Marco Rubio, 17 Ekim’de Joint Base Andrews’te yaptığı açıklamada SpaceX’in ticari internet hizmeti Starlink ile askerî amaçlı Starshield’ın birbirinden ayrı ürünler olduğunu söyledi. Ukrayna’nın Starshield’a erişimi bulunmadığını belirten ABD Dışişleri Bakanı, Kiev’in Rusya’nın iç kesimlerine yönelik derin saldırılarda kullanmak üzere yaptığı başvurunun henüz görüşme aşamasında olduğunu kaydetti.
11
Rubio ayrıca Beyaz Saray’dan kimsenin Starlink bağlantı hızını düşürme talimatı vermediğini söyledi. Ancak bu açıklama, Ukrayna’daki bağlantıların tamamen normale dönüp dönmediğini tek başına ortaya koymuyor. Ukraynalı yetkililer kısıtlamaların sürdüğünü bildirirken, mevcut açıklamalar bunları kimin başlattığını veya onayladığını da kesinleştirmiyor.
3
13
48
Starlink ve Starshield: Rubio’nun çizdiği ayrım
Rubio, Starlink’i ticari bir ürün; Starshield’ı ise savunma ve askerî amaçlı ayrı bir ürün olarak tanımladı. Ukrayna’nın Starshield erişimi olmadığını ve bu sistemi Rusya’nın iç kesimlerine yönelik derin saldırılarda kullanmak için başvurduğunu söyledi. Başvurunun kabul edildiğini değil, hâlâ görüşüldüğünü vurguladı.
11
Böylece tartışmada birbirine karışan iki konu ayrışıyor: Ukrayna’nın Starshield’a erişim talebi ve Ukrayna’daki askerî bağlantılara getirildiği bildirilen hız kısıtlaması. Rubio, ikinci konuda Beyaz Saray’ın yavaşlatma emri verdiğini reddetti.
3
13
Kiev’in anlattığı: 161 km/s eşiğinde kesinti
Zelenskiy, kısıtlamaların sürdüğünü ve teknik bir arızadan çok kasıtlı bir uygulamaya benzediğini söyledi. Ukrayna’da bağlantının 161 km/s’nin üzerindeki hızlarda kesildiğini, Avrupa Birliği ülkelerinde yapılan testlerde ise 180 km/s’nin üzerindeki hızlarda bağlantının devam ettiğini belirtti.
7
48
Ukraynalı yetkililer, önceden duyurulmadığını söyledikleri sınırın askerî görevleri aksattığını da bildirdi. Zelenskiy, bazı önleme sistemlerinin hızlı Rus dronlarına karşı kullanılmasının bu kısıtlama nedeniyle mümkün olmadığını söyledi. Bunlar Ukrayna tarafının aktardığı bilgiler; kısıtlamanın kim tarafından uygulandığını bağımsız biçimde doğrulamıyor.
20
54
Haberlerde etkilenen terminaller için zaman zaman “Starlink”, zaman zaman “Starshield” adı kullanılıyor. Rubio’nun iki ürün arasında yaptığı ayrım açık olsa da, haberlerdeki farklı adlandırmalar kısıtlamanın hangi hizmet veya terminalleri kapsadığını tek başına netleştirmiyor.
3
20
54
Kısıtlamaları kimin belirlediği tartışmalı
Açıklamalar, karar zincirinin kimde olduğu konusunda birbiriyle örtüşmüyor. Elon Musk, Starshield sistemlerinin ABD hükümetine ait olduğunu ve hükümet tarafından kontrol edildiğini; hız veya kullanım sınırlarına ABD ordusunun, nihayetinde de başkanın karar verdiğini söyledi.
18
Donald Trump, Beyaz Saray’ın kısıtlama talimatı verdiği iddiasını reddetti. Rubio da Beyaz Saray’dan kimsenin yavaşlatma emri vermediğini belirtti.
3
13
21 Öte yandan Axios’un aktardığına göre The Telegraph, Musk’ın uydu ağlarını yavaşlatma önerisini Trump’a ilettiğini yazdı. Bu haber, önerinin kim tarafından onaylandığını veya uygulamaya koyulduğunu kanıtlamıyor.
62
Şimdilik tablo şu: Musk kısıtlamalar üzerindeki yetkiyi ABD hükümetine atfediyor; Trump ve Rubio Beyaz Saray’ın bu yavaşlatmayı emrettiğini reddediyor; Ukraynalı yetkililer ise bağlantı sorunlarının sürdüğünü ve operasyonları etkilediğini söylüyor. Mevcut bilgiler, kısıtlamaları kimin başlattığını ya da yetkilendirdiğini kesin olarak ortaya koymuyor.
18
21
48