Ateşkes Çatışmaları Azalttı Ama Sağlık Krizini Bitirmedi: DSÖ Gazze Raporu

Bu rakamlar, çatışmaların şiddetinin savaşın önceki aşamalarına göre düştüğünü ancak ateşkesin Gazze'deki ölümcül olayları tamamen durdurmadığını gösteriyor.

Sağlık Hizmetlerine Yönelik Devam Eden Saldırılar

DSÖ izleme çalışmaları, sağlık tesislerini ve çalışanlarını etkileyen şiddetin devam ettiğini de ortaya koyuyor.

• 2025 yılı boyunca işgal altındaki Filistin topraklarında sağlık hizmetlerine yönelik 449 saldırı rapor edildi.
• Bunlardan 216'si Gazze'de meydana geldi ve 112 ölüm ile 305 yaralanmaya neden oldu.

DSÖ, bu tür saldırıların zaten aşırı yük altında olan sağlık sistemini daha da kötüleştirdiği konusunda defalarca uyarıda bulundu. Örgüt, 2026 yılında Endonezya Hastanesi'ni etkileyen bir saldırıyı kınadı ve önceki haftalarda tıbbi tesislere yönelik birden fazla saldırı meydana geldiğini, bunun da hastaların ve personelin zorla tahliyesine, ölümlere ve yaralanmalara yol açtığını belirtti.

Hastaneler Ağır Baskı Altında Çalışıyor

Ateşkes döneminde bile Gazze'nin sağlık altyapısı ciddi şekilde hasarlı kaldı.

DSÖ yetkilileri şunları bildirdi:

• Gazze'deki hiçbir hastane tam kapasiteyle çalışmıyordu ve bölgedeki 36 hastaneden sadece 14'ü, çoğu kısmi olmak üzere, faaliyet gösteriyordu.
• Bölge genelindeki tesislerde meydana gelen büyük çaplı hasar, sağlık sisteminin hizmetleri yeniden başlatma çabalarını zorlaştırdı.

Hastaneler ayrıca kronik yakıt, elektrik, su ve tıbbi personel sıkıntısıyla da karşı karşıya kaldı. Bu eksiklikler ameliyat yapma, yoğun bakım ünitelerini çalıştırma veya kronik hastalıklar ile anne sağlığı ihtiyaçları için tedavi sağlama kabiliyetini sınırlıyor.

Kritik İlaç ve Tıbbi Malzeme Sıkıntısı

DSÖ raporları, temel ilaç ve ekipmanlardaki kalıcı sıkıntıya dikkat çekiyor.

Gazze'deki tesisler şunları rapor etti:

• Temel ilaç ve tıbbi malzemelerdeki ciddi kıtlık,
• Hastane jeneratörlerini çalıştırmak için gereken elektrik ve yakıt tedarikindeki kesintiler,
• Uzun süren çatışma nedeniyle personel ve ekipmanın sınırlı mevcudiyeti.

Sistemi istikrara kavuşturmaya yardımcı olmak amacıyla DSÖ, 2025 yılında işgal altındaki Filistin topraklarına yaklaşık 60 milyon dolar değerinde temel tıbbi malzeme teslim ettiğini, ancak ihtiyaçların mevcut kaynakların çok üzerinde olmaya devam ettiğini belirtti.

İnsani ve Tıbbi Malzeme Girişindeki Kısıtlamalar

BM insani yardım raporlaması, ateşkesten sonra bile yardıma yönelik idari ve güvenlik kısıtlamalarının kritik malzemelerin Gazze'ye akışını yavaşlattığını gösteriyor.

• İsrail tarafından "çift kullanımlı" olarak sınıflandırılanlar da dahil olmak üzere insani yardım kargoları için onay süreçleri, ateşkes döneminde büyük bir darboğaz olmaya devam etti.
• Yardım kuruluşları, Gazze'ye yardım malzemesi getirmek için yapılan birçok başvurunun reddedildiğini bildirdi; bir BM brifinginde, ateşkesin başlamasından sonraki ilk ay içinde 100'den fazla başvurunun reddedildiği kaydedildi.

Bu kısıtlamalar yalnızca inşaat malzemelerini değil, aynı zamanda hastanelerin, su veya kanalizasyon sistemlerinin onarımı için gerekli ekipmanları da etkiledi.

İnsani Yardım Kuruluşları Üzerindeki Etki

Tıbbi ve insani yardım grupları, erişim kısıtlamalarının yardım ulaştırma kabiliyetlerini sınırladığını söylüyor.

• Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), ateşkesin hemen ardından Gazze'ye tıbbi insani yardım malzemelerinin girişinde önemli bir iyileşme gözlemlemediğini bildirdi.
• BM ajansları ayrıca, teslimata hazır olmalarına rağmen büyük miktarlarda insani yardım malzemesinin Gazze dışında beklemeye devam ettiği konusunda uyardı.

İnsani yardım yetkilileri, bu darboğazların sağlık hizmetlerini yeniden inşa etme ve acil sivil ihtiyaçları karşılama çabalarını yavaşlattığını söylüyor.

BM Güvenlik Konseyi'nde Tartışma

Uluslararası toplum, BM Güvenlik Konseyi'nde ateşkesin uygulanmasını defalarca tartıştı.

• 2803 (2025) sayılı Karar'da Güvenlik Konseyi, Gazze çatışmasını sona erdirmeyi ve bölgeyi istikrara kavuşturmayı amaçlayan daha geniş bir planı onayladı.
• BM temsilcileri daha sonra Konsey'e ateşkesin zayıf ve eksik kaldığını, devam eden şiddet ve ciddi insani ihtiyaçların ilerlemeyi tehdit etmeye devam ettiğini söyledi.

Güvenlik Konseyi tartışmaları büyük ölçüde iki konuya odaklandı: ateşkesin korunması ve Gazze'ye insani erişimin önemli ölçüde artırılması.

DSÖ Raporlamasından Genel Tablo

DSÖ'nün değerlendirmeleri sürekli olarak ateşkesin çatışmanın boyutunu azalttığını ancak Gazze'nin sağlık krizini çözmediğini vurguluyor. Örgüt, acil durumu sürdüren bir dizi faktörü rapor ediyor:

• ateşkes sonrası devam eden ölümler
• sağlık hizmetlerini etkileyen tekrarlanan saldırılar
• hasarlı ve kısmen çalışan hastaneler
• ciddi ilaç, yakıt ve personel sıkıntısı
• insani yardım malzemelerinin girişini yavaşlatan kısıtlamalar

Bir arada ele alındığında, bu koşullar Gazze'nin sağlık sisteminin, düşmanlıkların azaldığı dönemlerde bile aşırı baskı altında kalmaya devam ettiği anlamına geliyor.

İnsani yardım kuruluşları için temel zorluk, sürekli insani erişim ile tıbbi tesislerin ve personelin korunmasını sağlarken temel sağlık hizmeti kapasitesini yeniden tesis etmek olmaya devam ediyor.