Güney Kore’nin ABD’ye 100 Milyar Doları Aşabilecek Enerji Planı: Teksas’ta Yapay Zekâ Santrali ve Sekiz Reaktör

Güney Kore’nin ABD’de yapay zekâ veri merkezlerinin artan elektrik ihtiyacına yönelik, 100 milyar doları aşabilecek bir enerji yatırım paketi üzerinde çalıştığı bildiriliyor. Ancak manşetlerdeki rakamlar, kesinleşmiş inşaat taahhütleri olarak görülmemeli: Teksas’taki gaz projesi daha somut bir ilk adım adayıyken, sekiz reaktörlük nükleer plan üst düzey müzakerelerin konusu olmaya devam ediyor. 117

Pakette neler var?

Encinal, Teksas’ta 22,3 milyar dolarlık gaz santrali

En somut proje, Teksas’ın Encinal kentinde kurulması öngörülen yaklaşık 22,3 milyar dolarlık, 6,3 gigavat (GW) kapasiteli doğalgaz yakıtlı elektrik santrali. Tesisin, yakın çevredeki yapay zekâ veri merkezlerinin elektrik talebini karşılaması ve ikili ticaret düzenlemesi kapsamındaki ilk Güney Kore yatırımı olması hedefleniyor. 1719

Kore basınında yer alan bilgilere göre proje iki aşamada geliştirilebilir: Önce 1,4 GW gaz türbini kapasitesi, ardından 4,9 GW kombine çevrim kapasitesi kurulması planlanıyor. Bu yaklaşım, tüm tesis tamamlanmadan önce gerçek elektrik talebinin ve projenin ekonomik uygulanabilirliğinin değerlendirilmesine imkân verebilir. 21

Bununla birlikte, bu proje için de temkinli olmak gerekiyor. Açıklanan yatırım miktarı ve koşullar, yetkililere ya da siyasi kaynaklara dayandırılan medya haberlerinden geliyor; Güney Kore Sanayi Bakanlığı görüşmelerin henüz sonuçlanmadığını belirtti. 1725

ABD’de en fazla sekiz büyük nükleer reaktör

Daha büyük ancak ayrıntıları daha belirsiz unsur, ABD’de en fazla sekiz büyük nükleer reaktör inşa edilmesine dönük program. Basın haberlerinde nükleer bölümün maliyeti yaklaşık 120 milyar dolar olarak veriliyor. Bu ölçek gerçekleşirse, nükleer ve gaz projelerinin toplamı 100 milyar doların epey üzerine çıkar. 14

Asıl sanayi ve teknoloji tartışması, hangi reaktör tasarımının kullanılacağı etrafında dönüyor. Müzakerelerde Westinghouse’un AP1000 modeli ile Kore Elektrik Enerjisi Kurumu’nun (KEPCO) APR1400 modeli yer alıyor. Bazı Kore haberlerinde en az iki APR1400 ünitesinin değerlendirildiği, diğer ünitelerde ise Westinghouse teknolojisinin Kore ekipmanı ve inşaat katkısıyla birleştirilebileceği aktarılıyor. Ancak reaktör tasarımı, yatırım yöntemi ve toplam ölçek üzerinde uzlaşı sağlanmış değil. 3615

Güney Kore’nin Westinghouse’ta hisse alması da gündeme geldi. Fakat olası hissenin büyüklüğü ve buna bağlı oy hakları henüz müzakere aşamasında. 413

Kesin olan ne, belirsiz olan ne?

Burada kritik ayrım, mevcut ticaret ve yatırım çerçevesi ile bu çerçeve altında konuşulan tek tek enerji projeleri arasında.

ABD ve Güney Kore, Seul’ün 350 milyar dolarlık ABD yatırım taahhüdünü kapsayan bir mutabakat zaptını resmileştirdi. Bu geniş çerçeve, Güney Kore’den yapılan ithalata uygulanan ABD tarifelerinin düşürülmesiyle bağlantılı. Otomobil ve otomotiv parçalarında oran yüzde 25 yerine yüzde 15 olarak belirlendi. 293141

Enerji projeleri ise bu çerçeve içindeki muhtemel yatırımlar olarak haberleştiriliyor. Mevcut bilgiler; reaktörlerin kesin yerlerini, sahiplik yapısını, işletmecileri, finansman şartlarını, inşaat takvimini veya AP1000 ile APR1400 arasındaki net dağılımı ortaya koymuyor. 61526

Eylül ayı başındaki haberlerde, ek bir proje anlaşmasının ya da mutabakat zaptının 18 Eylül gibi erken bir tarihte gelebileceği öne sürüldü. Bu, yerel basında yer alan bir hedef; tamamlanmış bir taahhüt değil. 35

Plan, 350 milyar dolarlık ticaret anlaşmasına nasıl uyuyor?

