Galactic Energy’nin ilk sıvı yakıtlı fırlatma aracı, 1 Eylül 2026’da başarılı bir ilk uçuş gerçekleştirdi. Çin’de Zhishenxing-1, uluslararası haberlerde ise PALLAS-1 adıyla anılan 52 metre uzunluğundaki roket, Pekin saatiyle 10.00’da Jiuquan’daki Dongfeng Ticari Uzay İnovasyon Bölgesi’nden havalandı ve planlanan yörüngeye ulaştı.
1
2
7
Bu uçuşun önemi, geri getirilen bir roket donanımını sergilemesinden çok yeni fırlatma sisteminin yeterlilik adımını oluşturmasında yatıyor. Görev, Galactic Energy’ye tüm roketin uçuş verilerini sağladı ve yörüngeye çıkış kabiliyetini doğruladı. Ancak şirketin yeniden kullanım planının en dikkat çekici bölümü olan ilk kademenin Dünya’ya geri indirilmesi sonraki uçuşlara bırakıldı.
4
18
Başarılı bir yörünge testi, iniş testi değil
İlk görev, roketin bütünleşik yapısını ve yörüngeye ulaşma kabiliyetini sınamak üzere tasarlandı. Haber kaynaklarına göre araç, güneş eşzamanlı yörüngeye ilerledi. Kalkış sırasında ilk kademeye güç veren yedi CQ-50 motoru görevini planlandığı gibi tamamladı; kademe ayrılığının ardından ikinci kademe uçuşu sürdürerek yörüngeye ulaştı.
4
İlk kademenin kurtarılması için herhangi bir girişimde bulunulmadı. İlk uçuş aracında kontrollü dönüş için gerekli iniş ekipmanları ve ızgara kanatçıkları gibi donanımlar bulunmadığından, güçlendirilmiş bir iniş yerine kademe ayrılığından sonra düşüşe bırakıldı.
4
11
26
Bu ayrım önemli: Başarılı bir yörünge uçuşu, fırlatma ve kademe ayrılma performansını gösterir; fakat ilk kademenin kurtarılabildiğini, yenilenebildiğini veya yeniden uçurulabildiğini henüz kanıtlamaz. Galactic Energy’nin bir sonraki teknik eşiği, dikey iniş ve kurtarma için gerekli donanım ile uçuş prosedürlerini sonraki görevlerde devreye sokmak olacak.
18
25
Pallas-1’in özellikleri neler?
Pallas-1, 52 metre uzunluğa ve 3,35 metre çapında bir ana gövdeye sahip, iki kademeli sıvı yakıtlı bir roket. Şirketin açıklanan hedeflerine göre araç, alçak Dünya yörüngesine yaklaşık 7 tona kadar yük taşıyabilecek.
2
19
Roket yakıt olarak sıvı oksijen ve gazyağı kullanıyor. İlk kademede paralel yerleştirilmiş yedi CQ-50 motoru bulunuyor. Değişken itki ve gelecekte yeniden kullanım için tasarlanan bu motor ailesinin her bir motoru yaklaşık 50 ton itki üretebiliyor. Motorlarla ilgili yer testlerinde uzun süreli ateşleme çalışmaları da gerçekleştirildi.
5
9
18
Yedi motorlu düzen, yalnızca yüksek itki üretmek için değil, güvenilirlik amacıyla da tercih ediliyor. Galactic Energy, motorlardan veya motor kontrol sistemlerinden birinin arızalanması durumunda kalan motorlara komutların yeniden dağıtılmasıyla kontrollü uçuşun sürdürülebileceğini belirtiyor. Ancak bu, 1 Eylül’deki uçuş sırasında böyle bir arıza yaşandığı anlamına gelmiyor; açıklanan tasarım kabiliyetini ifade ediyor.
17
21
30
Galactic Energy’nin iş modeli neden değişiyor?
Galactic Energy, şimdiye kadar ağırlıklı olarak Ceres ailesi katı yakıtlı roketlerle tanınıyordu. Pallas-1 ise şirkete çok daha büyük bir sıvı itki platformu kazandırıyor ve firmanın “katı-sıvı çift kulvarlı” yaklaşımını başlatıyor.
1
12
Strateji oldukça net: Ceres ailesi daha küçük fırlatma ihtiyaçlarına hizmet etmeye devam ederken Pallas-1’in daha ağır yükler için kullanılması planlanıyor. İlk kademenin ileride yeniden kullanılabilir hâle gelmesi durumunda, bu platformun operasyon maliyetlerini düşürmesi ve daha sık fırlatma yapılmasına zemin hazırlaması bekleniyor. Bu nedenle başarılı ilk uçuş, Galactic Energy’nin ürün yelpazesini genişletiyor; ancak sıvı yakıtlı iş kolu için henüz ilk operasyonel kanıt noktasını oluşturuyor.
1
3
7
Yeniden kullanım için asıl sınav şimdi başlıyor
Pallas-1’in ilk kademe sistemi en az 25 uçuşta yeniden kullanılabilecek şekilde tasarlanıyor. CQ-50 motor mimarisi, yedi motorlu küme düzeni ve gelecekte eklenmesi planlanan iniş donanımları bu uzun vadeli hedefin parçaları.
3
9
18
Bununla birlikte 1 Eylül görevini doğru tanımlamak gerekiyor: Bu, başarılı bir ilk yörünge uçuşu ve araç doğrulama göreviydi; kurtarılan ilk kademe ile gerçekleştirilen bir uçuş değildi. Bundan sonraki kritik aşamalar, kurtarma donanımının eklenmesi, ilk kademenin kontrollü biçimde atmosfere dönmesi ve nihayetinde kurtarılmış donanımın başka bir fırlatmada yeniden kullanılması olacak. Bu adımlar gerçekleşene kadar Galactic Energy, yeniden kullanıma giden inandırıcı bir yol haritası ortaya koymuş durumda; fakat yeniden kullanılabilirliği henüz uygulamalı olarak kanıtlamış değil.
4
18
25