30 Ekim’de açıklanan öncü veriler, Avrupa’nın dört büyük ekonomisinde enflasyonun aynı yönde ilerlemediğini gösterdi. Yıllık oran İtalya ve Fransa’da yükselirken İspanya’da değişmedi, Almanya’da geriledi. Ekimde en yüksek oran İtalya’da, en düşük oran Almanya’daydı.
13
18
23
Ekim enflasyon oranları
| Ülke |
Ekim yıllık enflasyonu |
Eylül yıllık enflasyonu |
Değişim |
| İtalya |
%5,4 |
%4,2 |
+1,2 puan 13 |
| Fransa |
%3,4 |
%3,1 |
+0,3 puan 16 |
| İspanya |
%4,9 |
%4,9 |
Değişmedi 19 |
| Almanya |
%2,8 |
%3,3 |
−0,5 puan 18 |
Tablodaki değişimler, fiyatların geçen yılın aynı ayına göre artış hızını gösteriyor; aylık fiyat değişimini değil. Dolayısıyla yıllık oranın sabit kalması, fiyatların hiç artmadığı anlamına gelmiyor: İspanya’da fiyatların eylül ayına göre %0,6 yükseldiği bildirildi.
20 Dört ülke için karşılaştırılabilir aylık veriler sunulmadığından, tabloda bu tür bir kıyas yapmak mümkün değil.
İtalya’da enerji ve ulaşım maliyetleri öne çıktı
İtalya’nın yıllık enflasyonu eylüldeki %4,2’den ekimde %5,4’e yükseldi. İstatistik kurumu Istat, artışta enerji, gıda ve ulaşım fiyatlarının etkili olduğunu bildirdi.
13 Bu oran, karşılaştırmadaki dört ülkenin ekim verileri arasında en yükseği oldu.
23
Almanya’da ise yıllık enflasyon %3,3’ten %2,8’e indi. Hükümetin geçici yakıt vergisi indirimini yeniden yürürlüğe koyması, düşüşü açıklayan etkenlerden biri olarak gösterildi. Oran ayrıca Bloomberg anketindeki %3,1’lik medyan beklentinin altında kaldı.
18 Ancak geçici bir vergi indiriminin manşet enflasyonu aşağı çekmesi, fiyat baskılarının ekonominin geneline yayıldığını veya kalıcı biçimde hafiflediğini tek başına göstermez.
Fransa’da yıllık enflasyon %3,1’den %3,4’e yükselirken İspanya’da %4,9 seviyesinde kaldı.
16
19 Eldeki veriler bu ülkelerdeki manşet oranları ve yönü ortaya koyuyor; fakat dördü için de aynı kapsamda aylık değişim, enerji enflasyonu ve çekirdek enflasyon karşılaştırması sunmuyor.
Ulusal veriler ile Eurostat ölçümünü karıştırmamak gerek
Ülkelerin öncü ulusal verileri, enflasyonun kendi geçmişlerine kıyasla nasıl değiştiğini görmek için yararlı. Ancak bunları, AB ülkeleri arasında karşılaştırma amacıyla kullanılan uyumlaştırılmış tüketici fiyatları endeksiyle (HICP) aynı seriymiş gibi değerlendirmemek gerekiyor.
Eurostat’ın eylül verilerinde avro bölgesi HICP enflasyonu ağustostaki %3,2’den %3,8’e çıkmıştı. Aynı ay için HICP oranları İspanya’da %5,0, Almanya’da %3,3 olarak açıklanmıştı.
17 Bu rakamlar ekim ayına ait ulusal oranlarla doğrudan eşdeğer değil. Dört ülkenin öncü ulusal verileri de tek başına ekim ayı için uyumlaştırılmış bir avro bölgesi toplamı oluşturmuyor.
Enerji maliyetleri ve faiz tartışması
İtalya’daki yükseliş ile Almanya’daki düşüş, enerji maliyetlerinin ve ulusal politikaların enflasyon göstergelerini farklı etkileyebileceğini ortaya koyuyor. Istat, İtalya’daki artışta enerji, gıda ve ulaşım fiyatlarını öne çıkarırken, Almanya’da geçici yakıt vergisi indirimi düşüşe eşlik etti.
13
18
Enerji maliyetleri, kış öncesi gaz depoları konusunda İtalya ile Almanya arasında yaşanan tartışmanın da merkezindeydi. İtalyan bir yetkili, Almanya’nın gaz alımlarını geciktirmesinin fiyat sıçramasına katkıda bulunduğunu öne sürdü; Berlin ise suçlamayı “asılsız” diye niteledi.
40
41 Bu, taraflar arasında ihtilaflı bir siyasi iddia; dört ülkenin enflasyon verilerindeki farkın kanıtlanmış açıklaması değil.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), 29 Ekim’de faizleri sabit tuttu. Banka, yükselen enerji maliyetlerinin enflasyon risklerini artırdığı uyarısında bulunurken aralık ayında yeni bir faiz artışının mümkün olduğuna da işaret etti.
43 Ekim verilerinin gösterdiği temel nokta, fiyat baskılarının ülkeler arasında farklı seyretmesi: Bir ülkedeki geçici rahatlama, daha geniş enflasyon baskılarının kalıcı olup olmadığı sorusunu tek başına yanıtlamıyor.