Kuzey Kore’nin Rusya’ya desteği asker ve mühimmatın ötesine geçiyor

Ukrayna askerî istihbaratı, Kuzey Kore’nin Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına verdiği desteğin yalnızca mühimmat ve cephede kullanılacak insan gücüyle sınırlı kalmadığını söylüyor. Kiev’in son değerlendirmesine göre Rusya’daki yeni Kuzey Koreli birlik yaklaşık 8.500 kişiden oluşuyor. Bu grubun içinde 400 deneyimli İHA operatörü ile yaklaşık 1.000 mühendis ve mayın temizleme uzmanı yer alıyor.

Ukrayna’ya göre personelin büyük bölümü Rus mevzilerinin cephe gerisindeki destek görevlerini üstlenecek. Bu durum, Rus birliklerinin bir kısmını başka bölgelerdeki muharebelere ayırabilir. İHA operatörlerinin ise Ukrayna içindeki hedeflere yönelik keşif ve saldırı görevlerinde kullanılması bekleniyor.

Bu rakamlar Ukrayna istihbaratının iddialarıdır; kamuya açık ve bağımsız kaynaklar tarafından bütünüyle doğrulanmış bulgular değildir. Kuzey Kore’nin yeni ve büyük çaplı bir askerî konuşlandırmayı reddetmesi de ortaklığın gerçek ölçeği ve geleceği konusunda belirsizlik yaratıyor.

8.500 personelin görev dağılımı ne olabilir?

Ukrayna askerî istihbaratının başkan yardımcısı Tümgeneral Vadym Skibitskyi’ye göre yeni Kuzey Koreli personelin çoğu Rusya’nın Kursk bölgesinde konuşlanıyor. Bildirilen birlik içinde şunlar bulunuyor:

• Yaklaşık 400 İHA operatörü: Operatörlerin önemli bölümünün operasyonel deneyime sahip olduğu belirtiliyor.
• Yaklaşık 1.000 mühendis ve mayın temizleme uzmanı: Bu personelin Rus mevzilerinin, ikmal hatlarının ve lojistik faaliyetlerin desteklenmesinde görev alması bekleniyor.
• Cephe gerisi personeli: Birliğin büyük bölümünün Ukrayna topraklarında doğrudan savaşmak yerine Rusya’nın arka bölgelerinde görev yapacağı değerlendiriliyor.

Kiev’in değerlendirmesine göre bunun etkisi hem taktik hem de dolaylı olacak. Kuzey Koreli askerler cephe gerisindeki görevleri üstlenirse, Rus birlikleri ön cephede kullanılmak üzere serbest kalabilir. İHA birimi ise savaşın günlük keşif ve hedefleme döngüsüne yeni bir kapasite ekleyebilir.

Skibitskyi, 2024’ün sonlarında başlayan ilk konuşlandırmadan bu yana yaklaşık 25.000 Kuzey Koreli personelin Rusya’ya gönderildiğini veya Rusya’da rotasyona tabi tutulduğunu da söyledi. Ona göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, eylül ayında planlanan görüşmede Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’dan 50.000’e kadar ilave asker isteyebilir.

Ancak bu olası talep, doğrulanmış bir gelecek konuşlandırması anlamına gelmiyor. Kim Jong Un’un kız kardeşi Kim Yo Jong, daha büyük bir asker sevkiyatı senaryosunu “asılsız ve kendi kendine üretilmiş bir senaryo” olarak nitelendirdi.

İHA operatörleri neden yeni bir endişe yaratıyor?

Yüzlerce Kuzey Koreli İHA operatörünün Rusya’ya gönderildiği iddiası, Pyongyang’ın rolünün yalnızca asker veya topçu mühimmatı sağlamaktan daha uzmanlaşmış bir niteliğe bürünebileceğine işaret ediyor. Ukrayna, bu birimin insansız hava araçlarını hem gözetleme hem de Ukrayna içindeki hedeflere saldırı amacıyla kullanabileceğini söylüyor.

Mevcut bilgiler kaç İHA gönderildiğini, hangi modellerin kullanıldığını veya birimin hâlihazırda saldırı düzenleyip düzenlemediğini ortaya koymuyor. Kamuoyuna açıklanan değerlendirme, personelin Rus kuvvetlerine entegre edilmesi hâlinde hangi görevleri yerine getirebileceğine ilişkin.

Balistik füzeler ve Rusya’daki ayrı füze konuşlandırması

Ukrayna ayrıca Kuzey Kore’nin Rusya’ya KN-23 ve KN-24 balistik füzeleri sağladığını bildirdi. Ukrayna istihbaratına göre Rusya daha önce bu füzelerden yaklaşık 150’sini teslim aldı ve 120 füze daha gönderilmesi planlandı. Rusya’nın batısına konuşlandırılan bir Kuzey Kore füze birimi, zaman içinde altı fırlatıcıdan 120’ye kadar füze kullanabilecek.

Reuters, 40 yeni KN-23 ve KN-24 füzesinin personelle birlikte Rusya’ya gönderildiğini aktardı. Birliğin nihai yapısı ile toplam füze sayısının üst düzey görüşmelerde kesinleştirilmesi bekleniyordu.

Bu iddialar, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarında kullanılabilecek devamlı bir füze tedarik kanalına işaret ettiği için önem taşıyor. Ukrayna Hava Kuvvetleri, 29-30 Temmuz saldırıları sırasında KN-23 füzelerinin kullanıldığını bildirdi. Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Rusya’nın Kuzey Kore yapımı bir füze kullandığını söyledi.

