Yapay zekâ talebi, en büyük 10 fabless çip şirketini 141,45 milyar dolara taşıdı

TrendForce’un 11 Eylül’de yayımladığı araştırmaya göre, dünyanın en büyük 10 fabless —yani kendi üretim fabrikası olmayan— entegre devre tasarım şirketi 2026’nın ikinci çeyreğinde toplam 141,45 milyar doların üzerinde gelir elde etti. Bu, bir yıl öncesine göre %73 artış demek. Büyümenin ana kaynağı; yapay zekâ sistemlerinde kullanılan GPU, CPU, müşteriye özel ASIC ve yüksek hızlı bağlantı ürünlerine yönelik talep oldu. 1

Büyümenin odağında yapay zekâ altyapısı var

Veriler, çip sektöründeki toparlanmanın tüm segmentlere aynı ölçüde yayılmadığını gösteriyor. Veri merkezi hesaplama kapasitesi, özel tasarım hızlandırıcılar ve bu sistemleri birbirine bağlayan ağ ekipmanları, tüketici elektroniğine daha bağımlı alanlardan daha güçlü bir performans sergiledi. 1

Yapay zekâ yatırımı yalnızca hızlandırıcı çiplere yönelmiyor. Sunucu CPU’ları, müşteriye özel silikonlar, yüksek hızlı optik ve elektriksel bağlantılar ile güç yönetimi bileşenleri de bu harcama dalgasından pay alıyor.

NVIDIA, toplam gelirin yaklaşık üçte ikisini aldı

NVIDIA, yaklaşık 91,16 milyar dolar ikinci çeyrek geliriyle açık ara liderliğini korudu. Şirketin geliri yıllık bazda %99 yükseldi ve ilk 10 şirketin toplam gelirinin yaklaşık %64’üne karşılık geldi. Büyük bulut hizmet sağlayıcıları başlıca müşteriler olmaya devam ederken, yeni nesil bulut sağlayıcıları, egemen yapay zekâ projeleri ve kurumsal müşteriler de talebe katkı sağladı. 1

TrendForce, NVIDIA’nın özel yapay zekâ sistemlerindeki konumunu NVLink Fusion ekosistemiyle genişletmeye çalıştığını da vurguladı. Kuruma göre NVIDIA, özel XPU müşterilerinin mevcut NVIDIA altyapısıyla birlikte çalışmasını desteklemek ve gelecekteki otomotiv yapay zekâsı konumlanmasını güçlendirmek amacıyla MediaTek’e yatırım yaptı. Marvell yatırımıyla bağlantılı NVLink Fusion iş birliği de bu stratejinin parçası olarak gösterildi. 1

Broadcom’un özel ASIC işi hızlandı

Broadcom, 18,89 milyar doların üzerindeki geliriyle ikinci sırada yer aldı; yıllık büyümesi %112 oldu. TrendForce, Broadcom’un birlikte tasarladığı ilk OpenAI ASIC’inin ve Google TPU 8i’nin sevkiyatlarının başlamasının yanı sıra, XPU kurulumlarına bağlı ağ ürünlerindeki büyümeyi bu ivmenin nedenleri arasında saydı. Şirketin Anthropic ve OpenAI dahil altı özel çip müşterisi bulunduğu belirtildi. 1

Bu tablo, yapay zekâ yatırımlarının yalnızca piyasada hazır bulunan GPU’lara yönelmediğine işaret ediyor. Kendi hızlandırıcılarını geliştiren müşteriler, çip tasarım ortaklarına ve bu sistemlerin büyük ölçekte çalışması için gereken yüksek performanslı ağ altyapısına talep yaratıyor.

