İsrail neden Jonas Sjöstedt ve Hanna Gedin’in girişini engelledi?

İsrail, İsveç Sol Parti milletvekilleri ve Avrupa Parlamentosu üyeleri Jonas Sjöstedt ile Hanna Gedin’in ülkeye girişini, Filistin Yönetimi’ni ziyaret etmek üzere yapacakları planlı seyahatten kısa süre önce engelledi. Karar 23 Ağustos 2026’da duyuruldu. Açıklamaya göre Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, Nüfus ve Göç İdaresi’nden iki milletvekilinin İsrail’e Giriş Yasası kapsamında ülkeye alınmamasını istedi. 12

Nerede ve nasıl durduruldular?

Mevcut haberler, Sjöstedt ve Gedin’in İsrail üzerinden gece saatlerinde bölgeye ulaşmasının planlandığını belirtiyor. Ancak milletvekillerinin fiziksel olarak gözaltına alındığına, uçaktan indirildiğine ya da adı belirtilen bir havalimanı veya sınır kapısında durdurulduğuna ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Belgelenen işlem, planlanan ziyaret öncesinde ülkeye girişlerinin reddedilmesi. 123

İsrail hangi hukuki gerekçeyi gösterdi?

İsrail, kararını ülkeye girişleri düzenleyen Giriş Yasası’na dayandırdı. Yasaya ilişkin haberlerde, yabancıların İsrail’i alenen boykot etmeye çağırması, Holokost’u veya 7 Ekim 2023 saldırılarını inkâr etmesi ya da İsrail vatandaşları hakkında yabancı mahkemelerde hukuki süreç yürütülmesini açıkça desteklemesi halinde ülkeye alınmayabileceği belirtiliyor. 15

İsrail Dışişleri Bakanlığı, iki milletvekilinin son yıllarda İsrail’e karşı hareket ettiğini öne sürdü. Bakanlık özellikle İsrailliler hakkında uluslararası hukuki süreçlerin ilerletilmesini desteklediklerini, boykot veya yaptırım çağrısı yaptıklarını ve İsrail’in 'soykırım işlediği', sivilleri kasten aç bıraktığı, çocukları ve sağlık çalışanlarını bilerek hedef aldığı yönünde açıklamalarda bulunduklarını iddia etti. 236

Bu ifadeler İsrail hükümetinin suçlamalarıdır; bağımsız bir mahkemenin kesinleşmiş tespitleri olarak değerlendirilmemelidir.

Milletvekilleri ne yapmayı planlıyordu?

Sjöstedt ve Gedin, İsrail üzerinden geçerek Filistin Yönetimi’ni ziyaret etmeyi planlıyordu. Haberlerde seyahatlerinin turistik bir amaç taşımadığı, Filistin’deki siyasi kurumlarla temas kurma planıyla bağlantılı olduğu aktarılıyor. 12

İki milletvekili, Avrupa Parlamentosu’ndaki çalışmaları kapsamında Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’na (UNRWA) ilişkin İsrail kaynaklı olduğu ileri sürülen dezenformasyonu da gündeme getirdi. Yazılı bir parlamento sorusunda Avrupa Birliği’nin bu iddialara karşı hangi adımları atması ve söz konusu açıklamaların üye ülkelerde yayılmasının nasıl önlenebileceği soruldu. 19

Sjöstedt ve Gedin ayrıca, 7 Mayıs 2026’da Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile AB’nin dış politika sorumlusu Kaja Kallas’a gönderilen ve bağımsız yabancı gazetecilerin Gazze’ye erişimi için İsrail’e siyasi baskı yapılmasını isteyen çağrıyla ilişkilendirilen Avrupa Parlamentosu üyeleri arasındaydı. 21 Bu talep, dışarıdan gözlem yapan gazetecilerin ve kurumların sahadaki koşulları doğrulama imkânıyla doğrudan ilgiliydi.

Sjöstedt tartışmayı nasıl çerçeveledi?

Sağlanan haberlerde Sjöstedt’in yanıtının eksiksiz ve bağımsız biçimde doğrulanabilir bir dökümü yer almıyor. Kendisine atfedilen temel ayrım, İsrail devletine veya İsrail halkına karşı olmakla, İsrail hükümetinin özellikle Gazze ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki politikalarını eleştirmek arasındaki fark üzerine kuruluyor.