Güney Kore’nin 350 milyar dolarlık ABD taahhüdü, enerjiye ayrılmış tek ve sınırsız bir fon değil. Kabul edilen yapı şu şekilde:

• Stratejik ABD sektörlerine doğrudan yatırım için 200 milyar dolar,
• Gemi inşası alanındaki iş birliği için 150 milyar dolar,
• Güney Kore’nin döviz piyasası üzerindeki baskıyı sınırlamak amacıyla nakit yatırımlarda yıllık 20 milyar dolar tavanı. 293035

Dolayısıyla Teksas santrali ile nükleer projelerin, toplam pakete ek bir yükümlülük yaratmak yerine, esas olarak 200 milyar dolarlık stratejik yatırım bileşeninden karşılanması beklenir. Kore basını, sekiz reaktör önerisini bu 200 milyar dolarlık havuzun parçası olarak çerçeveliyor. 912

ABD’den 100 milyar dolarlık enerji ürünü satın alma taahhüdü ise enerji altyapısı finansmanından farklı bir konu. Bu taahhüt enerji alımlarını kapsarken, gaz santrali ve reaktör programı sermaye yatırımı niteliğinde projeler. 3242

Müzakereler neden zor ilerliyor?

Bu projeler; ticaret politikası, sanayi stratejisi ve ittifak siyasetinin kesişiminde bulunuyor. Washington yatırım taahhüdünün hızla hayata geçmesini isterken, Seul finansmanın temposuna, ticari uygulanabilirliğe, risk paylaşımına ve Koreli şirketlerin kayda değer rol almasına odaklanıyor. Reuters, gümrük vergisi baskısının Seul’ün potansiyel ABD projelerini inceleme çabasını artırdığını bildirdi. 238

Reaktör karması Güney Kore açısından özellikle önemli; çünkü Kore nükleer teknolojisi ve tedarikçilerinin projelerde anlamlı bir pay alıp almayacağını bu tercih belirleyecek. AP1000 ve APR1400 arasındaki anlaşmazlık, sekiz reaktör başlığının henüz kesin bir inşaat programı anlamına gelmediğini gösteriyor. 67

Güney Kore, daha geniş yatırım paketini mümkün kılmak için Haziran 2026’da 200 milyar dolarlık doğrudan yatırım bölümünün koşullarını düzenleyen bir başkanlık kararnamesi çıkardı. Buna rağmen, proje bazındaki uygulama ticari düzenlemelere ve ABD’deki ilgili onay süreçlerine bağlı. 30

Eldeki haberler, ABD-Güney Kore arasındaki yakın dönemdeki herhangi bir askerî gerilimin enerji paketinin şartlarını veya takvimini doğrudan değiştirdiği sonucuna varmak için yeterli kanıt sunmuyor. Bu tür gerilimler genel siyasi ortamı etkileyebilir; ancak doğrudan nedensellik iddia etmek spekülatif olur.

Sonuç: İlk görünür adım gaz santrali olabilir

Bildirilere göre Encinal gaz santrali, ABD-Güney Kore ticaret çerçevesi kapsamındaki ilk görünür enerji yatırımı olmaya en yakın proje. Önerilen sekiz reaktörlük program ise maliyet ve sanayi hedefleri bakımından çok daha büyük; fakat hâlâ nihai inşaat kararı değil, bir müzakere çerçevesi niteliğinde. 171

Bir sonraki belirleyici işaretler; anlaşmanın resmen duyurulup duyurulmayacağı, reaktör teknolojisi ile Koreli şirketlerin rolünün belgede açıkça tanımlanıp tanımlanmayacağı ve Seul’ün 200 milyar dolarlık stratejik yatırım payından bu projelere fiilen ne kadar kaynak bağlanacağı olacak.