Vietnam’ın 2026–2030 dönemi için hazırladığı devlet sermayesini yeniden yapılandırma planı, stratejik şirketlerden genel bir geri çekilme anlamına gelmiyor. 27 Ekim 2026’da imzalanan 2054/QD-TTg sayılı karar, 5 Ağustos tarihli şirket sınıflandırma çerçevesine tabi işletmeler için yeniden yapılandırma planını onayladı. Planın 21 devlete ait veya devlet sermayeli işletmeyi kapsadığı bildiriliyor.
20
22 En belirgin değişiklikler üç büyük bankanın devlet payıyla ilgili; bazı stratejik şirketlerde ise devletin tam sahipliği sürecek.
11
13
Üç büyük banka için yüzde 65 hedefi
Plana göre devletin BIDV ve Vietcombank’taki payı en az yüzde 65 düzeyinde tutulacak. VietinBank’ta ise devlet payının mevcut yüzde 64,46’dan yüzde 65’e çıkarılması hedefleniyor.
11 Bildirilen mevcut oranlar BIDV’de yüzde 76,73, Vietcombank’ta ise yaklaşık yüzde 74,8.
4
Bu tablo, ilk iki bankada devlet payının azalabileceğine işaret ediyor; ancak “en az yüzde 65” ifadesi, payların mutlaka tam yüzde 65’e indirileceği anlamına gelmiyor. Başka bir deyişle yüzde 65 bir alt sınır: devletin kontrolü sürerken pay oranında değişiklik yapılmasına alan bırakıyor.
3
4
5 Ağustos tarihli sınıflandırma çerçevesi, bankacılık, havacılık ve deniz taşımacılığı alanlarındaki şirketlerde devletin esas sermayenin en az yüzde 65’ine doğrudan sahip olmasını öngörüyor.
8
Stratejik şirketlerde tam sahiplik devam ediyor
Plan, bütün şirketlerde özelleştirme yapılacağı anlamına gelmiyor. Haberlere göre 2026–2030 döneminde 10 işletme ve banka yüzde 100 devlet mülkiyetinde kalacak.
21 Enerji alanındaki Vietnam Electricity (EVN) ve Vietnam Ulusal Petrol ve Gaz Grubu (PVN, PetroVietnam olarak da biliniyor) bu gruplar arasında gösteriliyor.
13
19
Dolayısıyla planın yaklaşımı iki yönlü: bazı şirketlerde devlet payı yeniden düzenlenebilirken, stratejik görülen başka işletmelerde tam mülkiyet ya da mevcut paylar korunuyor. Bu, açıklanan sahiplik tercihinin bir özeti; planın tek başına verimliliği artıracağını veya özel yatırımı yükselteceğini kanıtlamıyor.
19
Hedefler hemen işlem yapılacağı anlamına gelmiyor
Bankalar için açıklanan oranlar plan hedefleri; bunlar belirli bir hisse satışının ya da yeni hisse ihracının hemen yapılacağına dair duyuru değil. Uygulamada Maliye Bakanlığı ile Vietnam Merkez Bankası’nın rol alacağı, değişikliklerin zamanı ve biçiminin ise yetkili kurumlarca belirleneceği bildiriliyor.
3
Bu ayrım yatırımcılar açısından önemli. Devlet payı için belirlenen alt sınır, gelecekte sahiplik oranlarında değişiklik yapılmasına imkân tanıyabilir; ancak mevcut bilgiler belirli bir işlemin takvime alındığını veya tamamlandığını göstermiyor. İşletme bazında ayrıntılı bir takvim de aktarılan haberlerde yer almıyor.
3
Planın genel mesajı
Vietnam’ın yaklaşımı, seçilmiş şirketlerde devlet payını yeniden düzenlerken stratejik alanlarda kontrolü korumak. Bankalarda BIDV ve Vietcombank’ın devlet payı yüzde 65 veya üzerinde kalacak, VietinBank’ta ise yüzde 65 hedeflenecek; bazı şirketler de tamamen devlete ait olmaya devam edecek.
11
13
21 Seçilmiş işletmelerde özel sektörün daha fazla yer alması ve kamu şirketlerinin verimliliğinin artırılması politika hedefleri arasında. Ancak bunlar, planın şimdiden gerçekleşmiş sonuçları değil.
19