Bu ayrım, tartışmanın merkezinde yer alıyor. İsrail, iki siyasetçinin faaliyetlerini 'İsrail karşıtı' olarak nitelendirirken, kamuya açık siyasi tutumları hükümet politikalarına, askeri uygulamalara, işgale ve uluslararası hukuka ilişkin eleştiriler içeriyor. Bu tutumların ülkeye giriş yasağını haklı çıkaracak yasal eşiğe ulaşıp ulaşmadığı ayrı bir mesele; İsrail’in varlığına karşı olup olmadıkları ise bundan farklı bir soru.

İsveç Sol Partisi hangi görüşleri savunuyor?

İsrail’in suçlamalarına bağlam sağlayan İsveç Sol Partisi’nin yayımlanmış politika belgelerinde şu görüşler yer alıyor:

• Filistin topraklarındaki işgalin uluslararası hukuka aykırı olduğu ve sona ermesi gerektiği savunuluyor.
• Gazze’de acil ve kalıcı ateşkes istenirken, sivillere yönelik saldırıların ve insan hakları ihlallerinin hangi tarafça işlendiğine bakılmaksızın kınanması gerektiği belirtiliyor. 3032
• Yaptırımlar, ekonomik tedbirler ve silah ambargosu dahil olmak üzere İsrail üzerindeki AB baskısının artırılması destekleniyor. 222730
• Savaş suçları iddialarının soruşturulması ve sorumluların uluslararası hukuk çerçevesinde hesap vermesi talep ediliyor. 31
• 1967 sınırları, Doğu Kudüs dahil, temelinde İsrail’in yanında barış içinde yaşayacak özgür bir Filistin devletinin kurulmasını öngören iki devletli çözüm destekleniyor. Bu çerçeve İsrail’in varlığının sürmesini kabul ediyor; ortadan kaldırılmasını savunmuyor. 3338
• Hamas’ın 7 Ekim’de sivillere yönelik saldırıları 'acımasız' ve 'eşi benzeri görülmemiş' olarak açıkça kınanıyor. 34

Bu tutumlar, İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın neden yaptırım, boykot ve uluslararası hukuki süreçlere atıf yaptığını açıklıyor. Aynı zamanda milletvekillerinin ve partilerinin neden 'İsrail’in kendisine karşı olma' suçlamasını reddettiğini de gösteriyor: Parti, İsrail hükümetinin politikalarına yönelik sert eleştirileri, İsrail ile Filistin’in birlikte var olacağı iki devletli çözüm önerisiyle bir arada savunuyor. 3033

Karar, giriş kısıtlamaları açısından ne söylüyor?

Bu olay, sıradan bir yabancı ziyaretçinin ülkeye alınmamasından farklı bir boyut taşıyor. Kararın hedefinde, Filistin kurumlarıyla temas kurmak üzere seyahat eden seçilmiş iki Avrupa Parlamentosu üyesi bulunuyor. Bununla birlikte İsrail, yine yabancıların ülkeye girişini düzenleyen aynı hukuki çerçeveye başvurdu.

Karar, uluslararası ziyaretçilere yönelik başka kısıtlamaların da bildirildiği bir dönemde geldi. Haberlerde Batı Şeria’da protestolara veya gönüllü çalışmalara katılan ABD’li aktivistlerin giriş izinlerinin iptal edildiği aktarılırken, Gazetecileri Koruma Komitesi de yabancı gazetecilerin girişinin engellendiği vakaları belgeledi ve İsrail’in refakatsiz gazeteci girişine yönelik kısıtlamaları güvenlik gerekçeleriyle savunduğunu belirtti. 7913

Bu örnekler tek başına bütün kararların aynı siyasi saikle alındığını kanıtlamıyor. İsrail ise söz konusu kısıtlamaları güvenlik endişelerine veya düşmanca gördüğü faaliyetlere karşı yasal tedbirler olarak sunuyor. Ancak ortaya çıkan tablo daha geniş bir erişim sorusunu gündeme getiriyor: Filistin toplumlarını gözlemlemek ya da onlarla temas kurmak isteyen seçilmiş siyasetçilerin, aktivistlerin ve gazetecilerin ülkeye alınmaması, Batı Şeria ve Gazze’yle ilgili gelişmelerin bağımsız biçimde incelenmesini zorlaştırıyor mu?

Bu vakada kesin olarak doğrulanabilen noktalar sınırlı ama önemli: İsrail, iki milletvekili henüz gelmeden giriş yasağını duyurdu; Giriş Yasası’na başvurdu ve kararı onların siyasi faaliyetlerini gerekçe göstererek savundu. Mevcut bilgiler, belirli bir sınır noktasında fiziksel bir çatışma yaşandığını göstermiyor. Ayrıca İsrail hükümetinin milletvekillerine yönelttiği açıklama suçlamalarının doğruluğunu bağımsız olarak kesinleştirmiyor.