ABD Başkanı Donald Trump, 5 Kasım’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in temsilcisi Kirill Dmitriev’le Beyaz Saray’da özel bir görüşme yaptığını söyledi. Görüşmede nelerin konuşulduğunu açıklamayan Trump, Ukrayna’daki savaşı sona erdirecek bir anlaşmanın yakında yapılabileceğini öne sürdü. Söz konusu anlaşmanın Ukrayna’nın ötesine geçerek tüm Avrupa’yı kapsayabileceğini de söyledi.
2
10
45
Trump ne söyledi, neyi açıklamadı?
Trump, “büyük, güzel” diye nitelediği bir anlaşmanın yolda olduğunu ve savaşın çözüme yaklaşmış göründüğünü belirtti. Ancak olası bir anlaşmanın koşullarını ya da hangi konuları içereceğini açıklamadı.
10
12 Sözleri, Putin’in temsilcisi olarak tanımladığı Dmitriev’le yaptığı özel görüşmenin ardından geldi.
45
Burada önemli ayrım şu: Bir anlaşma beklentisini dile getirmek, Rusya, Ukrayna veya Avrupa ülkelerinin belirli bir metin üzerinde uzlaştığını ya da bunu kabul ettiğini göstermiyor. Mevcut haberlerde kapalı kapılar ardında ne konuşulduğu, Avrupa’yı kapsayabilecek bir düzenlemenin neleri içereceği veya tarafların somut koşulları müzakere edip etmediği doğrulanmıyor.
10
45
Associated Press’in aktardığına göre Trump, Beyaz Saray’da bulunan Ukraynalı yetkililerle görüşmedi.
8 Bu nedenle Dmitriev’le yapılan temas, Rus temsilciyle doğrudan bir görüşme olması bakımından dikkat çekiyor; ancak Ukrayna’nın Trump’la yapılan özel görüşmede temsil edildiğini göstermiyor.
Görüşmenin arka planındaki insani buluşma
Melania Trump’ın Beyaz Saray’daki buluşması, Ukrayna’nın güneyindeki ve Rusya’nın kontrolündeki Oleşki’de uygulanan altı günlük yerel ateşkesin ardından düzenlendi. Ateşkes, bölgeye insani yardım ulaştırılmasına ve sivillerin tahliyesine imkân sağladı. Beyaz Saray, yaklaşık 800 kişinin tahliye edildiğini bildirdi.
44
46
Toplantıda Dmitriev ve Rusya İnsan Hakları Komiseri Yana Lantratova’nın yanı sıra Ukraynalı milletvekili ve müzakereci Davyd Arakhamia ile Ukrayna Ombudsmanı Dmytro Lubinets de yer aldı.
17
48 Melania Trump, taraflara “savaş yerine insanlığı” seçme çağrısı yaptı ve geçici ateşkesten daha kalıcı bir barış için çalışılması gerektiğini söyledi.
46
48
Melania Trump ayrıca toplantıdaki temsilciler aracılığıyla Putin ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy için kişisel mektuplar gönderdi. Mektupların içeriği haberlerde açıklanmadı.
22
Sıradaki adım Abu Dabi görüşmeleri
Beyaz Saray’daki buluşmanın ardından, Rusya ile Ukrayna arasında ABD arabuluculuğunda yapılması planlanan görüşmelerin 10–11 Kasım’da Abu Dabi’de gerçekleştirilmesi bekleniyor.
3
45 Bu görüşmeler diplomatik sürecin yeni bir adımı; Trump’ın sözünü ettiği daha geniş kapsamlı anlaşmanın yapıldığına dair bir doğrulama değil.
Şu ana kadar doğrulanabilen tablo sınırlı: Melania Trump’ın insani yardım odaklı etkinliği Rus ve Ukraynalı temsilcileri bir araya getirdi; etkinlik, Trump’ın Dmitriev’le özel görüşmesine de zemin oluşturdu. Trump ardından ayrıntı vermeden geniş kapsamlı bir anlaşma öngördüğünü söyledi. Anlaşmanın koşulları, tarafların bunu kabul edip etmediği veya Avrupa çapında bir uzlaşmaya varılıp varılmadığı mevcut haberlerle doğrulanmıyor.
8
10
45