Ukrayna’nın Dnipropetrovsk bölgesindeki Radushne’ye 30 Temmuz’da düzenlendiğini bildirdiği balistik füze saldırısında bir konut yıkıldı ve dört çocuk dâhil aynı aileden altı kişi hayatını kaybetti. Skibitskyi’nin bu saldırıda iki füzenin kullanıldığı yönündeki daha spesifik atfı ise bağımsız biçimde kesinleşmiş bir bulgu değil, Ukrayna istihbaratının değerlendirmesi olarak kalıyor.

Ukrayna, yeni Kuzey Kore füzelerinin menzilinin 800 kilometreye kadar çıkabildiğini, ancak isabet oranlarının düşük olduğunu belirtiyor. Bazı füzelerin hedeflerinden 15-19 kilometre uzağa düştüğü bildirildi. Kiev’e göre Ukrayna’da gerçek muharebe koşullarında kullanılan bu füzeler, Pyongyang’ın hedefleme ve harp başlığı performansını geliştirmesine yardımcı olabilir.

Kuzey Kore Rusya’dan ne alıyor olabilir?

Bildirilen ilişki, personel ve silahların tek yönlü aktarımından ibaret görünmüyor. Skibitskyi, Kuzey Kore’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemini talep ettiğini ve bir Pantsir-S1 hava savunma lançerini hâlihazırda aldığını söyledi.

Bu iddia doğruysa Pyongyang, Rus askerî teçhizatına ve savaş deneyimine erişim kazanırken Moskova da ilave personel, İHA ve balistik füze desteği elde ediyor. Ancak teknoloji transferlerinin kapsamı ve zamanlaması kamuya açık kaynaklarla bağımsız biçimde bütünüyle doğrulanmış değil. Bu nedenle söz konusu bilgiler istihbarat iddiaları olarak değerlendirilmelidir.

NATO müttefikleri neden endişeli?

Endişe, yalnızca Rusya’daki Kuzey Koreli askerlerin sayısından kaynaklanmıyor. Bildirilen iş birliği, Rusya’nın insan gücü açığını telafi etmesine ve füze tedarikini sürdürmesine yardımcı olabilir. Buna karşılık Kuzey Koreli personel, modern İHA’lar, hedefleme sistemleri ve hava savunma araçları hakkında sahada deneyim kazanabilir.

NATO ve Hint-Pasifik’teki ortakları açısından asıl kaygı, bu karşılıklı kazanım döngüsü. Kuzey Kore Rus teknolojisi ve pratik savaş deneyimi elde ederken Rusya da Ukrayna’daki savaş için personel, İHA kapasitesi ve balistik füze alabilir. İş birliğinin tam ölçeği kamuya açık biçimde doğrulanması zor olsa da gelişmeler, Avrupa ve Kore Yarımadası’ndaki güvenlik ortamlarını birbirine daha fazla bağlıyor.

ABD-Güney Kore tatbikatlarının konuya etkisi

Gelişmeler, ABD ile Güney Kore’nin yıllık Ulchi Freedom Shield tatbikatını kısalttığı dönemde yaşanıyor. Normalde 10 gün sürmesi planlanan tatbikat, Başkan Donald Trump’ın azaltma çağrısının ardından Washington’ın talebiyle beş güne indirildi. Trump kararında Kim Jong Un’la ilişkisine atıfta bulundu.

Kim Yo Jong, tatbikatların kısaltılmasının Kuzey Kore’nin Washington’a yönelik düşmanca tutumunu değiştirmediğini söyledi. Ayrıca Kim Jong Un’un Trump’la yakın zamanda iletişim kurup kurmadığını “tamamen bilmediğini” belirtti. Bu açıklama, Trump’ın iki liderin iletişim hâlinde olduğu yönündeki iddiasıyla çelişiyor; ancak tek başına herhangi bir iletişimin gerçekleşmediğini kanıtlamıyor.

Bilinenler ve belirsiz kalanlar

Mevcut haber akışının desteklediği en güçlü sonuç, Ukrayna’nın Kuzey Kore’nin Rusya’daki rolünü daha uzmanlaşmış bir destek modeline dönüştüğü şeklinde değerlendirmesi. Bildirilen yardım unsurları şunları kapsıyor:

• Cephe gerisi görevleri için personel;
• Keşif ve saldırı görevlerinde kullanılabilecek İHA operatörleri;
• Mühendisler ve mayın temizleme uzmanları;
• KN-23 ve KN-24 balistik füzeleri;
• Rusya’nın batısında kurulabilecek bir Kuzey Kore füze birimi; ve
• Pyongyang’a yapıldığı öne sürülen Rus hava savunma sistemi transferleri.

Bununla birlikte temel rakamlar ve sorumluluk atıfları tartışmalı. 8.500 kişilik mevcut birlik, toplam 25.000 personel, 50.000 ilave asker talebi ihtimali, teslim edilen füze sayısı, 30 Temmuz saldırısında hangi füzelerin kullanıldığı ve Rus teknolojisinin Kuzey Kore’ye aktarımıyla ilgili tüm ayrıntılar bağımsız olarak kesinleşmiş değil. Bu bilgiler, bazı durumlarda başka haber kuruluşlarının aktarımlarıyla desteklenen Ukrayna istihbarat değerlendirmeleri ve Kuzey Kore’nin bunlara yönelik itirazları olarak sunulmalı; kesinleşmiş gerçekler gibi aktarılmamalı.