Google Earth’ün yapay zekâ özelliği neden bir günden kısa sürede geri çekildi?

Özellik nasıl çalışıyordu?

Google, aracı “tarihi görselleştirme, emlak planları oluşturma ve daha fazlası” için kullanılabilecek yaratıcı bir araç olarak tanıttı . Kullanıcılar Google Earth’ün web sürümünde bir konum seçiyor, “create image” seçeneğine dokunuyor ve görmek istedikleri sahneyi yazıyordu. Nano Banana 2 da bu komutu, Google Earth’ün gerçek uydu, hava ve 3D görüntüleriyle birleştiriyordu .

Sorun, aynı sistemin tarihî bir sahne tasarlamakla kalmayıp belirli bir bölgede bombardıman, yıkım veya askerî hareket yaşanmış gibi görünen görüntüler de üretebilmesiydi.

Araştırmacıların ürettiği sahte görüntüler

Aracın sınırları farklı yayın kuruluşları ve araştırmacılar tarafından hızla test edildi:

• BBC Verify, çökmüş bir Eyfel Kulesi, Büyük Gize Piramidi’ni yutan bir obruk ve Kiev’de ilerleyen Rus tankları oluşturdu .
• The Atlantic muhabiri Matteo Wong; yanan ofis binaları, San Francisco’da geniş çaplı yıkım, Eyfel Kulesi’nin yerinde için için yanan bir krater, One World Trade Center’a çarpan bir uçak, Beyaz Saray’ın bahçesinde evsizlerin kurduğu bir kamp, Mar-a-Lago önündeki protestocular, ABD-Meksika sınırını geçen göçmenler ve Gazze’de bir Trump oteli gibi sahneler üretti .
• PC Gamer muhabirleri, metin komutlarıyla kendi yaşadıkları bölgeleri savaş alanlarına dönüştürdü .
• Yapay zekâ ve dezenformasyon uzmanı Henk van Ess, İran’da var olmayan bir nükleer santral, ABD-Meksika sınırında sahte bir mülteci kampı ve yanında bomba krateri bulunan sahte bir Gazze hastanesi oluşturdu .
• NPR, İran’ın Hark Adası’nda hasar varmış izlenimi veren bir görüntü hazırladı .
• 404 Media yazarı Joseph Cox ise araçla bir patlama görüntüsü oluşturdu .

Risk neden sıradan yapay zekâ sahtekârlıklarından daha büyüktü?

Açık kaynak istihbaratı (OSINT) araştırmacıları ve coğrafi veri uzmanları için temel sorun, aracın yalnızca genel bir “deepfake” görüntü üretmesi değildi. Sahte sahneler gerçek coğrafi koordinatlara, gerçek araziye ve gerçek uydu haritalarına bağlanıyordu.

Henk van Ess, BBC Verify’a aracın “uydurulmuş görüntüyü gerçek koordinatlara ve gerçek görüntülerden alınan bir zemine kaynakladığını” söyledi. Van Ess’e göre sahte görüntünün kendi başına inandırıcı olması bile gerekmiyordu; “doğduğu haritanın güvenilirliğini miras alıyordu” .

American Enterprise Institute araştırma analisti Brady Africk de sahte görsellerin gerçek uydu görüntülerine sabitlenmesinin, yapay zekâ üretimlerinde sık görülen uyumsuz arazi ve ölçek gibi ipuçlarını ortadan kaldırdığını belirtti . Africk, insanların sosyal medyada karşılarına çıkan veya paylaşılan her görselin yapay zekâ üretimi olup olmadığını kontrol etmediğine dikkat çekti .

Araştırmacı gazeteci Ben Heubl ise aracın Ukrayna, Rusya ve Orta Doğu gibi çatışma bölgelerinde görülen saldırılara benzeyen insansız hava aracı saldırısı görüntülerini kolayca oluşturabileceğini yazdı . Yapay zekâ tespiti araştırmacısı Henry Ajder, hızla gelişen çatışma ortamlarında bu tür sahte görsellerin istikrarsızlaştırıcı olabileceği uyarısında bulundu .