AMD üçüncülüğe çıktı, Qualcomm dördüncü sıraya geriledi

AMD, 11,53 milyar doların üzerindeki geliriyle Qualcomm’u geçerek üçüncü sıraya yerleşti. TrendForce, etken yapay zekâ (agentic AI) iş yüklerinin yayılmasıyla sunucu CPU’larının stratejik önem kazanmasını AMD’nin yükselişinde belirleyici unsur olarak gösterdi. Rapora göre şirketin veri merkezi CPU geliri üst üste beşinci çeyrekte rekor kırdı; x86 sunucu pazarında Intel karşısındaki kazanımlar da buna destek verdi. 1

Qualcomm ise 8,5 milyar doların üzerindeki gelire karşın dördüncülüğe düştü. Cep telefonu çiplerine yönelik zayıf talep ve en yeni iPhone’daki modem payının azalması sonuçları baskıladı. Buna karşılık otomotiv geliri yıllık bazda çift haneli büyümesini sürdürdü. TrendForce ayrıca Qualcomm’un QCT işini çeşitlendirmek için veri merkezi ürünlerine yeniden yöneldiğine dikkat çekti. 1

Telefon ve PC’ye bağımlı şirketlerde görünüm daha karışık

Tüketici cihazlarına daha fazla bağlı şirketler için görünüm daha temkinli kaldı. Beşinci sıradaki MediaTek’in geliri yaklaşık 4,81 milyar dolar oldu. Şirket, yapay zekâ ASIC beklentisini yükselterek 2026’da veri merkezi gelirinin 2 milyar doları aşacağını öngördü; 2028 için erişilebilir ASIC pazarını ise 80 milyar dolar olarak tahmin etti. 1

Diğer şirketlerin öne çıkan adımları şöyle:

• Marvell, 2,63 milyar dolar gelirle altıncı oldu. 800G PAM4 DSP’lere yönelik talep ve artan 1.6T sevkiyatları şirkete destek verdi. TrendForce, Google ile yapılan özel çip iş anlaşmasının 2029 mali yılında anlamlı katkı yapmasının beklendiğini de aktardı. 1
• Realtek, yaklaşık 1,19 milyar dolar gelirle yedinci sırada yer aldı. Şirket yılın ikinci yarısında PC pazarının zayıflamasını beklerken, 10G Ethernet ve sunucu kontrol düzlemi anahtarları gibi ürünlerle fikrî mülkiyetini sunucu pazarına taşımayı hedefliyor. 1
• Monolithic Power Systems (MPS), 981 milyon dolar gelirle sekizinci sıraya geldi. Yapay zekâ bağlantılı güç yönetimi ürünlerinden yararlanan şirket, daha geniş bir yarı iletken çözümleri sunucusuna dönüşme hedefi doğrultusunda kapasite artırmayı sürdürdü. 1
• OmniVision, 838 milyon dolar gelirle onuncu oldu. Bellek fiyatlarındaki baskı, akıllı telefon ve otomotiv görüntü sensörü talebini etkilerken; şirket aksiyon kameraları ile transimpedans yükselteçleri (TIA) ve sürücüler gibi optik bağlantı EIC’lerinde büyüme arıyor. 1

Küresel çip satışlarıyla karşılaştırma neden bire bir yapılamaz?

Semiconductor Industry Association (SIA), 2026’nın ikinci çeyreğinde küresel yarı iletken satışlarının 403,3 milyar dolar olduğunu; bunun ilk çeyreğe göre %35,1 artış anlamına geldiğini bildirdi. Haziran ayı satışları ise 134,5 milyar dolar ile bir önceki yılın aynı ayına göre %123,6 yükseldi. 18

TrendForce’un 141,45 milyar dolarlık fabless rakamı, SIA’nın ikinci çeyrek küresel satış tahmininin kabaca %35’ine denk geliyor. Ancak iki veri seti aynı kapsamı ölçmüyor: TrendForce yalnızca en büyük 10 fabless IC tasarım şirketinin gelirini sayarken, SIA küresel yarı iletken pazarının tamamını izliyor. 118

Buna rağmen ilk 10 fabless şirketin yıllık %73’lük büyümesi, sektör büyümesinin önemli bölümünün yapay zekâ odaklı tedarikçilerde yoğunlaştığını gösteriyor. NVIDIA, Broadcom ve AMD en görünür kazananlar olurken, akıllı telefon ve PC talebine daha bağımlı şirketler daha karma bir pazarla karşı karşıya kaldı. 1