Kozmik Dönem: Evrenin yaklaşık 1,3 milyar yaşında olduğu zaman görülüyorlar (kırmızıya kayma z ≈ 4,5) .
Ana Galaksi: Sistem, büyük bir birleşme yaşayan gaz zengini bir galakside bulunuyor. İlk olarak Chandra COSMOS Legacy Survey'den alınan X-ışını verileriyle tespit edildi .
Anahtar Aletler: JWST'nin NIRSpec (Yakın Kızılötesi Tayf Çekeri) aleti, her iki çekirdekte de aktif olarak madde yutan kara deliklerin karakteristik geniş emisyon çizgilerini tespit ederek çiftin doğasını doğruladı . Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) ise her iki kara deliğin hızlı büyümesini besleyen soğuk gaz ve tozun yüksek çözünürlüklü görüntülemesini sağladı .
Ana Bulgu: LID-1166, yerel evrenin ötesinde keşfedilen ilk doğrulanmış yakın mesafeli (~kiloparsek ölçeğinde) çift AGN'dir. Bu, iki süper kütleli kara deliğin birleşmeden önce birbirine yaklaştığı geç birleşme aşamasına doğrudan bir bakış sunuyor . Çalışma Nature Astronomy dergisinde yayınlanmak üzere kabul edildi .
12 Ağustos 2026'da Astronomy & Astrophysics dergisinde yayınlanan bir çalışmada, Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü liderliğindeki bir ekip JWST'yi kullanarak çok daha nadir bir şey buldu: Tek bir galakside üç aktif beslenen süper kütleli kara delik .
Galaksi Adı: J0148-4214 .
Kozmik Dönem: Büyük Patlama'dan yaklaşık 1,2 milyar yıl sonraki hali görülüyor .
Konfigürasyon: Kara deliklerden ikisi galaksinin merkezine oldukça yakın (sadece 620 ışık yılı uzaklıkta) ve birleşmeye yakın görünüyor. Üçüncü kara delik ise merkezden yaklaşık 5.500 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor . Üç kara deliğin kütleleri Güneş'in kütlesinin yaklaşık 600.000 ila 80 milyon katı arasında değişiyor .
Önemi: Bu, genç bir galakside üçlü aktif süper kütleli kara delik barındırdığına dair ilk kanıt. Üçlüden ikisi o kadar yakın ki tayfsal takip olmadan neredeyse ayırt edilemiyorlar . Keşif, erken evrendeki birleşmelerin ve etkileşimlerin süper kütleli kara deliklerin hızlı büyümesinde önemli bir rol oynadığını gösteriyor .
| Özellik | LID-1166 (Çift) | J0148-4214 (Üçlü) |
|---|---|---|
| Kara delik sayısı | 2 | 3 |
| Kozmik dönem | Büyük Patlama'dan ~1,3 milyar yıl sonra (z≈4,5) | Büyük Patlama'dan ~1,2 milyar yıl sonra |
| Aralarındaki mesafe | ~4.900 ışık yılı (1,5 kpc) — en yakın doğrulanmış çift AGN | İkisi ~620 ışık yılı; üçüncüsü merkezden ~5.500 ışık yılı |
| Kullanılan JWST aleti | NIRSpec | NIRSpec |
| ALMA'nın rolü | Birleşmedeki soğuk gazı haritaladı | Bu sistem için birincil olarak rapor edilmedi |
| Temsil ettiği şey | Erken evrende doğrulanmış ilk yakın mesafeli çift AGN | Tek bir erken galakside bilinen ilk üçlü aktif süper kütleli kara delik sistemi |
| Yayınlandığı yer | Nature Astronomy (kabul edildi); arXiv:2607.19491 | Astronomy & Astrophysics (12 Ağustos 2026) |
Her iki keşif de aynı haber döngüsünde (12-14 Ağustos 2026) duyuruldu ve JWST'nin önceki teleskoplarla büyük ölçüde görülemeyen karmaşık çoklu kara delik sistemlerini nasıl gün yüzüne çıkardığının altını çiziyor. Çift sistem (LID-1166), erken evrendeki bir birleşme sırasında iki beslenen süper kütleli kara deliğin ne kadar yakına gelebileceği sorusuna yanıt verirken, üçlü sistem (J0148-4214) ise galaksilerin aynı anda üç aktif olarak madde yutan kara deliği biriktirebileceğini göstererek mevcut kara delik tohumlama ve galaksi oluşum modellerine meydan okuyor .
