Zhuque-3 Y2, Çin’in Yörüngeye Çıkan İlk Roket Kademesini Karada İndirdi

İniş sırasında güçlendirilmiş frenleme kullanan roket, atmosferik dönüşün ardından motorlarını yeniden ateşledi ve iniş donanımını açtı. Dört iniş ayağıyla Gansu eyaletinin Minqin ilçesindeki belirlenmiş kurtarma alanına dikey olarak dokundu. İniş bölgesinin fırlatma alanından yaklaşık 390 kilometre ileride olduğu bildirildi.

Böylece görev iki açıdan da başarıyla tamamlandı: Bir uydu yörüngeye gönderildi ve yörünge uçuşu gerçekleştiren ilk kademe karada kontrollü şekilde kurtarıldı.

Long March-10B’den farkı neydi?

Bu gelişme, Çin’in 10 Temmuz’da Long March-10B’nin ilk kademesini kurtarmasının kısa süre ardından geldi. Long March-10B, kademe ayrılmasından sonra denizdeki bir platforma dönmüş ve ağ tabanlı bir sistemle yakalanmıştı.

Zhuque-3 ise farklı bir yol izledi. LandSpace’in ticari roketi, bir kurtarma gemisine veya yakalama ağına ihtiyaç duymadan, motorlarını kullanarak sağlam zemine indi ve açılabilir ayakları üzerinde durdu. Bu iki görev, Çin’de yeniden kullanılabilir roketler için izlenen iki ayrı yaklaşımı ortaya koyuyor: denizde yakalama ve karada dikey iniş.

Zhuque-3 ne için tasarlandı?

Zhuque-3, LandSpace’in yeniden kullanılabilir ticari yörünge roketi. Amacı yalnızca bir roket kademesini kurtarmak değil; her fırlatmanın ardından atılan donanım miktarını azaltmak ve daha sık görev yapılmasını sağlamak. Bu özellikler, alçak Dünya yörüngesine çok sayıda uydu yerleştirmeyi amaçlayan büyük uydu takımyıldızları için önem taşıyabilir.

Roket, tek çekirdekli ve iki kademeli bir tasarıma sahip. Uçuşta kullanılan yapılandırma için bildirilen ölçüler arasında 66,1 metre yükseklik, 4,5 metre kademe çapı ve 5,2 metre faydalı yük kaplaması çapı bulunuyor.

İtki sistemi ve yapısı

Her iki kademe de sıvı metan ve sıvı oksijen yakıtlarını kullanıyor. Roketin ana gövdesi ise paslanmaz çelikten üretiliyor. Tasarımda metan tankı, sıvı oksijen tankının üzerinde yer alıyor. Bu yerleşim, kriyojenik yakıt sisteminin ve roketin yapısal gereksinimlerinin yönetilmesine yardımcı olacak şekilde tasarlanmış.

İlk kademe, dokuz Tianque-12A veya TQ-12A metan-sıvı oksijen motoruyla çalışıyor. Motorların toplam kalkış itişi 750 tonun üzerinde. Motor sistemi, yeniden kullanılabilir bir kademenin yükselme, dönüş ve iniş sırasında ihtiyaç duyduğu birden fazla yeniden ateşlemeli yanmayı destekleyecek şekilde tasarlanmış.

İlk kademedeki kurtarma donanımı arasında iniş ayaklarının yanı sıra dönüş sırasında aracı yönlendiren başka sistemler de bulunuyor. Başarılı iniş, kademenin yörünge sınıfı bir uçuşun yüklerine dayanabildiğini ve gerekli alçalma manevrasını gerçekleştirebildiğini gösteriyor. Ancak bu sonuç tek başına, kademenin yeni bir fırlatma öncesinde ne kadar yenileme veya bakım gerektireceğini ortaya koymuyor.

Bu iniş neden önemli?

İlk kademenin geri getirilmesi, yeniden kullanılabilir fırlatma operasyonları için temel bir adım. Fakat bu başarı, hızlı ve ekonomik yeniden kullanımın kanıtlandığı anlamına gelmiyor. Mühendislerin kurtarılan donanımı incelemesi, bakım ve yenileme ihtiyaçlarını belirlemesi ve uçmuş bir kademenin yeniden güvenli biçimde fırlatılabildiğini göstermesi gerekiyor.

Bu önemli çekinceye rağmen Zhuque-3 Y2, Çin’in ticari uzay faaliyetlerinde belirgin bir aşamayı temsil ediyor. LandSpace, yalnızca bir kurtarma denemesi yapmanın ötesine geçerek yörünge görevinde ilk kademeyi karada başarıyla kurtardı ve aynı uçuşta bir uyduyu yörüngeye ulaştırdı. Sonraki incelemeler ve yeniden uçuşlar da başarılı olursa bu teknoloji, fırlatma sıklığını artırabilir ve gelecekteki alçak Dünya yörüngesi uydu ağlarının kurulmasında görev başına düşen donanım maliyetini azaltabilir.