Rusya’nın Genişleyen İHA Ağı Ölçek İçin Kuruluyor; NATO’yu da Teorik Olarak Menzile Alıyor

Ağ genelinde en az 59 ray tespit edildi. Bunların yaklaşık 20’sinin daha büyük ve yeni Geran modellerini taşıyabilecek uzunlukta olduğu değerlendiriliyor. Bildirilenlere göre 10 tesisin 7’si, Kiev’e yönelik son saldırılarla ilişkilendirildi. Bu da inşaat faaliyetlerinin yalnızca geleceğe dönük bir hazırlık olmadığını, Rusya’nın mevcut operasyonel kampanyasıyla bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Rusya’nın Oryol bölgesindeki Tsimbulova tesisi, bu dönüşümün dikkat çekici örneklerinden biri. Buradaki iki rayın yaklaşık 85 metre uzunluğunda olduğu ve jet motorlu İHA’lar için uyarlandığı bildirildi.

Dağınık üsler Ukrayna için neden önemli?

Fırlatma noktalarının çoğalması, Rusya’ya saldırıları farklı bölgelerden planlama imkânı veriyor. Aynı zamanda Ukrayna’nın fırlatma altyapısını tespit edip vurmasını zorlaştırıyor. Ukrayna’ya daha yakın tesisler, uçuş mesafesini kısaltarak Rusya’nın daha büyük İHA dalgaları göndermesine ve hava savunmasını daha geniş, daha öngörülemez bir tehditle baş başa bırakmasına yardımcı olabilir.

Bu baskı, 16-17 Ağustos gecesindeki saldırıda görüldü. Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya’nın Kursk, Oryol ve Primorsko-Ahtarsk yönlerinin yanı sıra işgal altındaki Donetsk’ten 128 Shahed tipi, Gerbera ve Parodiya tipi şaşırtma İHA’sı fırlattığını açıkladı. Ukrayna güçleri 106 hedefi etkisiz hâle getirdiğini bildirirken 14 noktada isabet kaydedildi.

Buradaki “etkisiz hâle getirme” ifadesi, İHA’ların hava savunması veya elektronik harp sistemleriyle düşürülmesini ya da bastırılmasını kapsıyor. Bu nedenle sayı, her tehdidin hasara yol açmadan tamamen imha edildiği anlamına gelmiyor. Veriler hem Ukrayna hava savunmasının ulaştığı başarıyı hem de çok sayıda ve farklı türde İHA’nın kullanıldığı saldırılarda her aracı durdurmanın güçlüğünü ortaya koyuyor.

Sadece üsler değil, İHA’lar da değişiyor

Rusya, aynı tipteki İHA’lar için daha fazla fırlatma noktası kurmakla yetinmiyor. Haberler, daha hızlı jet motorlu Geran-4 ve Geran-5 modellerine geçiş yapıldığını gösteriyor. Bu modellerin, önlenmelerini zorlaştırması amaçlanıyor. Institute for the Study of War’ın aktardığı Ukrayna istihbarat değerlendirmesine göre Rusya, üretimini bu yeni varyantlara doğru yeniden yönlendiriyor.

Diğer haberlerde jet motorlu BM-35’in saatte 350 kilometreden daha yüksek hıza ve 200 kilometreden fazla menzile sahip olduğu öne sürüldü. Bu rakamlar Rusya’nın iddiaları ve Ukrayna kaynaklı değerlendirmelere dayanıyor; bağımsız biçimde doğrulanmış teknik özellikler olarak görülmemeli.

Bununla birlikte genel eğilim tutarlı: Rusya, İHA’larının hızını artırarak Ukrayna’nın önleme uçakları, helikopterleri, insansız sistemleri ve karadan konuşlu hava savunma unsurlarının işini zorlaştırıyor. Saldırı İHA’larının yanında şaşırtma araçlarının kullanılması da savunma kapasitesini tüketmenin başka bir yolu.

NATO’nun menzile girmesi ne anlama geliyor?

Yeni Geran varyantlarının, bazı üslerden fırlatıldığında Varşova ve diğer NATO noktalarına teorik olarak ulaşabilecek bir menzile sahip olduğu bildiriliyor. Araştırmanın önemi, Varşova’ya veya Baltık ülkelerine yönelik bir saldırının yakın olduğu değil; Rusya’nın daha geniş bir bölgesel saldırı seçeneğini destekleyebilecek altyapı kurması.

Bu ayrım önemli. Bir fırlatma üssü, İHA’nın bildirilen azami menzili ve hedefin konumu, potansiyeli gösterir; niyeti değil. Ancak bu gelişme NATO açısından yeni bir planlama sorunu yaratıyor. Fırlatma kapasitesi birden fazla noktaya dağıldıkça hava savunması, gözetleme, erken uyarı ve istihbarat paylaşımı daha kritik hâle geliyor.

Litvanya Savunma Bakanı’nın ayrı uyarıları da Baltık bölgesinde Ukrayna yapımı İHA’ların ve kritik altyapının kullanıldığı Rus provokasyonları veya sahte bayrak saldırıları ihtimaline dikkat çekti. Bu uyarılar ciddiye alınmalı; ancak Rusya’nın NATO’ya yakın zamanda saldırmaya hazırlandığına dair kanıt oluşturmuyor.

Stratejik sonuç

Araştırmadan çıkan en net sonuç, Rusya’nın İHA savaşını kurumsallaştırdığı. Yeni üslerin, onlarca fırlatma rayının, daha büyük jet motorlu tasarımların ve devam eden üretimin bir araya gelmesi, geçici ve doğaçlama saldırılardan ziyade sürdürülebilir bir kampanya modeline işaret ediyor.

Ukrayna açısından bu, izlenmesi gereken daha fazla fırlatma noktası ve durdurulması gereken daha büyük ya da hızlı İHA dalgaları anlamına geliyor. NATO açısından ise ittifakın doğu kanadında büyüyen bir konvansiyonel saldırı kapasitesi söz konusu.

Eldeki kanıtlar, Rusya’nın seçeneklerini genişletmesinin kaygı verici olduğunu destekliyor. Ancak yeni üsler, Moskova’nın NATO’ya saldırma yönünde yakın zamanda karar verdiğini kanıtlamıyor.