Yapay zekâ 2035’e kadar 11 milyon ABD’li çalışanı meslek değiştirmeye yöneltebilir

McKinsey, 2035’e kadar yaklaşık 11 milyon ABD’li çalışanın—mevcut çalışanların yaklaşık yüzde 7’sinin—başka mesleklere geçmek zorunda kalabileceğini tahmin ediyor. Öngörülen aralık, otomasyonun ne hızla benimseneceğine ve iş gücü talebini nasıl etkileyeceğine bağlı olarak 6 milyon ile 16 milyon arasında değişiyor. Bu, meslek değişikliklerine ilişkin bir tahmin; etkilenecek herkesin işini kaybedeceği ya da uzun süre işsiz kalacağı anlamına gelmiyor. 17

Meslek değiştirme temposu ne kadar artabilir?

McKinsey’nin temel tahmini, çalışmanın haberleştirilmesinde aktarılan tarihsel karşılaştırmaya göre meslekler arası geçişlerin daha hızlı yaşanabileceğine işaret ediyor: geçmişte yılda yaklaşık 215 bin çalışan meslek değiştiriyordu. Bloomberg’in aktardığına göre bu yıllık tempo kabaca üç katına çıkabilir. Bu karşılaştırma olası dönüşümün boyutunu gösteriyor; geçişlerin her yıl aynı hızda gerçekleşeceğini ya da tahminin kesin olduğunu değil. 1

Hangi işler ve çalışanlar daha fazla etkilenebilir?

McKinsey, istihdamdaki gerilemenin yoğunlaşabileceği alanlar arasında ofis ve idari destek, perakende ve satış ile taşımacılık ve lojistiği sayıyor. Raporun özetine göre, istihdam kaybı öngörülen alanların yüzde 70’inden fazlası ücret dağılımının en alt iki beşte birlik diliminde yer alabilir. Bu, dönüşümün çalışan gruplarını eşit etkilemeyebileceğine işaret ediyor: düşük ücretli işlerde çalışanlar azalan talep karşısında daha fazla etkilenebilir. Ancak bu alanlardaki bütün işlerin ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. 7

Yeni bir işe geçiş, yeniden eğitim ya da gelir kaybı anlamına gelebilir

Meslek değiştirmek, çalışanı açık bir pozisyona yerleştirmekten ibaret olmayabilir. Yeni işin gerektirdiği beceriler farklı olabilir; ayrıca yeni görev, mevcut gelir düzeyini korumayabilir. Raporu değerlendiren ikincil bir kaynak, öngörülen geçişlerin yalnızca yüzde 14’ünün yeniden eğitim ihtiyacının sınırlı olduğu ve gelir kaybı yaşanmayan, büyüyen bir mesleğe yöneldiğini aktarıyor. Başka bir deyişle, birçok çalışan için yeniden eğitim, gelirde düşüş ya da her ikisi birden geçiş sürecinin parçası olabilir. 28

Meslek değişikliği, net iş kaybıyla aynı şey değil

Tahmin, daralan mesleklerden ayrılması gerekebilecek çalışanlara odaklanıyor; yapay zekânın ortadan kaldıracağı işlerin basit bir sayımı olarak okunmamalı. Forbes’un çalışma hakkındaki aktarımına göre senaryoda 2035’e kadar yapay zekâ ve otomasyonla yaklaşık 36 milyon işin ortadan kalkması, buna karşılık yapay zekâ değer zincirinin ve ekonominin genelindeki büyümenin 40 milyondan fazla yeni iş yaratması öngörülüyor. Bunlar iş gücü piyasasındaki modellenmiş değişimleri anlatıyor; işini kaybedenlerin yeni pozisyonlara kolayca geçebileceğini garanti etmiyor. 19

Belirsizlik ve şirketlerden gelen güncel veriler ne söylüyor?

McKinsey’nin 6 milyon ile 16 milyon arasındaki tahmin aralığı, otomasyonun benimsenme hızına ve bunun iş gücü talebine etkisine dair belirsizliği yansıtıyor. McKinsey’nin ayrı anketi ise 2035 öngörüsünü doğrulayan bir ölçüm değil, yakın döneme ilişkin bir görünüm sunuyor: 2025’te katılımcıların yüzde 32’si yapay zekâ nedeniyle çalışan sayısını azaltmayı beklerken, bir yıl sonra yüzde 14’ü böyle bir azalma bildirdi. Katılımcıların üçte ikisi de aynı dönemde kurumlarının toplam istihdamında yapay zekâyla bağlantılı çok az değişiklik olduğunu ya da hiç değişiklik olmadığını söyledi. Anket, beklenen kısa vadeli etkiler ile gözlenen sonuçların farklılaşabildiğini gösteriyor; önümüzdeki on yılda işlerin nasıl değişeceğini ise tek başına açıklamıyor. 27

Asıl mesele, yeni işlere geçiş yollarını kurmak

Çalışmanın odağında beceriler ve gelecekteki işlere geçiş yolları var. Buradaki kaynaklar belirli bir kamu programının ya da finansman taahhüdünün açıklandığını göstermiyor. Yeniden eğitim veya gelir desteği, olası yanıtlar olarak gündeme gelebilir; ancak bunları McKinsey’nin tahminiyle birlikte duyurulmuş önlemler gibi sunmamak gerekiyor. 7

En net sonuç şu: McKinsey, özellikle düşük ücretli çalışanlar ve bazı büyük meslek grupları için önemli bir meslekler arası geçiş öngörüyor. Bu dönüşümün boyutu ve ne zaman gerçekleşeceği belirsizliğini koruyor. Temel soru, çalışanların aşırı yeniden eğitim yükü ya da gelir kaybı yaşamadan büyüyen mesleklere geçip geçemeyeceği.