Senegal'de İktidar Çatlağı: Faye, Sonko'yu Kovdu, Hükümeti Feshetti

Bu düzenleme, aynı hareketin merkezinde iki güçlü figürü bir araya getiriyordu: biri cumhurbaşkanlığı koltuğunda, diğeri ise partinin siyasi mekanizmasının kontrolünü elinde tutuyordu. Zamanla bu dengenin, hükümetin ve partinin siyasi stratejisini asıl kimin yönlendirdiği konusunda bir rekabete dönüştüğü belirtiliyor.

Aylardır Süren Gerilim

Kopuşun işaretleri görevden almadan çok önce ortaya çıkmıştı:

• Mart 2026'da Sonko, eğer Cumhurbaşkanı Faye partinin siyasi gündeminden saparsa, Pastef partisini hükümetten çekip muhalefete dönebileceğini açıkça ima etti.
• Mayıs başında ise Faye, partinin organizasyonel olarak Sonko tarafından yönetildiğini vurgulayarak, iç bölünmeler devam ederse iktidar partisinin "çökebileceği" uyarısında bulundu.

Bu açıklamalar, anlaşmazlığın hem kişisel bir güç mücadelesi hem de iktidar partisinin geleceği üzerine bir savaş olduğunu gösteriyordu.

Çatışmanın Perde Arkasındaki Gizli Borç Krizi

Tüm bu siyasi gerilim yaşanırken, Senegal aynı anda ciddi bir mali şokla boğuşuyordu. 2024'te göreve gelen yeni yönetim, eski hükümet döneminde biriken ve daha önce açıklanmamış milyarlarca dolarlık yükümlülüğü ortaya çıkaran bir mali denetim başlattı. Yapılan tahminler, bu gizli borcun yaklaşık 7 milyar dolar olduğunu ve Senegal'in mali görünümünü kökten değiştirdiğini gösteriyordu.

Bu keşfin ardından:

• Senegal'in mali açığı ve borç seviyelerinin daha önce rapor edilenden çok daha yüksek olduğu tespit edildi.
• IMF, yeni rakamları incelerken ülkeyle imzaladığı 1,8 milyar dolarlık programı askıya aldı.
• Ülkeye olan yatırımcı güveni ve kredi algısı olumsuz etkilendi.

Her ne kadar Faye ve Sonko, yanlış raporlanan mali durum için önceki yönetimi suçlasa da, bu kriz harcama kesintileri, borç yönetimi ve uluslararası kreditörlerle müzakereler gibi zorlu politika kararlarını kaçınılmaz kıldı.

IMF Müzakereleri ve Politika Anlaşmazlıkları

IMF ile yürütülen müzakereler, güç mücadelesinin kilit noktalarından biri haline geldi. Cumhurbaşkanı Faye, mali krizin ciddiyetini vurgulayarak IMF ile görüşmeleri bizzat üstlendi ve ekonomik karar alma merkezini cumhurbaşkanlığına kaydırdı.

Öte yandan Sonko, IMF'nin Senegal'in ulusal egemenliğine veya prestijine zarar vereceğini savunduğu bazı borç yeniden yapılandırma önerilerini kamuoyu önünde eleştiriyordu.

Borç krizi tek başına siyasi kopuşa neden olmasa da, aşağıdaki konulardaki anlaşmazlıkları körükledi:

• Ekonomi politikaları ve kemer sıkma önlemleri
• Uluslararası kreditörlerle nasıl müzakere edileceği
• Hükümetin ekonomi stratejisini kimin kontrol edeceği

Bu gerilimler, zaten kırılgan olan siyasi ortaklığa daha da fazla baskı yükledi.

Kırılma Noktası: Mayıs 2026

22 Mayıs 2026'da Cumhurbaşkanı Faye, devlet medyasında yayınlanan bir bildiriyle Başbakan Sonko'yu görevden aldığını ve hükümeti feshettiğini duyurdu. Tüm bakanlar görevden alınırken, eski kabineye yeni hükümet kurulana kadar günlük rutin işleri yürütme talimatı verildi.

Bu karar, Senegal'in siyasi geçişini sadece iki yıl önce tanımlayan liderlik ikilisinin resmen çöküşü anlamına geliyordu.

Kriz Senegal İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu ayrılığın sonuçları hem siyasi hem de ekonomik açıdan ağır olacak.

1. İktidar Partisinde Belirsizlik

İktidardaki Pastef partisi, cumhurbaşkanına sadık olanlar ile Sonko'ya yakın duranlar arasında bir iç bölünmeyle karşı karşıya. Bu durum, partinin 6 Haziran'daki kongresinde bir bölünmeye veya liderlik savaşına yol açabilir. Faye'in daha önceki uyarıları, partinin bu gerilimler altında çatırdama riski taşıdığını gösteriyordu.

2. Yeniden Siyasi Huzursuzluk Riski

Görevden alma, Senegal'de siyasi gerilimleri yeniden alevlendirebilir. Sonko, her zaman güçlü ve mobilize olmuş bir taban desteğine sahip oldu. Analistler ve haber kaynakları, rekabetin derinleşmesi halinde bu hamlenin istikrarsızlığı yeniden tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

3. IMF Müzakerelerinde Ekonomik Belirsizlik

Belki de en büyük risk ekonomik alanda. Senegal'in, gizli borç ifşasının önceki programını dondurmasının ardından, kreditörler nezdinde güvenilirliğini yeniden tesis etmesi ve IMF ile çalışabilir bir anlaşmaya varması gerekiyor.

Siyasi istikrarsızlık, yatırımcılar ve uluslararası ortaklar için kritik bir soruyu gündeme getiriyor: Senegal'in ekonomi politikası ve reform gündemi adına artık kim konuşuyor?

2024 Sonrası Senegal Liderliği İçin Bir Dönüm Noktası

Faye-Sonko ayrılığı, 2024 seçimlerinden bu yana Senegal'deki en dramatik siyasi değişimlerden birini temsil ediyor.

Siyasi liderliği Sonko'nun, cumhurbaşkanlığını ise Faye'in üstlendiği stratejik bir ortaklık olarak başlayan bu birliktelik, nihayetinde yetki çekişmesi, parti içi rekabetler ve Senegal'in borç krizinin yarattığı zorlu ekonomik seçimlerin baskısı altında çöktü.

Cumhurbaşkanının gücünü pekiştirmesi, iktidar partisinin bölünmesi veya yeni bir siyasi dengenin ortaya çıkması; yalnızca Senegal'in iç siyasetini değil, aynı zamanda ülkenin devam eden borç krizini yönetme ve uluslararası mali desteği yeniden sağlama kabiliyetini de şekillendirecek.