Ukrayna'nın 23 Mayıs Derin Darbe İHA Saldırıları: Perm'deki Kimya Tesisinden Novorossiysk'teki Petrol Terminaline

Novorossiysk Petrol Terminali'nde Yangın ve Yaralılar

Rusya'nın güneyindeki liman kenti Novorossiysk'te, yerel yetkililer İHA enkazının Şeşharis aktarma merkezine bağlı bir petrol terminalinde yangına yol açtığını bildirdi. Birkaç teknik ve idari binada yangın çıktı ve enkaz yakındaki petrol depolama tesislerine de düştü. Yetkililer, olayda iki kişinin yaralandığını açıkladı.

Şeşharis terminali, Rusya'nın devlet kontrolündeki boru hattı şirketi Transneft tarafından işletilen ana hatların ihracat uç noktası olan büyük bir petrol ihracat tesisidir.

Terminale neyin çarptığı konusunda farklı açıklamalar var:

• Rus yetkililer, hasarın düşürülen İHA'ların enkazından kaynaklandığını savundu.
• Ukraynalı askeri yetkililer ise güçlerinin petrol terminaline doğrudan isabet ettirdiğini doğruladı ve bunu Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırıların bir parçası olarak nitelendirdi.

Çelişen bu açıklamalara rağmen her iki taraf da saldırı sırasında tesiste yangın çıktığını kabul ediyor.

Perm Krayı'ndaki Metafrax Kimya Tesisi'ne İHA Saldırısı

Bildirilen ikinci hedef ise Perm Krayı'ndaki Gubaha kasabasında bulunan büyük bir sanayi kompleksi olan Metafrax Kimya tesisiydi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna Güvenlik Servisi'ne ait İHA'ların, Ukrayna sınırından yaklaşık 1.700 km uzaklıkta bulunan ve "Rusya'nın önemli askeri işletmelerinden biri" olarak tanımladığı tesisi vurduğunu söyledi. Tesisi Metafrax olarak tanımlayan Zelenskiy, saldırının ardından tesisin üretim sürecinin durdurulduğunu belirtti.

Metafrax, ürünleri patlayıcı maddeler ve diğer askeri amaçlı üretimlerde kullanılan malzemeler de dahil olmak üzere Rus endüstrisinin birçok sektörüne girdi sağlayan büyük bir kimyasal üreticisidir.

Rusya'nın bölgesel yetkilileri, bölgedeki bir sanayi tesisinin İHA'lar tarafından hedef alındığını kabul etti ancak tam olarak hangi tesis olduğunu doğrulamadı veya ayrıntılı bir hasar değerlendirmesi yapmadı. İlk raporlar can kaybı olmadığını ve bazı İHA'ların hedeflerine ulaşmadan düşürüldüğünü gösteriyor.

Sınırlı bağımsız doğrulama nedeniyle, Metafrax'taki fiziksel hasarın boyutu Novorossiysk'ten gelen daha net raporlara kıyasla belirsizliğini koruyor.

Bu Hedefler Neden Önemli?

Her iki bölgenin de stratejik önemi büyük.

• Novorossiysk, Rusya'nın en önemli Karadeniz petrol ihracat merkezlerinden biridir ve küresel piyasalara ham petrol ve petrol ürünleri sevk eden boru hattı ağlarının son noktasıdır.
• Metafrax Kimya, Rusya'nın patlayıcılar ve silah sistemlerinde kullanılan bileşenler dahil olmak üzere askeri üretime girdi sağlayan geniş kimya ve sanayi tabanının bir parçasıdır.

Bu tesislere Ukrayna sınırlarından bu kadar uzakta saldırı düzenlenebilmesi, Kiev'in Rusya içlerine yönelik artan uzun menzilli İHA kabiliyetini de gözler önüne seriyor.

Enerji ve Sanayi Altyapısına Yönelik Daha Geniş Bir Kampanyanın Parçası

23 Mayıs saldırıları, Ukrayna'nın 2022'deki tam ölçekli işgalin başlangıcından bu yana Rusya içindeki petrol rafinerilerini, ihracat terminallerini ve çift kullanımlı sanayi tesislerini hedef alan daha geniş stratejisinin bir parçasıdır.

Reuters'in hesaplamalarına dayanan son raporlar, Ukrayna İHA saldırılarının Ocak ve Mayıs 2026 arasında yaklaşık 700.000 varillik günlük rafinaj kapasitesini devre dışı bıraktığını gösteriyor.

Ayrı raporlar, son haftalardaki saldırıların Rusya'nın merkezindeki büyük rafinerileri üretimi durdurmaya veya önemli ölçüde azaltmaya zorladığını ve yıllık toplam kapasitesi 83 milyon tonu aşan (Rusya'nın toplam rafinaj kapasitesinin yaklaşık dörtte biri) tesisleri etkilediğini belirtiyor.

Petrol ve gaz gelirleri Rusya'nın federal bütçesinin önemli bir kısmını oluşturduğundan, bu saldırılar Kiev'in şu amaçlara yönelik bir çabası olarak görülüyor:

• Rus ordusunun yakıt tedarikini aksatmak,
• savaşı finanse etmeye yardımcı olan ihracat gelirlerini azaltmak,
• ve Rusya'nın askeri-sanayi tedarik zincirlerini zorlamak.

Belirsizlikler Neler?

23 Mayıs saldırılarının ana hatları iyi belgelenmiş olsa da, bazı detaylar belirsizliğini koruyor.

• Metafrax tesisindeki tam hasar seviyesi bağımsız olarak doğrulanamadı.
• Rus ve Ukraynalı yetkililer, Novorossiysk terminalinin doğrudan mı vurulduğu yoksa düşürülen İHA enkazı tarafından mı hasar gördüğü konusunda anlaşmazlık yaşamaya devam ediyor.

Bu belirsizliklere rağmen, saldırılar tutarlı bir eğilimi gösteriyor: Ukrayna, Rusya'nın yüzlerce hatta binlerce kilometre içindeki stratejik açıdan önemli altyapıya karşı derin darbeler gerçekleştirme kabiliyetini giderek artırıyor.