TTP: Meta, şüpheli yapay zekâ destekli çocuk cinsel istismarı içeriği içeren 332 ücretli reklam yayımladı

Tech Transparency Project’in (TTP) 8 Eylül tarihli raporuna göre Meta’nın Facebook ve Instagram reklam sistemleri, Kasım 2025 ile Ağustos 2026 arasında şüpheli yapay zekâ üretimi çocuk cinsel istismarı materyali (CSAM) içeren 332 ücretli reklamı dağıttı. TTP, reklamların çeşitli bölgelerde 29 binden fazla kullanıcıya ulaştığını bildirdi. Ancak kuruluş, Meta’nın kamuya açık Reklam Kütüphanesi verilerinin, özellikle bölgesel açıklamaların bulunmadığı yerlerde, toplam erişimi eksiksiz göstermediği uyarısında bulundu. 69

Araştırmada ne tespit edildi?

TTP’ye göre reklamlar, çocukları cinselleştiren yapay zekâ üretimi veya yapay zekâyla manipüle edilmiş görüntüler kullanıyordu. Bunların önemli bir kısmı, fotoğrafları dijital olarak müstehcen hâle getirmeyi vadeden “nudify” uygulamalarını ya da deepfake benzeri araçları tanıtıyordu. Kuruluş, bazı görsellerin gerçek çocukların fotoğraflarından üretildiği izlenimini verdiğini; bunlar arasında Avrupa’daki bir kraliyet ailesinin reşit olmayan bir üyesine ait görüntü de bulunduğunu söyledi. 910

Reklamların Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık’ın yanı sıra ABD, Hindistan ve Avustralya’daki kullanıcılara gösterildiği bildirildi. TTP’nin araştırmasını aktaran haberlere göre Hindistan’da 84, Avustralya’yı hedefleyen kampanyalarda ise 120 reklam tespit edildi; reklamların çoğu AB ve Birleşik Krallık’ta yayımlandı. 112

TTP, birçok reklamı yapay zekâ uygulaması geliştiricileriyle ve Meta’nın Çin’deki reklam aracısı ağıyla ilişkilendirdi. Raporda GIMC ve BlueFocus gibi aracılar anılırken, başka haberlerde reklamların çoğunun deepfake tabanlı “nudify” uygulamalarını tanıttığı belirtildi. 96

Asıl sorun: İçeriğin ücretli reklam olarak dağıtılması

Bu vakada mesele yalnızca zararlı içeriğin bir sosyal medya platformunda görünmesi değil. Söz konusu içerikler ücretli reklamdı. TTP’nin tespitine göre bu reklamlar, kullanıcılara gösterilmeden önce Meta’nın reklam kabul ve inceleme süreçlerinden geçti.

TTP, bunun hem reklam yaratıcılarının incelenmesinde hem de reklamveren denetiminde açıklar gösterdiğini savundu. Kuruluşa göre içeriklerin önemli bölümü, ima yoluyla gizlenmiş değil, doğrudan fark edilebilecek nitelikteydi. TTP ayrıca Meta’nın başlangıçta kaldırılan 113 reklamı yetişkinlere yönelik cinsel içerik veya genel politika kategorileri altında sınıflandırdığını; kuruluş konuyu gündeme getirdikten sonra ise bu bildirimlerin çocuk istismarı kategorisine çevrildiğini bildirdi. 9

Bu sınıflandırma, şeffaflık ve yaptırım bakımından önem taşıyor. TTP’nin değerlendirmesine göre, yasaklı reklamlar tutarlı biçimde çocuk istismarı içeriği olarak kayda geçmezse, kamuya açıklanan kaldırma verileri sorunun kapsamını ve niteliğini net biçimde yansıtmayabilir. 9

Meta ne dedi, reklamlar ne zaman kaldırıldı?

Meta sözcüsü Andy Stone, şirketin “nudify” uygulamalarını ve çocukların her tür cinsel istismarını — bunun gerçek ya da yapay zekâ üretimi olmasına bakılmaksızın — yasakladığını söyledi. Stone, kuralları aşmaya çalışan kişilerin yöntemlerini sürekli değiştirdiğini, bu nedenle tespit ve yaptırım sistemlerinin devamlı geliştirilmesi gerektiğini belirtti. 3

Meta ayrıca reklamların çoğunun sınırlı erişime sahip olduğunu, bazılarının dışarıdan bildirim yapılmadan önce devre dışı bırakıldığını ve bir kısmının, ihlal içeren yapay zekâ bağlantılı reklamları yükleme aşamasında engellemek için geliştirilen yeni araçlardan önce yayımlandığını bildirdi. 11

TTP’nin verilerine göre Meta, 1 Eylül itibarıyla 332 reklamın 183’ünü kaldırmıştı. Kuruluş bulgularını 2 Eylül’de Meta ile paylaştıktan sonra şirketin kalan 149 reklamı da kaldırdığı ve 113 reklamla ilgili politika sınıflandırmasını çocuk istismarı kuralları kapsamında değiştirdiği aktarıldı. 9

Buna rağmen TTP, izleyen günlerde benzer reklamların görünmeye devam ettiğini, bunlar arasında Avrupa’daki kraliyet ailesinin reşit olmayan üyesiyle ilgili reklamın da bulunduğunu söyledi. Bu nedenle kaldırma işlemleri, tespit edilen reklamları hedef almış olsa da reklam kabul ve inceleme sistemindeki temel sorunun çözüldüğünü tek başına göstermiyor. 9

Artan siyasi ve düzenleyici baskı

Rapor, Meta’nın genç kullanıcıların güvenliği konusundaki uygulamalarına yönelik daha geniş çaplı incelemelerin yaşandığı bir dönemde yayımlandı. TTP, bulguları, Meta ürünlerinin gençlere zarar verdiği iddialarıyla ABD eyalet başsavcılarıyla gündeme gelen olası 18 milyar dolarlık uzlaşma bağlamında değerlendirdi. 9

ABD Senatörü Mark Warner daha önce Meta’ya, istismar içeren reklamların şirket sistemlerinden nasıl geçebildiğini sormuş; Meta’nın kamuya açık Reklam Kütüphanesi’nde kullanıcıların sakıncalı reklamları bildirebileceği bir mekanizma bulunmadığına dikkat çekmişti. 17

Hindistan’da ise Ulusal İnsan Hakları Komisyonu, Meta platformlarında yayımlanan ücretli Instagram reklamlarının CSAM’e erişimi teşvik ettiği veya kolaylaştırdığı iddiaları üzerine ilgili bakanlıklardan ve polisten açıklama istedi. 2218

TTP reklamları nasıl bildirdi?

TTP, araştırma sırasında belirlediği her reklamı ABD’deki National Center for Missing & Exploited Children’a (NCMEC) bildirdiğini açıkladı. Bildirimler arasında NCMEC’in çevrim içi ihbar sistemi CyberTipline üzerinden yapılanlar da yer aldı. Bu kanal, çevrim içi çocuk istismarı şüphesine ilişkin materyalin değerlendirilmesine ve gerekli görüldüğünde kolluk kuvvetlerine iletilmesine imkân tanıyor. 93

Raporun öne çıkardığı temel nokta şu: Yapay zekânın kötüye kullanımını engellemek, içerik yayımlandıktan sonraki moderasyonla sınırlı kalamaz. Ücretli reklamlarda kritik aşama daha erken başlıyor: reklamverenin doğrulanması, reklam yaratıcılarının denetlenmesi, otomatik tespit, doğru politika sınıflandırması ve ihlal belirlendiğinde hızlı müdahale.