dokümantasyon süresini azalttığına ilişkin erken dönem şirket verileri bulunuyor. Ancak daha geniş klinik fayda ve kapasite iddiaları henüz test edilmesi gereken hipotezler.

1,7 milyon avro nasıl kullanılacak?

Aisel, Caesar Ventures liderliğinde gerçekleşen yatırım turuna Nordic Web Ventures, LifeX, Angel Invest, Rockstart ve EIFO’nun da katıldığını açıkladı.

Şirket, yeni sermayeyi klinik ve mühendislik ekiplerini büyütmek ve Birleşik Krallık pazarına girişini finanse etmek için kullanacak.

Daha büyük bir klinik ekip; iş akışlarının farklı ortamlara uyarlanmasına, ürün davranışının gerçek kullanım koşullarında test edilmesine ve klinik yönetişimin sürdürülmesine yardımcı olabilir. Mühendislik yatırımı ise entegrasyonları, otomasyonu, güvenilirliği ve ölçeklenebilirliği destekleyebilir. Bunlar açıklanan planlardan çıkarılabilecek olası etkiler; kesinleşmiş bir uygulama takvimi değil.

Psikiyatride bekleme listeleri kısalabilir mi?

Aisel’in bekleme sürelerini azaltma yolu doğrudan değil, dolaylı. Şirketin bildirdiği dokümantasyon süresi azalması farklı kliniklerde de tekrarlanabilirse, klinisyenler doğrudan hasta bakımına daha fazla zaman ayırabilir veya daha fazla hastaya hizmet verebilir. Daha iyi hasta kabulü ve hazırlık süreçleri bilgi toplama tekrarlarını azaltabilir; ortak ve kaynakları gösterilen kayıtlar da ekipler arası devir ve iş birliğini kolaylaştırabilir.

Ancak sağlanan hiçbir kanıt Aisel’in bekleme listelerini şimdiden kısalttığını göstermiyor. Yatırım ve platform, şirketin bu iddiayı Birleşik Krallık gibi yeni ortamlarda test etme kapasitesini artırabilir; fakat tek başlarına klinik kapasitenin arttığını kanıtlamaz. Şimdilik kanıtların desteklediği anlatı idari verimlilikle sınırlı. Bakım sürekliliği, erişim ve bekleme sürelerindeki daha geniş kazanımların doğrulanması gerekiyor.