Kozmik Dönem: Evrenin yaklaşık 1,3 milyar yaşında olduğu zaman görülüyorlar (kırmızıya kayma z ≈ 4,5) .
Ana Galaksi: Sistem, büyük bir birleşme yaşayan gaz zengini bir galakside bulunuyor. İlk olarak Chandra COSMOS Legacy Survey'den alınan X-ışını verileriyle tespit edildi .
Anahtar Aletler: JWST'nin NIRSpec (Yakın Kızılötesi Tayf Çekeri) aleti, her iki çekirdekte de aktif olarak madde yutan kara deliklerin karakteristik geniş emisyon çizgilerini tespit ederek çiftin doğasını doğruladı . Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) ise her iki kara deliğin hızlı büyümesini besleyen soğuk gaz ve tozun yüksek çözünürlüklü görüntülemesini sağladı .
Ana Bulgu: LID-1166, yerel evrenin ötesinde keşfedilen ilk doğrulanmış yakın mesafeli (~kiloparsek ölçeğinde) çift AGN'dir. Bu, iki süper kütleli kara deliğin birleşmeden önce birbirine yaklaştığı geç birleşme aşamasına doğrudan bir bakış sunuyor . Çalışma Nature Astronomy dergisinde yayınlanmak üzere kabul edildi .
12 Ağustos 2026'da Astronomy & Astrophysics dergisinde yayınlanan bir çalışmada, Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü liderliğindeki bir ekip JWST'yi kullanarak çok daha nadir bir şey buldu: Tek bir galakside üç aktif beslenen süper kütleli kara delik .
Galaksi Adı: J0148-4214 .
Kozmik Dönem: Büyük Patlama'dan yaklaşık 1,2 milyar yıl sonraki hali görülüyor .
Konfigürasyon: Kara deliklerden ikisi galaksinin merkezine oldukça yakın (sadece 620 ışık yılı uzaklıkta) ve birleşmeye yakın görünüyor. Üçüncü kara delik ise merkezden yaklaşık 5.500 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor . Üç kara deliğin kütleleri Güneş'in kütlesinin yaklaşık 600.000 ila 80 milyon katı arasında değişiyor .
Önemi: Bu, genç bir galakside üçlü aktif süper kütleli kara delik barındırdığına dair ilk kanıt. Üçlüden ikisi o kadar yakın ki tayfsal takip olmadan neredeyse ayırt edilemiyorlar . Keşif, erken evrendeki birleşmelerin ve etkileşimlerin süper kütleli kara deliklerin hızlı büyümesinde önemli bir rol oynadığını gösteriyor .
| Özellik | LID-1166 (Çift) | J0148-4214 (Üçlü) |
|---|---|---|
| Kara delik sayısı | 2 | 3 |
| Kozmik dönem | Büyük Patlama'dan ~1,3 milyar yıl sonra (z≈4,5) | Büyük Patlama'dan ~1,2 milyar yıl sonra |
| Aralarındaki mesafe | ~4.900 ışık yılı (1,5 kpc) — en yakın doğrulanmış çift AGN | İkisi ~620 ışık yılı; üçüncüsü merkezden ~5.500 ışık yılı |
| Kullanılan JWST aleti | NIRSpec | NIRSpec |
| ALMA'nın rolü | Birleşmedeki soğuk gazı haritaladı | Bu sistem için birincil olarak rapor edilmedi |
| Temsil ettiği şey | Erken evrende doğrulanmış ilk yakın mesafeli çift AGN | Tek bir erken galakside bilinen ilk üçlü aktif süper kütleli kara delik sistemi |
| Yayınlandığı yer | Nature Astronomy (kabul edildi); arXiv:2607.19491 | Astronomy & Astrophysics (12 Ağustos 2026) |
Her iki keşif de aynı haber döngüsünde (12-14 Ağustos 2026) duyuruldu ve JWST'nin önceki teleskoplarla büyük ölçüde görülemeyen karmaşık çoklu kara delik sistemlerini nasıl gün yüzüne çıkardığının altını çiziyor. Çift sistem (LID-1166), erken evrendeki bir birleşme sırasında iki beslenen süper kütleli kara deliğin ne kadar yakına gelebileceği sorusuna yanıt verirken, üçlü sistem (J0148-4214) ise galaksilerin aynı anda üç aktif olarak madde yutan kara deliği biriktirebileceğini göstererek mevcut kara delik tohumlama ve galaksi oluşum modellerine meydan okuyor .