ISW: Ukrayna, Mart 2026’dan Bu Yana Rusya’nın Cephe İvmesini Frenledi

ISW’nin 12 Eylül tarihli Rusya Taarruz Harekâtı Değerlendirmesi, cephedeki dengeye ilişkin önemli bir değişime işaret etti. Kuruma göre Ukrayna güçleri, 2025 sonlarından itibaren ve 2026 boyunca stratejik ile operasyonel inisiyatifi çekişmeli hâle getirdi; Rus güçlerini de Mart 2026’dan beri net toprak kazanımında neredeyse sıfırda tuttu. ISW bunu, Ağustos 2024’teki Kursk harekâtından bu yana görülen ilk kalıcı nitelikteki değişim olarak tanımladı. 3

Bu tespit, savaşın sona yaklaştığı anlamına gelmiyor. Rusya çeşitli kesimlerde mevzilerini koruyor ve saldırı faaliyetlerini sürdürüyor; Ukraynalı sivillere ve altyapıya yönelik saldırılar da devam ediyor.

“Çekişmeli inisiyatif” ne anlama geliyor?

İnisiyatifin çekişmeli olması, Ukrayna’nın yalnızca Rus saldırılarına karşılık vermediği ya da tek tek yerel çatışmaları kazandığı anlamına geliyor. ISW’ye göre Kupyansk, Oleksandrivka ve Lyman yönlerindeki Ukrayna karşı taarruzları Rusya’yı karşılık vermeye zorladı, Rus ilerlemelerinin sahadaki etkisini sınırladı ve Moskova’nın daha geniş operasyon planlarını zorlaştırdı. 3

ISW, bu harekâtların Rusya’nın Dnipropetrovsk Oblastı’na ilerleme girişimlerini engellediğini ve Kupyansk yakınlarında kaybedilen arazinin geri alındığını belirtti. Enstitünün önceki değerlendirmelerine göre Ukrayna kuvvetleri yalnızca ağustos ayındaki karşı taarruz faaliyetlerinde en az 129,81 kilometrekare alanı geri aldı. 46

Daha geniş tahmin ise Ukrayna karşı saldırılarıyla geri alınan alanı yaklaşık 150 ila 250 kilometrekare olarak hesapladı. Rusya’nın Kostyantynivka çevresinde ve Slovyansk ile Kramatorsk’un doğusunda sınırlı kazanımları oldu. Ancak ISW, bunların Donetsk’te Ukrayna’nın güçlü biçimde savunduğu “Kale Kuşağı”na karşı belirleyici bir ilerleme oluşturmadığı sonucuna vardı. 3

Lyman hattı neden önemliydi?

Lyman çevresindeki çatışmalar, Rusya’nın burada yürüttüğü operasyonların Kale Kuşağı’nı daha geniş çaplı kuşatma planıyla bağlantılı olması nedeniyle önem taşıyordu. ISW, Ukrayna karşı saldırılarının Lyman’ın kuzeyindeki Rus çıkıntısını ortadan kaldırdığını, Rus güçlerini Zherebets Nehri yönüne geri ittiğini ve bu planın kuzey ayağını bozduğunu değerlendirdi. 3

Yine de taktik düzeyde tablo tartışmalı olmaya devam etti. ISW, Rus kaynaklarının bile söz konusu çıkıntının hâlâ var olup olmadığı konusunda anlaşamadığını kaydetti. Bir Rus askeri blog yazarı ise geniş bir cephedeki Ukrayna karşı saldırılarının Rus birliklerini Lyman’ın kuzeyinde savunmaya zorladığını ileri sürdü. 2

Rusya’nın personel sorunu

ISW’ye göre Rusya’nın insan gücü, saldırı operasyonlarını sürdürme veya genişletme bakımından giderek daha ağır bir kısıt hâline geliyor. Değerlendirmede, Rus generallerin ek 800 bin personel talep ettiği yönündeki haberlere yer verildi. Bildirilen günlük 1.000-1.200 kişilik katılımın da Rusya’nın kayıp oranlarının gerisinde kaldığı belirtildi. ISW ayrıca Rus kayıplarının yaklaşık yüzde 60’ının çatışmada ölenlerden oluştuğu tahminini aktardı. 3

Resmî bir seferberlik ilanı olmamasına rağmen ISW, Rusya’nın yeni katılanları eğitme, donatma, örgütleme ve birliklere etkin biçimde dahil etme kapasitesinde pratik sınırlarla karşı karşıya olduğunu değerlendirdi. Başka bir deyişle, personel bulmak tek başına onları etkili muharip birliklere dönüştürme sorununu çözmüyor. 3

Rafineri saldırıları da baskıyı artırdı

Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırı kampanyası da ISW analizinin önemli başlıklarından biriydi. Kuruma göre Ukrayna saldırıları en az 26 Rus rafinerisini hedef aldı; Rusya’nın petrol işleme kapasitesi yaklaşık yüzde 30 geriledi ve rafine petrol ürünü ihracatı neredeyse durma noktasına geldi. ISW, bunun Rusya’nın savaşı finanse etme ve sürdürme kapasitesi üzerinde ek baskı yaratabileceğini değerlendirdi. 3

Bu rakamlar, gelişmekte olan bir kampanyaya dair ISW değerlendirmesi olarak okunmalı; kalıcı bir sonucu garanti etmiyor. Onarım kapasitesi, hava savunması, gelecekteki saldırılar ve küresel enerji koşulları sonucu değiştirebilir.

Donetsk için takvim, ağustos hızında gerçekçi görünmüyordu

Raporun en çarpıcı stratejik sonucu, Moskova’nın Donetsk Oblastı’nda Ukrayna’nın kontrolünde kalan bölgeleri 2026 sonuna kadar ele geçirme yönündeki bildirilen hedefiyle ilgiliydi. ISW’nin hesabına göre Rusya, Ağustos 2026’daki ilerleme hızını korursa bu alanları ele geçirmek için yaklaşık Ekim 2032’ye kadar zamana ihtiyaç duyacaktı. 3

Bu hesap, tek bir ayın ilerleme hızına dayalı bir örnekleme; cephe şartlarının altı yıl boyunca değişmeden kalacağına dair bir tahmin değil. Ancak verdiği mesaj daha dar ve net: Rusya’nın o dönemdeki hızı, açıklanan hedef takvimle ciddi biçimde uyuşmuyordu.

Sonuç

ISW’nin vardığı sonuç, Ukrayna karşı taarruzlarının Rusya’ya kalıcı bir stratejik maliyet yüklediği yönünde: Rusya’nın net toprak ilerlemesi sınırlandı, Lyman-Donetsk hattındaki önemli bir operasyon fikri sekteye uğratıldı ve Rus saldırı tutumunun arkasındaki personel ile ekonomik yükler görünür hâle geldi. 3

Değerlendirme, süregelen tehlikeyi küçümsemiyor. Rusya savaşma ve Ukrayna’ya saldırı düzenleme kapasitesini koruyor. Ancak ISW’ye göre Ukrayna, savaşı kesintisiz Rus ivmesi görüntüsünden uzaklaştırarak Moskova’nın hedeflerinin ciddi zaman, insan gücü ve kaynak kısıtlarıyla karşılaştığı çekişmeli bir harekâta dönüştürdü. 3