WAFA ve Arab News’in haberlerine göre, 5 Kasım Perşembe günü Hebron’da Filistinli aileler evlerinden çıkarıldı; Abu Sneineh mahallesindeki bir konut binası askerî noktaya dönüştürüldü. Bu haberler, İsrail ordusunun kentin bir bölgesinden çekildiğini duyurmasından birkaç gün sonra yayımlandı. Ancak mevcut bilgiler, bütün güçlerin bölgede kalıp kalmadığını ya da ev boşaltmalarına ilişkin dolaşımdaki her ayrıntıyı bağımsız olarak doğrulamıyor.
5
6
7
15
Abu Sneineh ve Jaber’de neler bildirildi?
WAFA, İsrail güçlerinin Abu Sneineh’de bir konut binasına girerek sakinlerini dışarı çıkardığını ve binayı askerî noktaya çevirdiğini aktardı.
15 Arab News de mahalledeki altı katlı bir binanın askerî karakol olarak kullanılmaya başlandığını, Jaber bölgesinin de hedef alındığını bildirdi.
7
SANA’nın WAFA’ya dayandırdığı haberde, Abu Sneineh’deki binada birkaç aileden yaklaşık 50 kişinin yaşadığı belirtildi. Bu rakam binanın sakinlerine ilişkin; o gün Hebron’da yerinden edilen herkesin doğrulanmış toplamı değil.
6 Mevcut haber parçaları, Majed Jaber’in ailesine ilişkin aktarılan ayrıntıları ya da al-Burj’da ayrı bir eve el konulduğu iddiasını bağımsız biçimde doğrulamıyor.
2 Kasım’daki çekilme açıklamasından sonra
İsrail ordusu 2 Kasım’da, operasyonel faaliyetlerin tamamlanmasının ardından Hebron’daki bir bölgeden çekildiğini duyurdu. Açıklamada, yaklaşan Chayei Sarah etkinliklerinin güvenliğini sağlamak için hazırlık seviyesinin artırılmasına da değinildi.
5
18 Bu nedenle 5 Kasım’daki ev boşaltma haberleri, çekilme açıklamasından sonra yeniden askerî faaliyet ve konutların askerî amaçla kullanıldığına ilişkin bildirimler olarak öne çıkıyor. Fakat tek başlarına, güçlerin söz konusu binalarda bu tarihler arasında kesintisiz bulunup bulunmadığını göstermiyor.
5
7
15
Arab News, bildirilen faaliyetleri binlerce İsrailli ziyaretçinin Hebron’a gelmesinin beklendiği Chayei Sarah döneminin yaklaşmasıyla birlikte aktardı.
7 Bu, haberlerde verilen zamanlama bağlamı; mevcut kaynaklar söz konusu ev boşaltmalarının özel olarak bu etkinlik nedeniyle yapıldığını ortaya koymuyor.
Baskınlar, gözaltılar ve el konulan eşyalar
SANA’nın aktardığı haberde, ev boşaltmalarının yerleşimci saldırıları, gözaltılar ve mülklere el konulmasıyla aynı döneme denk geldiği belirtildi.
6 Yaffa News ise Hebron’un daha geniş güney bölgesinde, Masafer Yatta’da çobanlara yönelik bir saldırının ardından altı Filistinlinin gözaltına alındığını; bir araca, tarım traktörüne ve cep telefonlarına el konulduğunu bildirdi. Bu haber, söz konusu olayların Abu Sneineh’deki bina tahliyesinin parçası olduğunu göstermiyor.
17
Yerinden edilme rakamları neden farklı?
Daha geniş çaplı operasyon için verilen rakamlar farklı ölçümleri ve zaman aralıklarını kapsıyor. The New Arab’ın 3 Kasım tarihli haberinde, yerel destek ve yardım komitesi verilerine dayanarak operasyon sırasında yaklaşık 537 ailenin, yani yaklaşık 3.300 kişinin evlerinden ayrılmak zorunda kaldığı bildirildi.
1 Al Jazeera daha sonra UNRWA’ya atıfla yerinden edilenlerin sayısını yaklaşık 5.000 olarak aktardı.
34 Başka bir haberde ise 780’den fazla ailenin etkilendiği, bunların 537’sinin zorla yerinden edildiği belirtildi.
12
Bu rakamlar birbirinin yerine kullanılamaz: “yerinden edilme”, “etkilenme” ve “eve dönme” farklı durumları anlatıyor. Arab News, çekilmenin ardından ailelerin evlerine dönmeye başladığını ve bazılarının hasarlı konutlarla karşılaştığını bildirdi. The New Arab da dönen sakinlerin evlerinin tahrip edildiğini aktardı.
1
33 Mevcut haber parçaları tahminleri uzlaştırmıyor ve çekilme sonrasında kaç kişinin hâlâ yerinden edilmiş durumda olduğunu göstermiyor.
Haberlerin ortaya koyduğu ve ortaya koymadığı
Haberlerden çıkarılabilecek sınırlı sonuç şu: 5 Kasım’da Abu Sneineh’de Filistinli ailelerin evlerinden çıkarıldığı ve bir konut binasının askerî noktaya dönüştürüldüğü bildirildi; Arab News, Jaber’de de askerî faaliyet yaşandığını aktardı. Bu haberler, 2 Kasım’daki çekilme açıklamasından sonra yayımlandı.
5
7
15
Buna karşılık mevcut kaynaklar, adı geçen her ailenin durumunu, al-Burj’daki iddiayı, çekilme sonrasında yerinden edilmiş durumda kalan kişi sayısını ya da tam olarak dört ateşli silah ele geçirildiği iddiasını bağımsız biçimde doğrulamıyor. Operasyon sırasında yıkılan konutların sayısına ilişkin kesin bir rakam da bu haber parçalarıyla desteklenmiyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, daha geniş çaplı Hebron operasyonu sırasında kolektif cezalandırmanın uluslararası hukukun ağır bir ihlali olduğunu söyledi. Türk, mahallelerin tümüyle boşaltılıp silinmesi yönündeki tehditlerin etnik temizlik konusunda ciddi kaygılar doğurduğu uyarısında bulundu. Bu, Türk’ün daha geniş operasyona ilişkin değerlendirmesidir; 5 Kasım’da bir binanın askerî noktaya çevrilmesiyle ilgili haberlerde verilmiş bir yargı kararı değildir.
31
43