Minnesota’nın yapay zekâyla üretilen sahte çıplak görüntülere karşı çıkardığı yasa, Elon Musk’ın yapay zekâ şirketi xAI’ın federal mahkemedeki itirazına rağmen şimdilik yürürlükte kalacak. Yargıç Donovan W. Frank, xAI’ın yasanın uygulanmasını dava sonuçlanana kadar durdurma talebini reddetti. Bu karar, yasanın Anayasa’ya uygun bulunduğu anlamına gelmiyor; esas dava hâlâ sürüyor.
2
11
HF 1606 neyi yasaklıyor?
Minnesota Temsilciler Meclisi’nin HF 1606 numaralı yasası 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenleme; xAI’ın Grok Imagine aracı gibi, kullanıcıların belirlenebilir gerçek kişilere ait belirli cinsel içerikli görüntüler ya da mahrem vücut bölgesi görüntüleri üretmesine imkân veren yapay zekâ teknolojilerinin sağlayıcılarını hedef alıyor.
1
9
11
Yasa, yaygın kullanılan ifadeyle yapay zekâ destekli “çıplaklaştırma”yı (nudification) ele alıyor: Bir kişinin gerçekçi fotoğrafını veya videosunu, orijinalde bulunmayan mahrem bir vücut bölgesi varmış gibi gösterecek şekilde yapay zekâyla değiştirmek ya da üretmek. Davayı aktaran haberlerde düzenleme, ABD’de bu türdeki ilk eyalet yasası olarak tanımlanıyor.
2
4
Minnesota başsavcısı, ihlaller için ihtiyati tedbir isteyebiliyor ve ihlal başına 500.000 dolara kadar medeni para cezası talep edebiliyor.
5
9
xAI’ın ifade özgürlüğü itirazı
xAI, temmuz sonunda Minnesota Başsavcısı Keith Ellison’a karşı dava açtı. Şirket, HF 1606’nın ABD Anayasası’nın Birinci Ek Maddesi kapsamındaki ifade özgürlüğünü, içeriğe göre sınırladığı gerekçesiyle ihlal ettiğini savundu. xAI’a göre sorumluluğun, düzenlenen görselin neyi tasvir ettiğine bağlı olması; yasanın rıza dışı cinsel görüntülerin ötesine geçip koruma altındaki yaratıcı ifadeleri de kapsama riskini doğuruyor.
26
27
Şirket önce, yasa yürürlüğe girmeden acil durdurma kararı istedi; ardından yargılama devam ederken uygulamayı askıya alacak ihtiyati tedbir talebinde bulundu. xAI, düzenlemenin Minnesota’daki Grok ve Grok Imagine kullanıcılarını da etkileyeceğini belirtti.
32
36
Minnesota ise bu yoruma karşı çıktı. Ellison, yasanın rıza dışı yapay zekâ üretimi cinsel görüntülere yönelik dar kapsamlı bir düzenleme olduğunu savundu. Başsavcılığa göre hedef alınan şey, xAI’ın ileri sürdüğü biçimde korunan ifade değil; düzenlenebilecek bir ürün işlevi olan “çıplaklaştırma” kapasitesi.
1
6
Yargıç neden ihtiyati tedbir vermedi?
Yargıç Frank, 4 Eylül’de xAI’ın talebini reddetti. Karar, HF 1606’nın Birinci Ek Madde’yi ihlal edip etmediğine ilişkin esas inceleme değildi. Mahkeme, ihtiyati tedbir gibi istisnai bir karar için gerekli olan acil ve telafisi imkânsız zararın xAI tarafından ortaya konamadığı sonucuna vardı.
11
22
Başvurunun zamanlaması da etkili oldu. Mahkeme, xAI’ın geçici durdurma kararı talebini 31 Temmuz’da zaten reddetmiş; şirketin acil başvuru için yasanın yürürlüğe girmesine çok kısa süre kalana kadar beklediğine dikkat çekmişti. Sonrasında dosya, ihtiyati tedbir isteminin hızlandırılmış biçimde değerlendirilmesi için ilerledi.
11
14
Yargıç, zarar dengesi ve kamu yararı değerlendirmesinde de Minnesota’nın lehine karar verdi. Frank, düzenlemeyi; gerçekçi, cinselleştirilmiş yapay zekâ görüntülerinin yayılmasının yol açtığı zararları hedefleyen, demokratik süreçte kabul edilmiş medeni nitelikte bir yasa olarak niteledi.
5
11
Karar pratikte ne anlama geliyor?
Sonuç olarak Minnesota, dava sürerken HF 1606’yı uygulayabilecek. Yasa kapsamına giren yapay zekâ sağlayıcıları, bu dönemde düzenlemenin öngördüğü yaptırımlarla karşılaşabilir.
5
9
Bununla birlikte karar, yasanın anayasaya uygun olduğuna dair nihai bir onay değil. Mahkeme xAI’ın ifade özgürlüğü iddialarını esastan karara bağlamadı. xAI, ihtiyati tedbir kararına itiraz etmeyi planladığını açıkladı; ana dava ise devam ediyor.
2
3
Grok Imagine ve “çıplaklaştırma” araçları neden tartışmanın merkezinde?
Dava, daha geniş bir hukuk ve teknoloji tartışmasını öne çıkarıyor: Eyaletler, araçları belirlenebilir kişilerin rızası olmadan gerçekçi cinsel görüntüler üretmek için kullanılabilen yapay zekâ ürün sağlayıcılarına doğrudan yükümlülük getirebilir mi?
Minnesota’nın yaklaşımına göre kolay erişilebilir “çıplaklaştırma” işlevleri ciddi zararlar doğuruyor ve hedefli bir düzenlemeyi gerekli kılıyor. xAI ise düzenlemenin, genel amaçlı yaratıcı teknolojilere içerik temelli bir ifade kısıtlaması getirdiği görüşünde.
1
2
17
Şimdilik usule ilişkin karar Minnesota’nın lehine. Ancak asıl önemli soru—bu tür yapay zekâ aracı kısıtlamalarının ABD’de Birinci Ek Madde denetiminden geçip geçemeyeceği—henüz yanıtlanmış değil.