Kasım ayının ilk haftasında yayımlanan haberler, Suriye’den bazı askerî personelin Suudi Arabistan’a danışmanlık ve eğitim desteği için gittiğini; yaklaşık 600 savaşçıdan oluşabilecek bir birlik içinse hazırlık yapıldığını bildiriyor. Ancak bu haberler, söz konusu birliğin Suudi Arabistan’a ulaştığını ya da Suriye askerlerinin Yemen’de çatışmalara katıldığını doğrulamıyor. AFP’ye konuşan Yemenli yetkililerin daha büyük bir kuvvetin konuşlandırıldığı yönündeki iddiaları da Şam’ın yalanlamasıyla birlikte, haberlerdeki tabloyu çelişkili kılıyor.
1
2
4
14
Danışmanlar Suudi Arabistan’da; savaşçıların gelişi doğrulanmadı
Reuters, 6 Kasım’da iki Suriyeli askerî kaynak ve üst düzey bir ABD’li yetkiliye dayanarak, sınırlı sayıda Suriyeli personelin askerî danışmanlık ve eğitim vermek üzere Suudi Arabistan’a gittiğini bildirdi. AP de danışmanların krallıkta bulunduğunu aktardı. AP’nin görüştüğü yetkililere göre ise savaşçılar henüz Yemen’e gönderilmemişti. Bu haberler Suudi Arabistan’daki danışmanlık faaliyetlerine işaret ediyor; Yemen’de doğrulanmış bir Suriye muharip gücü bulunduğunu göstermiyor.
1
2
AP, Suudi-Yemen sınırına gönderilmesi planlanan savaşçıların Suudi Arabistan’ın Husilere karşı yürüttüğü operasyonlara destek verebileceğini yazdı. AP haberini özetleyen ikincil bir haberde ilk birliğin yaklaşık 600 özel kuvvet mensubundan oluşmasının ve izleyen hafta gönderilmesinin beklendiği belirtildi. Bu, planlanan ya da beklenen bir sevkiyattı; birliğin gerçekten ulaştığının teyidi değildi.
2
5
600, 3 bin ve “sınırın iki tarafında asker” iddiaları
AFP’nin haberini aktaran yayınlarda, Yemenli yetkililerin yüzlerce Suriyeli askerin sınırın iki tarafında bulunduğunu söylediği bildirildi. AFP’ye konuşan bir kaynağın olası sevkiyat için yaklaşık 3 bin asker sayısını verdiği de aktarıldı. Bu iddialar, AP’nin ilk aşamada yaklaşık 600 kişilik birliğe ilişkin hazırlık haberinden ve savaşçıların henüz Yemen’e gitmediği bilgisinden belirgin biçimde farklı. Dolayısıyla bu rakamlar, tek bir teyit edilmiş asker sayısı olarak değerlendirilmemeli; kaynaklara atfedilen ve birbiriyle uyuşmayan iddialar olarak görülmeli.
4
9
11
Şam’dan gelen açıklama da ayrımı önemli kılıyor. Suriyeli bir diplomatik kaynak, devlet medyasına yaptığı açıklamada Yemen’e asker gönderildiği yönündeki haberlerin “şu aşamada tamamen asılsız” olduğunu söyledi. Bu açıklama, Yemen’de Suriye askeri bulunduğu iddiasını reddediyor; ancak Suudi Arabistan’da danışmanların bulunduğuna ilişkin haberleri tek başına çürütmüyor.
14
1
Halid Hattab’ın ziyareti ve Cidde’deki brifingler
AP haberini özetleyen ikincil bir kaynak, 82. Tümen komutanı olarak tanımladığı Halid Hattab’ın başkanlık ettiği bir Suriye heyetinin yakın zamanda Suudi Arabistan’ı ziyaret ettiğini aktardı. AP’ye dayandırılan başka bir haberde ise 36 Suriyeli subayın Cidde’deki bir komuta ve harekât merkezinde bilgilendirildiği belirtildi. Bu ayrıntılar hazırlık sürecine bağlam sağlıyor; ancak mevcut haber alıntıları ziyaret ve brifing bilgisini bağımsız olarak doğrulamıyor.
5
12
Reuters’ın aktardığına göre Suriyeli danışman ve eğitim ekipleri, Suudi Arabistan’da Suudi ve Yemenli birliklerin eğitimine destek veriyordu. Bu anlatım, Suudi topraklarındaki eğitim ve planlama faaliyetlerine ilişkin; danışmanların ya da savaşçıların Yemen’de görev yaptığını kanıtlamıyor.
1
2
Savunma anlaşması sevkiyatın kanıtı değil
Asker gönderileceği haberleri, Suudi Arabistan ile Suriye arasındaki askerî ilişkilerin yakınlaştığı bir dönemde yayımlandı. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın 4 Kasım’daki ziyareti sırasında iki ülkenin savunma iş birliği anlaşması imzaladığı bildirildi; anlaşmanın ayrıntıları kamuoyuna açıklanmadı. Haberlere göre Suudi yetkililerin Suriye’ye koordinasyon ziyaretleri yapması ve Suriye’nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılması da gündeme gelebilecek adımlar arasındaydı. Bunlar olası gelecek adımlarıydı; Suriye’nin söz konusu anlaşmaya katıldığını doğrulamıyordu.
20
26
Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan Mekke anlaşmasını ağustos ayında imzaladı. AP’nin ekim ayında yayımladığı haberde Türkiye hükümetinin anlaşmayı onaylaması için parlamentoya başvurduğu belirtiliyordu; bu kaynak, onayın kasım ayında tamamlandığını göstermiyor. Anlaşma, imzacılardan birine yönelik silahlı saldırının üçüne birden yapılmış sayılmasını öngörüyor.
17
Gelişmelerin zamanlaması diplomatik açıdan dikkat çekici olsa da mevcut haberler, savunma anlaşmasının ya da ekonomik desteğin asker gönderme karşılığında verildiğini ortaya koymuyor. Suriye’nin Yemen’de çatışmaya girdiğini de doğrulamıyor.
Şimdilik çıkarılabilecek en sağlam sonuç
Eldeki haberlerden çıkarılabilecek en net sonuç şu: Suriyeli askerî danışmanların Suudi Arabistan’da bulunduğu bildiriliyor; AP ise yaklaşık 600 kişilik olası bir ilk birlik için hazırlık yapıldığını aktarıyor. Ancak bu birliğin bölgeye vardığı veya Suriyeli muharip askerlerin Yemen’e girdiği doğrulanmış değil. AFP’nin aktardığı daha yüksek rakamlar ve sınırın iki tarafında asker bulunduğu iddiaları, AP’nin haberleri ve Şam’ın açıklamasıyla çelişiyor.
1
2
4
14