Nasdaq-100, 2 Kasım’da 27.989,82 puandan kapandı. Endeks gün içinde %1,4 geriledi ve 6 Ekim’de gördüğü 31.224,47 puanlık zirvenin %10,4 altına indi. Böylece, yakın dönemdeki zirvesinden en az %10 düşüşü ifade eden teknik düzeltme bölgesine 2026’da üçüncü kez girmiş oldu. Buna rağmen endeks yıl başından bu yana hâlâ %11 yukarıdaydı.
1
9
16
Piyasadaki temel kaygı yalnızca teknoloji hisselerindeki düşüş değildi. Yatırımcılar, yapay zekâ altyapısına ayrılan devasa bütçelerin büyük teknoloji şirketlerine ne zaman ve ne ölçüde kâr sağlayacağını sorguluyordu. Başka bir deyişle, yapay zekâya talep olduğu açık; asıl soru, bu talebi karşılamanın maliyetinin getirisiyle ne zaman dengeleneceği.
1
9
12
Düşüşü doğru kıyaslamak
Nasdaq-100, 6 Ekim’deki zirvesinden ekim ayının sonuna gelindiğinde zaten %9’dan fazla gerilemişti.
10 30 Ekim’de Nasdaq-100’ün %3,5 düştüğünü bildiren kaynaklar da var. Aynı gün daha geniş kapsamlı Nasdaq Composite için bildirilen düşüş %2,9’du. Bunlar farklı endeksleri ölçtüğü için oranlar birbiriyle çelişmiyor.
3
4
Aylık değişim de ayrı bir ölçü. Reuters, Nasdaq Composite’in ekim ayını %5,3 kayıpla tamamladığını bildirdi; bu oran, Nasdaq-100’ün 6 Ekim zirvesinden yaşadığı düşüşle aynı şey değil.
49 Benzer şekilde, satış dalgasında Nasdaq’ta işlem gören hisselerin toplam piyasa değerinden silindiği bildirilen 2,85 trilyon dolar, endeksin yüzde olarak aylık getirisi değil.
3
Yapay zekâ yatırımlarında büyüme ve maliyet dengesi
Alphabet’in sonuçları yatırımcıların önündeki ikilemi gösteriyor. Google Cloud’un geliri yıllık bazda iki kattan fazla artarak yaklaşık 30,7 milyar dolara, bulut faaliyet kârı ise 11,12 milyar dolara çıktı. Öte yandan şirket, çeyrekte 51,36 milyar dolar sermaye harcaması yaptı; 2026 için 195 milyar ila 205 milyar dolar aralığındaki harcama tahminini korurken 2027’de belirgin bir artış sinyali verdi.
31
32
Bu tablo iki şeyi aynı anda anlatıyor: Yapay zekâ talebi hızla büyüyen iş kollarını destekleyebiliyor; ancak bu hizmetleri sunmak için gereken altyapı, şirketlerin önüne giderek büyüyen bir fatura çıkarıyor. Yatırımcılar bu nedenle yalnızca talebe değil, büyümenin ileride yeterli getiri ve nakit akışı sağlayıp sağlamayacağına da bakıyor.
1
12
31
Alphabet’in bilanço açıklamasından sonra yaşadığı sert düşüşün, yaklaşık 500 milyar dolarlık piyasa değeri kaybıyla anılması da bu baskının bir parçasıydı. Dönemin piyasa yorumlarında, yapay zekâ destekli aramanın şirketin reklam modelini zorlayabileceği endişesi öne çıktı. Bu, yatırımcıların dile getirdiği bir kaygıydı; yapay zekâlı aramanın reklam gelirlerini şimdiden düşürdüğünün kanıtı değildi.
5
6
Baskı yalnızca Alphabet’le sınırlı kalmadı. Zayıf satış beklentisi açıklamasının ardından Intel hisseleri 30 Ekim’de yaklaşık %29 değer kaybetti ve yarı iletken hisselerindeki satışlara katkıda bulundu.
4
47 Mevcut haberler, Meta, Microsoft veya Amazon sonuçlarının 2 Kasım’daki Nasdaq-100 düşüşüne ayrı ayrı ne ölçüde etki ettiğini ortaya koymuyor; bu nedenle söz konusu şirketlerin bilançolarını tek ve doğrulanmış bir neden gibi sunmak doğru olmaz.
Teknoloji hisselerinden çıkış ve finansman ihtiyacı
2 Kasım’da teknoloji hisseleri seansın erken saatlerindeki kazanımlarını geri verdi; yatırımcılar teknoloji dışındaki alanlara yöneldi. Nasdaq Composite ve S&P 500 günü düşüşle tamamlarken Dow yaklaşık %0,4 yükseldi. Nasdaq-100 ise %1,4 geriledi.
17
18
Yatırımcıların izlediği bir başka başlık, yapay zekâ yatırımlarının nasıl finanse edileceğiydi. Oracle, yapay zekâ altyapısını büyütmeye kaynak sağlamak için 10 milyar dolarlık adi hisse senedi ve 10 milyar dolarlık tahvil satmayı planladığını açıkladı. Bu plan, altyapı yatırımlarının finansman ihtiyacını görünür kıldı; ancak tek başına teknoloji sektöründeki toplam borçlanmanın boyutunu göstermiyor.
17
25
Bu görünümü ne değiştirebilir?
Satış dalgası, tüm yatırımcıların teknoloji hisselerini cazibesiz bulduğu anlamına gelmiyor. Deutsche Bank, daha önce teknoloji sektörüne ilişkin temkinli tutumunu geri alarak hisselerde portföy ağırlığının artırılmasını önerdi; sert düşüşün alım fırsatı yaratabileceğini savundu.
23
Önümüzdeki dönemde belirleyici soru, yapay zekâdan beklenen gelir ve kâr artışının harcamalara yetişip yetişemeyeceği olacak. Alphabet’in bulut büyümesi talebin güçlü olduğuna işaret ediyor; yükselen sermaye harcamalarıysa yatırımcıların nakit üretimini ve yeni altyapının getirisini neden yakından izlediğini gösteriyor. Yapay zekânın sunduğu fırsat ile onu hayata geçirmenin maliyeti arasındaki bu fark, düzeltmenin ardındaki en belirgin kaygıydı.
1
9
31
32