Google’ın güvenlik önlemleri neden yeterli görülmedi?

Google, araç için iki temel güvenlik katmanı bulunduğunu açıkladı:

• Nano Banana ile oluşturulan her görsele SynthID dijital filigranı ekleniyordu. Kullanıcılar, bir görselin yapay zekâ üretimi olup olmadığını Gemini uygulamasına sorarak veya Google Lens ile kontrol edebiliyordu .
• Modelin içerik kuralları, “zararlı konular” içeren görsellerin oluşturulmasını engellemek üzere tasarlanmıştı .

Testler ise bu önlemlerin pratikte sınırlı kaldığını gösterdi:

• BBC Verify, SynthID filigranının genellikle çalıştığını ancak kontrollerin aşılabildiğini ve Gemini’nin sahte Google Earth görsellerini gerçekmiş gibi değerlendirmesinin sağlanabildiğini bildirdi. Harici yapay zekâ tespit araçları da bazı Google Earth görsellerini tanımlayamadı .
• Komutlardaki küçük değişiklikler içerik kurallarını aşabiliyordu. Örneğin Parlamento yakınında “hainleri asmak için yükseltilmiş bir platform” talebi reddedilirken, daha az açık bir komut kabul edildi .
• Filigran, ancak kullanıcı onu kontrol ederse işe yarıyordu. Görseller indirildikten sonra başka platformlarda paylaşılabiliyor; bu platformlarda filigran çıkarılabiliyor veya kullanıcılar tarafından göz ardı edilebiliyordu .

Uydu görüntülerine duyulan güven için daha büyük bir sorun

Tepki, yalnızca Google Earth’teki tek bir özelliğin kötüye kullanılmasına ilişkin değildi. Uydu görüntüleri uzun süredir gazetecilikte, savaş suçu soruşturmalarında ve insani krizlerin incelenmesinde güçlü bir doğrulama aracı olarak kullanılıyor. Gerçek haritalara bağlanmış yapay zekâ sahtekârlıkları, bu görsellerin güvenilirliği konusunda daha geniş bir şüphe dalgası yaratabilir.

Coğrafi veri analisti ve Common Space’in kurucu ortağı Bill Greer, uydu görüntülerinin tarihsel olarak özellikle güvenilir bir veri kaynağı kabul edilmesi nedeniyle bu durumun kamu güvenine ciddi zarar verebileceğini söyledi . Greer ayrıca sahte uydu görüntülerinin dezenformasyon amacıyla zaten kullanıldığını; hükümetlerin veri erişimini kısıtlamasıyla birlikte daha fazla sahte, daha az gerçek görüntü görülmesinin güveni daha da aşındırabileceğini belirtti .

Henry Ajder de özelliğin, yapay zekânın devrede olabileceğine dair sürekli şüphenin güvenilir bilgi kaynaklarını aşındırdığı yeni bir alan oluşturduğunu ifade etti .

Google ne dedi?

Google, 31 Temmuz 2026’da X üzerinden yaptığı açıklamada özelliği geri çektiğini duyurdu. Şirketin açıklaması şöyleydi:

“Coğrafi veri uzmanlarının bu özelliği çeşitli yararlı amaçlarla kullandığını gördük. Bununla birlikte, oluşturulan ve politikalarımızı ihlal ediyor gibi görünen görsellerin ekran görüntülerinin paylaşıldığını da gördük. İnsanların dünyaya ilişkin güvenilir bir görünüm için Google Earth’e özel bir güven duyduğunu biliyoruz. Daha güçlü güvenlik önlemleri uygulamak için çalışırken bu özelliği Google Earth’ten geri çekiyoruz.”

Google, özelliğin ne zaman geri döneceğine veya yeni güvenlik önlemlerinin nasıl görüneceğine ilişkin bir takvim açıklamadı. Olay, yaratıcı bir yapay zekâ özelliğinin, gazetecilerin, araştırmacıların ve kamuoyunun güvenilir bir referans noktası olarak kullandığı bir platformdaki güveni ne kadar hızlı zedeleyebileceğini gösteren dikkat çekici bir örnek oldu.