Bitcoin’in 5 Kasım Perşembe günü 76 bin doların altına gerilemesi, yalnızca kriptoya özgü bir gelişme değildi. Yapay zekâ ve teknoloji hisselerindeki sert satışlar yatırımcıları daha riskli varlıklardan uzaklaştırırken kripto paralar da bu dalgaya kapıldı. Böylece Bitcoin’in seçimlerin ardından gördüğü kısa süreli yükseliş silindi; kaldıraçlı pozisyonların tasfiyesi ve kripto sektöründeki mevcut endişeler de düşüşü ağırlaştırdı.
2
11
54
Satış dalgasının yönünü teknoloji hisseleri belirledi
Bloomberg’e göre Nasdaq 100 perşembe günü yüzde 6,4, S&P 500 ise yüzde 4,4 geriledi. Yatırımcıların yapay zekâ yatırımlarına ilişkin beklentilerini yeniden değerlendirmesi ve bazı şirketlerin zayıf görünüm açıklamaları teknoloji hisseleri üzerindeki baskıyı artırdı. Çip üreticileri özellikle sert düşerken, Demokratların Kongre’de çoğunluğu sağlamasının yapay zekâ sektörüne daha sıkı denetim getirebileceği endişesi de gündeme geldi.
2
49
Bunlar yürürlüğe girmiş kısıtlamalar değil, piyasalarda dile getirilen beklentilerdi. Veri merkezlerinin yayılmasına olası sınırlamalar da bazı yorumlarda yer aldı. Ancak o günün daha geniş tablosu, yatırımcıların teknoloji hisseleriyle birlikte riskli varlıklardan genel olarak çıkmasıydı.
49
62
Bu tablo, Bitcoin’deki düşüşün neden tek başına kripto piyasasındaki bir habere bağlanamayacağını açıklıyor. Bitcoin çarşamba günü yüzde 4,2’ye varan yükselişle 81 bin doların biraz üzerine çıkmış, ardından teknoloji piyasalarındaki satışlar sırasında yönünü aşağı çevirmişti. Bir haberde çarşamba günkü sıçramanın bir bölümünün açığa satış pozisyonlarının kapanmasından kaynaklandığı belirtildi; ancak yükseliş perşembe günkü riskten kaçış ortamında kalıcı olmadı.
52
58
Kaldıraçlı pozisyonların kapanması düşüşü büyüttü
Fiyatlar gerilerken kaldıraçla açılmış kripto pozisyonları zorunlu olarak kapatıldı ve bu da satış baskısını artırdı. Bir habere göre 24 saatte 1,09 milyar dolarlık tasfiye yaşandı ve yaklaşık 211 bin yatırımcı etkilendi. Ayrı bir dört saatlik kesitte ise yaklaşık 878 milyon dolarlık pozisyonun tasfiye edildiği, bunun 798 milyon dolarının yükseliş yönündeki pozisyonlardan oluştuğu bildirildi. Zaman aralıkları farklı olsa da iki veri de yükseliş beklentisiyle açılan pozisyonların hızla çözüldüğüne işaret ediyor.
54
60
Kripto piyasası bu düşüşe zaten sektör kaynaklı baskılarla girmişti. Bir önceki hafta Binance’te yaşanan ve 6,3 milyar dolarlık etki yarattığı bildirilen güvenlik ihlali kripto fiyatlarını aşağı çekmiş, borsanın para çekme işlemlerini durdurmasına yol açmıştı. Bu olay piyasadaki kırılganlığı artıran arka plan unsurlarından biriydi; ancak perşembe günkü düşüşe ilişkin haberlerde başlıca yakın tetikleyici olarak teknoloji hisselerindeki satış dalgası öne çıktı.
3
2
Bitcoin’le bağlantılı hisseler de geriledi
Dijital varlıklarla bağlantılı halka açık şirketler de satışlardan etkilendi. Piyasa haberlerine göre Coinbase ve Strategy hisseleri yaklaşık yüzde 10, Circle hisseleri ise yaklaşık yüzde 12 düştü. Bir haberde Robinhood’daki kayıp da yaklaşık yüzde 10 olarak verildi. Bu eş zamanlı gerilemeler, satış baskısının Bitcoin’in ötesine yayıldığını gösterdi.
18
28
Şirketlerin kendi bilançolarına ilişkin soru işaretleri de sektörü daha hassas hâle getirmiş olabilir. Coinbase üçüncü çeyrekte yaklaşık 1,22 milyar dolar gelir ve 718,7 milyon dolar net kâr bildirdi. Ancak bu net kârın yaklaşık 715 milyon doları, yatırım amacıyla elde tutulan kripto varlıklardaki kazançlardan geldi. Bu nedenle açıklanan kâr, şirketin düzenli faaliyet performansını tek başına değerlendirmek için yeterli bir gösterge değil.
21
23
Circle hisseleri ise şirketin beklentileri aşan bilançosuna ve bir analist kurumunun olumlu değerlendirmesine rağmen geriledi. Bir haberde, şirketin 865 milyon dolarlık üç aylık gelirinin 182 milyon dolarının ARC token’ının tek seferlik ön satışından geldiği belirtildi. Bu ayrıntı, genel satış dalgası sırasında olumlu görünen bilanço başlıklarının hisseyi neden koruyamadığını anlamaya yardımcı oluyor.
17
18
27
Bu düşüş ne gösteriyor, neyi göstermiyor?
Perşembe günkü hareket, yüksek büyüme beklentisiyle öne çıkan teknoloji hisselerindeki baskının yatırımcılar risk azaltırken kriptoya ne kadar hızlı sıçrayabildiğini gösterdi. Veriler; teknoloji piyasalarındaki genel zayıflık, yapay zekâ sektörünün görünümüne ve olası politika değişikliklerine ilişkin kaygılar ile kaldıraçlı pozisyonların tasfiyesinin birlikte etkili olduğuna işaret ediyor. Tek ve yalıtılmış bir tetikleyiciye işaret etmiyor.
2
49
54
Binance’teki önceki haftanın güvenlik ihlali ve bazı şirketlerin kâr rakamlarının niteliğine ilişkin sorular bu tablonun parçasıydı; ancak perşembe günkü piyasa haberlerinde ana tetikleyici olarak gösterilmemeliler. Bir günlük eş zamanlı düşüş de Bitcoin’in ya da kripto hisselerinin bundan sonra nasıl seyredeceğini tek başına ortaya koymaz. Daha sınırlı ama net çıkarım şu: Piyasada riskten kaçış yaşandığında kripto varlıklar ve bu alandaki şirket hisseleri de teknoloji hisseleriyle aynı satış dalgasına açık hâle geliyor.
2
3
18