Ukrayna istihbaratı: Rusya savaşı 2028’e kadar sürdürebilir, ancak bedeli büyüyor

Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Başmüdürlüğü’nün (HUR) başkanı Korgeneral Oleh İvaşçenko, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü geniş çaplı savaşı yakın vadede, muhtemelen 2027’ye kadar sürdürebilecek kaynaklara sahip olduğunu; ancak askerî ve ekonomik kayıplar mevcut hızda büyürse bu kapasitenin 2028’de tükenebileceğini söyledi. 711

Bu, Rusya’nın belirli bir tarihte savaşı otomatik olarak bitireceği anlamına gelmiyor. İvaşçenko’nun değerlendirmesindeki asıl nokta, Kremlin’in savaş için gereken insan gücünü, teçhizatı ve finansmanı yerine koymasının giderek zorlaşması.

İnsan gücünde ortaya çıkan açık

İvaşçenko, Rusya’nın her gün yaklaşık 1.000 ila 1.200 kişiyi silahlı kuvvetlere kattığını belirtti. Buna karşılık, cephede günlük kayıpların yaklaşık 1.400 ila 1.500 asker düzeyinde olduğunu söyledi. 89

Bu rakamların doğru olduğu ve uzun süre devam ettiği varsayılırsa, kayıplar yeni katılımları aşmış oluyor. Bu durum Rusya’nın derhal asker sıkıntısı çekeceği anlamına gelmez: Moskova işe alım teşviklerini artırabilir, kuvvet üretim yöntemlerini değiştirebilir ya da birliklerini cephede kullanma biçimini yeniden düzenleyebilir. Yine de İvaşçenko’nun tezinin merkezinde, Rusya’nın insan gücünü yerine koyduğundan daha hızlı tükettiği değerlendirmesi yer alıyor. 1011

İvaşçenko, iki güne ilişkin 1.410 ve 1.551 kişilik kayıp örnekleri verdi; bu kayıpların yaklaşık yüzde 60’ının çatışmada öldürülenlerden oluştuğunu ifade etti. 520

Önümüzdeki 18 ay için kayıp projeksiyonu

İvaşçenko’nun hesaplamasına göre, savaşın 18 ay daha sürmesi Rusya için ilave 765.800 ölü veya yaralı anlamına gelebilir. Daha önceki kayıplarla birlikte bu toplamın, Rusya’daki erkek nüfusun yaklaşık yüzde 10’una yaklaşacağı tahmin ediliyor. 19

Bunlar Ukrayna istihbaratının tahminleri; kesinleşmiş veya bağımsız biçimde doğrulanmış nihai bilanço değil. Aktif savaş koşullarında kayıp sayılarının eksiksiz doğrulanması son derece güç ve savaşın genel can kaybına ilişkin teyit edilmiş toplam hâlâ belirsizliğini koruyor. 23

Bununla birlikte projeksiyon, İvaşçenko’nun vurguladığı demografik riski gösteriyor: Uzun süren ve yüksek kayıplı bir savaş, yalnızca cepheyi değil, çalışma çağındaki nüfusu, gelecekteki asker kaynağını ve toplumun yeni kayıplara katlanma isteğini de etkileyebilir.

Morâl ve savaşma isteği

İvaşçenko, Rus birliklerindeki morâlin “çok düşük” olduğunu ve savaşma isteğinin zayıfladığını söyledi. 34

Morâli savaşın içinde bütüncül biçimde ölçmek zor. Ancak İvaşçenko’nun değerlendirmesinde bu unsur, sayısal insan gücü sorununu daha da ağırlaştırıyor. Bir ordu yeni personel toplamayı sürdürse bile düşük motivasyon, yüksek yıpranma ve ikame personel bulmak için daha yüksek mali teşvik sunma baskısıyla karşılaşabilir.

2028 neden kesin bir tarih değil?

İvaşçenko, 2028’i kesin bir son tarih olarak sunmadı. Rusya’nın önümüzdeki yıl için askerî ve ekonomik kaynakları bulunduğunu, fakat askerî ve ekonomik kayıplar yaklaşık aynı hızda artmayı sürdürürse bu kaynakların 2028’de tükenebileceğini belirtti. 79

Bu koşul önemli. Cephedeki çatışma yoğunluğu, işe alım ve seferberlik politikaları, dış tedarik, yaptırımların uygulanması, askerî üretim kapasitesi veya Moskova’daki siyasî kararlar değişirse tablo da değişebilir. Dolayısıyla bu değerlendirme, takvimde işaretlenmiş kesin bir bitişten çok Rusya’nın savaşı sürdürme kapasitesinin yönüne ilişkin bir uyarı olarak okunmalı.

Kısa vadede saldırı kapasitesi sürebilir

Uzun vadeli görünümün bozulması, Rusya’nın kısa vadede saldırılarını azaltacağı anlamına gelmiyor. İvaşçenko, sonbahar ve kış aylarında Ukrayna’nın enerji altyapısına, özellikle termik santrallere yönelik saldırıların yoğunlaşabileceği; insansız hava aracı ve füze saldırılarının sürebileceği uyarısında bulundu. 1

Bu değerlendirmenin pratik sonucu şu: Rusya, savaşı uzun süre finanse etme ve personel sağlama bakımından giderek daha ağır bir sorunla karşı karşıya kalırken bile ciddi hasar verme kapasitesini koruyabilir. İvaşçenko’nun tahmini, savaşın kendiliğinden yakında biteceğini varsaymak yerine, Rus askerî üretimini ayakta tutan ekipman ve malzeme akışına yönelik baskının sürdürülmesi gerektiği görüşünü öne çıkarıyor. 111