The Information’ın Reuters tarafından aktarılan haberine göre DeepSeek ve Moonshot AI, yeni modellerini eğitirken OpenAI’ın GPT-6 Astra modelinin yanıtlarından yoğun biçimde yararlandı. Haberde, konuyu doğrudan bilen kişilere dayandırılan iddialar yer alıyor. Şirketler ikincil haberlerde yorum taleplerine hemen yanıt vermedi; iddia bağımsız olarak doğrulanmış değil.
1
3
Haberde adı geçen modeller, Moonshot AI’ın Kimi K3.1 Pro’su ile DeepSeek’in V4.1-Flash 1017 sürümü. Buradaki temel mesele, OpenAI’ın model ağırlıklarına erişildiği iddiası değil; bir modelin ürettiği yanıtların başka bir modeli eğitmek için kullanılıp kullanılmadığı ve bunun izinli olup olmadığı.
3
8
Model damıtma nedir?
Model damıtma, daha yetenekli bir modelin yanıtlarından yararlanarak daha küçük ya da daha düşük maliyetli bir modeli eğitme yöntemi. “Öğrenci” model, “öğretmen” modelin yanıtlarından öğrenir; öğretmenin model ağırlıklarına erişmesi gerekmez. OpenAI da büyük bir modelin çıktılarıyla daha hesaplı modelleri ince ayar yapmak için bir damıtma platformu sunuyor.
34
Dolayısıyla damıtma kendi başına yasa dışı ya da uygunsuz bir yöntem değil. Tartışma, eğitim verisinin nasıl elde edildiği ve nasıl kullanıldığı etrafında dönüyor. OpenAI, bir modelin yanıtlarının veya akıl yürütme verilerinin başka bir modeli eğitmek, taklit etmek ya da geliştirmek amacıyla sistematik ve izinsiz kullanılmasını “adversarial distillation” olarak tanımlıyor.
36
Bu yöntem, bir geliştiricinin bazı yetenekleri sıfırdan geliştirmek için harcayacağı zamanı veya maliyeti azaltabilir. Eleştirmenlere göre izinsiz veri toplama, araştırma ve eğitim yatırımıyla kazanılan avantajı kopyalamayı teşvik edebilir ve rekabet dengesini etkileyebilir.
6
35
OpenAI’ın ayrı kampanya açıklaması neydi?
GPT-6 Astra yanıtlarının DeepSeek ve Moonshot modellerinin eğitiminde kullanıldığı iddiasını, OpenAI’ın eylülde açıkladığı ayrı çıkarım kampanyasının kanıtı gibi değerlendirmemek gerekiyor. OpenAI’ın 30 Eylül tarihli açıklaması, modellerindeki korumalı akıl yürütme verilerini çıkarmaya yönelik girişimlerle ilgiliydi; The Information’ın haberinde adı geçen modellerin nasıl eğitildiğini tek başına ortaya koymuyor.
1
36
OpenAI, bu kampanyaya ilişkin ilk faaliyetleri temmuzun ilk haftasında gözlemlediğini söyledi. İkincil haberlerde, 24–25 Temmuz’da 4.000’den fazla kullanıcıdan yaklaşık 16.000 istek geldiği ve faaliyetin 28 Temmuz’a kadar durdurulduğu aktarıldı. Bu sayılar, istek ve kullanıcı sayısını gösteriyor; başarılı veri çıkarımını doğrulamıyor.
21
27
56
Haberlerde anlatılan yöntemlerden biri, bir konuşmadaki şifrelenmiş akıl yürütme verisini kopyalayıp başka bir konuşmada modelden bunu metne dökmesini istemekti. OpenAI, operatörlerin şifrelemeyi kırmadığını, bir veri tabanına sızmadığını ve saklanan konuşmalara doğrudan erişmediğini belirtti.
26
36
OpenAI, faaliyetin ana kümelerinden birini Moonshot AI ile ilişkili kişilere bağladı; ancak tüm operatörlerin aynı aktörün parçası olup olmadığını belirleyemediğini de söyledi. CyberScoop’un aktardığına göre OpenAI, Moonshot bağlantısını destekleyen teknik kanıtları kamuoyuyla paylaşmadı. Bu nedenle atıf, açıklanan bilgiler üzerinden bağımsız biçimde doğrulanamıyor.
18
32
Anthropic’in savunma önlemleri ve iddiaları
Anthropic, ekim ayında yaptığı açıklamada savunma önlemlerinin damıtma girişimlerinde toplanan veri miktarını yaklaşık yüzde 90–99 azalttığını bildirdi. Şirket ayrıca bir sınıflandırıcının devreye alınmasından sonra çıkarılan akıl yürütme belirteçlerinin sayısının 10 ila 100 kat düştüğünü söyledi. Bunlar birbirinden ayrı iki ölçüm.
33
Anthropic, Zhipu’nun GLM-5.3’ü geliştirirken önde gelen ABD modellerinin siber güvenlik yeteneklerini damıttığını da öne sürdü. Bu, Anthropic’in iddiası; mevcut bilgiler, bu özel iddianın Claude modeliyle ilgili olduğunu göstermiyor.
33
Tartışma neden önemli, neyi kanıtlamıyor?
Model geliştiricileri açısından kaygı, bir rakibin benzer yeteneklere, aynı ölçekte araştırma ve eğitim yatırımı yapmadan ulaşabilmesi. Güvenlik açısından ise bir modelin yetenekleri kopyalanırken onu geliştiren şirketin koruma önlemlerinin aynı şekilde aktarılmaması riski var. Anthropic, izinsiz damıtmanın ileri düzey model yeteneklerini, bunlara denk güvenlik önlemleri oluşturmadan kopyalamayı mümkün kılabileceği uyarısında bulundu.
35
37
Bunlar şirketlerin dile getirdiği riskler ve haberlere yansıyan kaygılar; DeepSeek ya da Moonshot’ın adı geçen modellerinin GPT-6 Astra ile eşdeğer olduğunu, belirli bir sözleşmenin ihlal edildiğini veya somut bir zararın ortaya çıktığını kanıtlamıyor. Kritik ayrım şu: Damıtma bir eğitim tekniği; tartışma ise başka bir modelin çıktılarının nasıl elde edildiği ve yeniden kullanılmasına izin verilip verilmediği üzerine.