Yapay zekâ, mevcut işleri ortadan kaldırmadan önce bir mesleğe giriş yolunu değiştirebilir. Digitalent Group’un 2026 Dijital Yetenek Barometresi’ne ilişkin haberlere göre şirketlerin %51,7’si, geleneksel olarak işe yeni başlayanlara verilen operasyonel görevler otomatikleştikçe başlangıç düzeyindeki işe alım fırsatlarını azaltmayı bekliyor.
7
4 Bu, yeni mezunlar için yalnızca “İlk işi nerede bulacağım?” sorusu değil; “Bir sonraki işe hazırlanacak deneyimi nerede kazanacağım?” sorusu da demek.
%51,7 neyi ölçüyor, neyi ölçmüyor?
Digitalent Group’un Dijital Yetenek Gözlemevi tarafından hazırlanan çalışma, Madrid’de ISDI merkezinde düzenlenen Digital Talent Summit’te sunuldu.
8 Öne çıkan %51,7, daha az başlangıç düzeyi işe alım fırsatı öngören şirketlerin oranı. Açık pozisyonların şimdiden %51,7 düştüğünü ya da her şirketin yeni başlayan çalışan sayısını bu oranda azaltacağını söylemiyor.
7
Bulgulara ilişkin haberler, yakın dönemdeki değişimi öncelikle toplu işten çıkarmalar olarak değil, işe giriş fırsatlarının daralması olarak tanımlıyor.
9 Bir şirket mevcut ekibini korurken otomatikleştirilen işler için yeni bir başlangıç pozisyonu açmamayı tercih edebilir. İlk işini arayan biri açısından sonuç yine önemlidir: Mesleğe adım atabileceği kapı daralabilir.
Başlangıç işleri neden yalnızca başlangıç değildir?
Dünya Ekonomik Forumu’na (WEF) göre giriş düzeyindeki işler uzun zamandır eğitim ile istihdam arasında köprü görevi görüyor.
48 Tekrarlayan görevler, yeni çalışanların işin standartlarını öğrenmesi, geri bildirim alması ve zamanla kendi muhakemesini geliştirmesi için de bir alan sağlar. Yapay zekâ bu görevleri üstlenirse işverenlerin aynı öğrenme imkânını başka biçimde sunması gerekir.
Beklentiler de yükseliyor. WEF’in PwC araştırmasına dayandırdığı bulguya göre yapay zekâya en fazla maruz kalan başlangıç düzeyindeki pozisyonların, en az maruz kalanlara kıyasla liderlik gibi geçmişte daha kıdemli rollerle ilişkilendirilen becerileri isteme olasılığı yedi kat daha yüksek.
51 Bu, her ilk işin artık kıdemli çalışan deneyimi gerektirdiği anlamına gelmiyor. Ancak işverenlerin gelişmiş muhakeme beklerken onu geliştirecek fırsatları azaltması arasındaki gerilimi gösteriyor.
Daha geniş veriler ne söylüyor?
WEF, Revelio Labs verilerine dayanarak ABD’deki giriş düzeyi iş ilanlarının 18 ayda %35 azaldığını aktarıyor.
57 İş ilanı sayısı, çalışan sayısıyla aynı ölçü değil: Bu rakamı, başlangıç düzeyindeki çalışanların %35’inin işini kaybettiği şeklinde okumamak gerekiyor. Barometredeki %51,7 de farklı bir ölçü; şirketlerin işe alım fırsatlarına ilişkin beklentisini yansıtıyor.
7
Çözüm, otomasyonla birlikte başlangıç düzeyindeki işleri de yeniden tasarlamak. Yeni çalışanların gözetim altında gerçek işlere katılması, düzenli geri bildirim ve mentorluk alması, becerileri geliştikçe daha fazla sorumluluk üstlenmesi mümkün. WEF de işe erişimi, işlerin tasarımını ve yetenek yetiştirme süreçlerini üzerinde bilinçli biçimde çalışılması gereken alanlar arasında sayıyor.
58 Yapay zekâ bazı başlangıç görevlerini devralabilir; bunun, acemilikten uzmanlığa uzanan yolu da ortadan kaldırması gerekmiyor.